рабі́цца
1. (приходить в какое-л. состояние) де́латься,
2. (совершаться) де́латься, происходи́ть;
3.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рабі́цца
1. (приходить в какое-л. состояние) де́латься,
2. (совершаться) де́латься, происходи́ть;
3.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
теря́ться
1. (пропадать, исчезать) губля́цца;
2. (утрачиваться) тра́ціцца;
при отсу́тствии трениро́вки у спортсме́на теря́ется лёгкость движе́ний пры адсу́тнасці трэніро́ўкі ў спартсме́на тра́ціцца лёгкасць ру́хаў;
3.
теря́ться в толпе́ губля́цца ў нато́ўпе;
4.
не теря́ться в беде́ не губля́цца ў бядзе́;
5.
◊
теря́ться в дога́дках (в предположе́ниях) ро́зуму не дабіра́ць; (в прошедшем времени) ро́зуму не магчы́ дабра́ць, не ве́даць, што і ду́маць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
набіра́цца (каго, чаго; без доп.) несов
1. (собираться, скопляться, достигать какого-л. количества) набира́ться;
2. (
3. (на приманку) нацепля́ться; (прилипать в большом количестве) налипа́ть;
4. (намокать) напи́тываться (чем), пропи́тываться (чем);
5. (усваивать что-л., приобретать какие-л. качества) набира́ться;
6. (находить в себе какие-л. внутренние силы) набира́ться;
7. набира́ться; заража́ться (чем);
8. (насекомых) набира́ться;
9.
1-9
10.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хава́цца I
1. пря́таться; скрыва́ться, укрыва́ться;
2. (
3. (из поля зрения) скрыва́ться, исчеза́ть;
4. таи́ться;
5.
6.
◊ х. за (чыю) спі́ну — пря́таться за (чью) спи́ну;
х. адзі́н за аднаго́ — пря́таться оди́н за одного́
хава́цца II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
подверга́ться
подверга́ться кри́тике падвярга́цца кры́тыцы (крытыкава́цца);
подверга́ться нападе́нию падвярга́цца напа́ду;
подверга́ться побо́ям быць пабі́тым;
го́род три́жды подверга́лся бомбардиро́вке го́рад тро́йчы быў бамбардзірава́ны (бамбардзірава́ўся);
подверга́ться наказа́нию быць кара́ным, кара́цца;
подверга́ться обсужде́нию абмярко́ўвацца, быць на абмеркава́нні;
подверга́ться обстре́лу абстрэ́львацца, быць пад абстрэ́лам;
подверга́ться опа́сности трапля́ць у небяспе́ку;
подверга́ться влия́нию падпада́ць пад уплы́ў;
больны́е подверга́ются опера́ции хво́рым ро́біцца апера́цыя;
подверга́ться экза́мену экзаменава́цца;
подверга́ться взыска́нию падпада́ць пад спагна́нне, не́сці спагна́нне;
подверга́ться де́йствию луче́й падпада́ць пад дзе́янне прамянёў (праме́няў), адчува́ць на сабе́ дзе́янне прамянёў (праме́няў);
подверга́ться гне́ву падпада́ць пад гнеў, зазнава́ць (зве́дваць, перано́сіць, цярпе́ць) гнеў;
э́та страна́ ча́сто подверга́ется наводне́ниям у гэ́тай краі́не ча́ста быва́юць паво́дкі;
он подверга́ется насме́шкам з яго́ смяю́цца, яго́ бяру́ць на смех;
подверга́ться измене́ниям змяня́цца, быць зме́нным;
подверга́ться сомне́нию бра́цца пад сумне́нне;
подверга́ться штра́фу штрафава́цца;
подверга́ться пы́тке катава́цца;
подверга́ться ри́ску рызыкава́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
принима́ть
1. прыма́ць; (брать) браць; (считать) лічы́ць;
принима́ть посы́лку прыма́ць (браць) пасы́лку;
э́тот матро́с принима́л концы́ гэ́ты матро́с прыма́ў (браў) канцы́;
принима́ть иму́щество по а́кту прыма́ць маёмасць па а́кце;
принима́ть диви́зию прыма́ць дыві́зію;
принима́ть на рабо́ту прыма́ць (браць) на рабо́ту;
принима́ть в институ́т прыма́ць у інстыту́т;
принима́ть в игру́ прыма́ць (браць) у гульню́;
принима́ть в свою́ компа́нию прыма́ць у сваю́ кампа́нію;
принима́ть посети́телей прыма́ць наве́двальнікаў;
принима́ть госте́й прыма́ць гасце́й;
принима́ть зако́н прыма́ць зако́н;
принима́ть резолю́цию прыма́ць рэзалю́цыю;
принима́ть сове́ты прыма́ць пара́ды;
принима́ть по́зу прыма́ць по́зу;
принима́ть уча́стие прыма́ць (браць) удзе́л;
принима́ть ва́нну прыма́ць ва́нну;
принима́ть другу́ю ве́ру прыма́ць другу́ю ве́ру;
