трыбу́х, -ха́ м.
1. разг. желу́док;
2. прост., ирон. брю́хо ср.;
◊ з усі́мі ~ха́мі — со все́ми потроха́ми
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
фарфо́р, -ру м., в разн. знач. фарфо́р;
ва́за з ~ру — ва́за из фарфо́ра;
кале́кцыя ~ру — колле́кция фарфо́ра
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ча́хнуць несов., прям., перен. ча́хнуть, хире́ть;
кве́тка ~не — цвето́к ча́хнет (хире́ет);
ч. з тугі́ — ча́хнуть от тоски́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чэ́рпаць несов., прям., перен. че́рпать;
ч. з крыні́цы ваду́ — че́рпать из родника́ во́ду;
ч. ве́ды — че́рпать зна́ния
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
змяні́цца сов.
1. (стать иным) измени́ться, преобрази́ться, перемени́ться;
вёска зусі́м ~ні́лася — дере́вня соверше́нно измени́лась (преобрази́лась);
ве́цер ~ні́ўся — ве́тер перемени́лся (измени́лся);
з. ў гу́стах і по́глядах — перемени́ться (измени́ться) во вку́сах и взгля́дах;
2. (уступить место, замениться) смени́ться;
караву́л ~ні́ўся — карау́л смени́лся;
на схо́дзе ~ні́лася не́калькі прамо́ўцаў — на собра́нии смени́лось не́сколько ора́торов;
3. разг. смени́ть бельё;
мне трэ́ба з. — мне ну́жно смени́ть бельё;
4. разг. (при переносе тяжестей, борьбе и т.п.) заня́ть бо́лее удо́бное положе́ние; передохну́ть;
я палажы́ў яго́ на лапа́ткі, нават з. не даў — я положи́л его́ на лопа́тки, да́же передохну́ть не дал;
◊ з. з тва́ру — измени́ться в лице́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зялёны, -ая, -ае.
1. Колеру травы, лісця.
Зялёная тканіна.
Зялёная фарба.
2. Пра колер твару: бледны, з зямлістым адценнем (разм.).
З. твар.
3. Які мае адносіны да расліннасці, які складаецца, зроблены з зелені (у 2 і 3 знач.).
Зялёныя насаджэнні.
З. корм.
4. Недаспелы, няспелы.
Зялёныя яблыкі.
Журавіны яшчэ зялёныя.
5. перан. Нявопытны з прычыны маладосці.
З. падлетак.
Молада-зелена (пра нясталую, нявопытную моладзь).
◊
Зялёная вуліца — ужыв. як сведчанне таго, што шлях для транспарту свабодны, святлафоры адкрыты; таксама перан.: пра бесперашкоднае праходжанне чаго-н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́глянуць, -ну, -неш, -не; -глянь; зак.
1. Высунуўшыся з укрыцця, глянуць, паглядзець.
В. з-за вугла на вуліцу.
2. Стаць відным, паказацца.
З-за хмар выглянула сонца.
|| незак. выгля́дваць, -аю, -аеш, -ае і выгляда́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́лупіць, -плю, -піш, -піць; -плены; зак. (разм.).
1. што. З сілай выдраць.
В. ліст з кнігі.
В. прабой з вушака.
2. каго. Набіць, адлупцаваць.
◊
Вылупіць вочы (разм., неадабр.) — пільна паглядзець шырока расплюшчанымі вачамі.
|| незак. вылу́пліваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
загарадзі́ць, -раджу́, -ро́дзіш, -ро́дзіць; -ро́джаны; зак., каго-што.
Зрабіць агароджу, плот, абнесці якой-н. перашкодай.
З. плот.
З. уваход.
З. сабой каго-н.
|| незак. загаро́джваць, -аю, -аеш, -ае.
|| звар. загарадзі́цца, -раджу́ся, -ро́дзішся, -ро́дзіцца; незак. загаро́джвацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
запо́ўніць, -ню, -ніш, -ніць; -нены; зак., што.
1. Напоўніць, поўнасцю заняць.
З. ванну вадой.
Гледачы запоўнілі залу.
З. час работай.
2. Упісаць неабходныя звесткі ў што-н.
З. анкету.
|| незак. запаўня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. запаўне́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)