уме́рзнуць, -ну, -неш, -не; умёрз, уме́рзла; -ні; зак.
1. у што. Пад уздзеяннем марозу шчыльна замацавацца ўнутры лёду, мёрзлай зямлі.
Бочка ўмерзла ў лёд.
2. Зацвярдзець ад марозу на значную глыбіню.
Зямля моцна ўмерзла.
|| незак. умярза́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ма́нтыя, -і, мн. -і, -тый, ж.
1. Доўгая шырокая адзежына ў выглядзе плашча.
Чорная м.
2. Складка скуры ў некаторых беспазваночных жывёл, якая звычайна ўтрымлівае жабры (спец.).
3. Унутраная сфера Зямлі, якая знаходзіцца паміж зямной карой і ядром (спец.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ме́сяц, -а, м.
1. Нябеснае цела, спадарожнік Зямлі.
З-за хмары выплыў м.
2. мн. -ы, -аў. Дванаццатая частка астранамічнага года.
Больш як м. знаходзіўся ў шпіталі.
|| памянш.-ласк. ме́сячык, -а, м. (да 1 знач.).
|| прым. ме́сячны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Скры́га ‘крыга’, ‘пласт узаранай зямлі’, скрыга́н ‘скрыль’ (Шатал.; віл., шчуч., Сл. ПЗБ), скры́га, скрыжа́ліна ‘кавалак лёду, мёрзлай зямлі, солі і інш.’ (Варл., Ян.). Гл. крыга. Семантыка пад уплывам скрыль (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
по́цягам, прысл.
Разм. Цягнучы, валочачы па зямлі; волакам. Дзе на руках, дзе поцягам яны перанеслі Васіля Іванавіча ў роў. Лынькоў. Раўчук так абмялеў, што мы, параіўшыся, вырашылі цягнуць лодку поцягам па зямлі. Ігнаценка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Атру́б ’участак зямлі’ (Ант.). Гл. водруб.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
водазабяспе́чанасць, ‑і, ж.
Ступень забяспечанасці вадой зямлі, пасеваў і пад. Водазабяспечанасць зямель.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
водапраніка́льны, ‑ая, ‑ае.
Які добра прапускае праз сябе ваду. Водапранікальныя пласты зямлі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вуглепад’ёмнік, ‑а, м.
Механізм для пад’ёму вугалю з шахты на паверхню зямлі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дэво́н, ‑у, м.
Чацвёрты па парадку перыяд палеазойскай эры ў гісторыі Зямлі.
[Ад геагр. назвы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)