принима́ть миксту́ру прыма́ць міксту́ру;
принима́ть за пра́вило браць (прыма́ць) за пра́віла;
принима́ть за кого́-л. друго́го лічы́ць (прыма́ць) за каго́-не́будзь і́ншага;
принима́ть за шу́тку лічы́ць (прыма́ць) за жарт;
принима́ть бе́лое за чёрное лічы́ць (прыма́ць) бе́лае за чо́рнае, лічы́ць бе́лае чо́рным;
принима́ть кома́нду
принима́ть сигна́л
принима́ть ребёнка прыма́ць дзіця́;
2. (встречать) сустрака́ць; браць;
принима́ть медве́дя на рога́тину сустрака́ць мядзве́дзя рага́цінай (браць на рага́ціну);
3. (приобретать какой-л. вид, свойство) набыва́ць; (
го́род принима́ет наря́дный вид го́рад набыва́е прыго́жы вы́гляд;
спор принима́ет ожесточённый хара́ктер спрэ́чка стано́віцца заўзя́тай;
4. (убирать)
принима́ть оста́тки у́жина прыма́ць (прыбіра́ць, забіра́ць) рэ́шткі вячэ́ры;
◊
принима́ть бой прыма́ць бой;
принима́ть во внима́ние браць (прыма́ць) пад ува́гу;
принима́ть в расчёт браць (прыма́ць) у разлі́к;
принима́ть в штыки́ сустрака́ць у штыкі́;
принима́ть за чи́стую моне́ту лічы́ць (прыма́ць) за чы́стую мане́ту;
принима́ть на себя́ (что) прыма́ць (браць) на сябе́ (што);
принима́ть чью́-л. сто́рону станаві́цца на чый-не́будзь бок;
принима́ть (бли́зко) к се́рдцу прыма́ць (браць) (блі́зка) да сэ́рца;
принима́ть на ве́ру прыма́ць на ве́ру;
принима́ть грех на́ душу прыма́ць грэх на душу́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
даро́га
○ кана́тная д. — кана́тная доро́га;
◊ апо́шняя д. — после́дний путь;
ве́даць ~гу — знать доро́гу;
вы́весці на ~гу — вы́вести на доро́гу;
вы́йсці (вы́біцца) на ~гу — вы́йти (вы́биться) на доро́гу;
грудзьмі́ пралажы́ць (пракла́сці) сабе́ даро́гу — гру́дью проложи́ть себе́ доро́гу;
~гі разышлі́ся — пути́ разошли́сь;
даць ~гу — дать доро́гу;
забы́ць ~гу — забы́ть доро́гу;
гла́дкай ~гі — ска́тертью доро́га;
пераградзі́ць ~гу — прегради́ть путь;
заступі́ць ~гу — заступи́ть доро́гу;
збі́цца з (пра́вільнай) ~гі — сби́ться с (пра́вильного) пути́;
знайсці́ ~гу да (чыйго) сэ́рца — найти́ доро́гу к (чьему) се́рдцу;
ісці́ прамо́й ~гай — идти́ прямы́м путём;
ісці сваёй ~гай — идти́ свое́й доро́гой;
наве́сці на ~гу — наста́вить (навести́) на путь;
на даро́зе не валя́ецца — на доро́ге не валя́ется;
па даро́зе —:
а) по доро́ге, попу́тно;
па даро́зе зае́хаць у вёску — по доро́ге (попу́тно) зае́хать в дере́вню;
б) по доро́ге;
мне з ва́мі па даро́зе — мне с ва́ми по доро́ге;
в)
сумле́ннаму рабо́тніку з гультаём не па даро́зе — че́стному рабо́тнику с ло́дырем не по доро́ге;
пайсці́ па дрэ́ннай (няпра́вільнай) даро́зе — пойти́ по плохо́му (непра́вильному) пути́;
не па даро́зе — не по доро́ге (не по пути́);
паказа́ць ~гу — (каму) а) указа́ть путь (кому); б) показа́ть приме́р (кому);
перайсці́ (перабе́гчы) ~гу — (каму) перейти́ (перебежа́ть) доро́гу (кому);
прабі́ць сабе́ ~гу — проби́ть себе́ путь;
стая́ць на пра́вільнай даро́зе — стоя́ть на ве́рном пути́;
пралажы́ць (пракла́сці) ~гу — проложи́ть доро́гу;
не знайсці́ ~гі — не найти́ доро́ги (вы́хода);
станаві́цца (стаць) папяро́к ~гі — (каму)
туды́ (яму́) і д. — туда́ (ему́) и доро́га;
стаць на даро́зе — (чыёй) стать на доро́ге (чьей);
у адну́ ~гу — (каму з кім) по пути́ (кому с кем);
шчаслі́вай ~гі! — счастли́вого пути́!;
як гаро́х пры даро́зе — как горо́х при доро́ге;
д. жыцця́ — жи́зненный путь, доро́га жи́зни;
чо́рная ко́шка перабе́гла ~гу — чёрная ко́шка перебежа́ла доро́гу;
каб свінні́ ро́гі, не сышла́ б з даро́гі —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бра́цца (за каго, што)
1. (руками за что-л.) бра́ться;
2. (начинать какую-л. работу с помощью каких-л. орудий) бра́ться;
3. (начинать какую-л. работу, без указания на орудие труда) бра́ться, приступа́ть (к чему), принима́ться;
4. (давать согласие что-л. сделать) бра́ться; вызыва́ться;
5. (возникать) бра́ться;
6.
7.
8.
9. (идти на приманку — о рыбе) клева́ть;
10. (да каго, чаго; без доп.) разг. (прилипать) ли́пнуть (к кому, чему и без доп.), пристава́ть, ма́заться, (о чём-л. цепком — ещё) цепля́ться;
11.
12.
13.
14.
15. заступа́ться;
16.
17.
◊ б. за ро́зум — бра́ться за ум;
б. ў бо́кі — подбоче́ниваться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нага́
◊ пад нага́мі — под нога́ми;
лёгкі на но́гі — лёгок на́ ногу;
збі́цца з ног — сби́ться с ног;
валі́ць з ног — вали́ть с ног;
кало́с на гліня́ных нага́х —
но́гі не казённыя — в нога́х пра́вды нет;
круці́цца пад нага́мі — верте́ться под нога́ми;
кульга́ць на абе́дзве нагі́ — хрома́ть на о́бе ноги́;
чорт нагу́ зло́міць — чёрт но́гу сло́мит;
но́гі збіць — но́ги отби́ть;
без за́дніх ног — без за́дних ног;
задра́ць но́гі — а) отда́ть бо́гу ду́шу; б) бря́кнуться;
валя́цца ў ~га́х — валя́ться в нога́х;
валі́цца з ног — вали́ться с ног;
блы́тацца пад нага́мі — пу́таться под нога́ми;
стаць на но́гі — стать на́ ноги;
паста́віць на но́гі — поста́вить на́ ноги;
станаві́цца на но́гі —
падня́ць на но́гі — подня́ть на́ ноги;
падня́цца на но́гі — подня́ться на́ ноги;
дагары́ нага́мі — а) вверх торма́шками; б) вверх дном;
кі́нуцца ў но́гі — упа́сть к нога́м;
пусці́цца (кі́нуцца) з усі́х ног — бро́ситься со всех ног;
з рука́мі і нага́мі — с рука́ми и нога́ми;
(спаць) без за́дніх ног — (спать) без за́дних ног;
ледзь (чуць) но́гі но́сяць — едва́ (е́ле) но́ги но́сят;
ні наго́й — (да каго) ни ного́й (к кому);
уста́ць з ле́вай нагі́ — встать с ле́вой ноги́;
вы́цягнуць но́гі — протяну́ть но́ги;
ісці́ (нага́) у нагу́ — идти́ (нога́) в но́гу;
баранава́ць нага́мі — выде́лывать (выпи́сывать) (нога́ми) кренделя́;
ног не давалачы́ — ног не дотащи́ть;
нага́ за нагу́ — нога́ за́ ногу;
быць на каро́ткай назе́ — быть на коро́ткой ноге́;
паста́віць з галавы́ на но́гі — поста́вить с головы́ на́ ноги;
звяза́ць па рука́х і нага́х — связа́ть по рука́м и нога́м;
нагі́ не бу́дзе — (чыёй, дзе) ноги́ не бу́дет (чьей, где);
каб і нагі́ (чыёй) тут не было́! — что́бы и ноги́ (чьей) здесь не́ было!;
з галавы́ да ног — с головы́ до ног;
н. не сту́піць — (куды) нога́ не сту́пит (куда);
ні рук ні ног не чуць — изнемо́чь от уста́лости;
на ро́ўнай назе́ — на ра́вной ноге́;
кла́няцца ў но́гі — (каму) кла́няться в но́ги (кому);
з ног да галавы́ — с ног до головы́;
стая́ць адно́й наго́й у магі́ле — стоя́ть одно́й ного́й в моги́ле;
адна́ нага́ тут, друга́я там — одна́ нога́ здесь, друга́я там;
адчу́ць гле́бу пад нага́мі — почу́вствовать по́чву под нога́ми;
губля́ць (тра́ціць) гле́бу пад нага́мі — теря́ть по́чву под нога́ми;
зямля́ гары́ць пад нага́мі — земля́ гори́т под нога́ми;
браць но́гі ў ру́кі — дава́ть стрекача́ (тя́гу);
вы́біць гле́бу з-пад ног — вы́бить по́чву из-под ног;
дай бог но́гі — дай бог но́ги;
збі́цца з нагі́ — сби́ться с ноги́;
ледзь (чуць) валачы́ но́гі — едва́ (е́ле) волочи́ть но́ги;
ледзь (чуць) на нага́х трыма́цца — едва́ (е́ле) на нога́х держа́ться;
на адно́й назе́ — на одно́й ноге́;
нага́ не ступа́ла — нога́ не ступа́ла;
на шыро́кую нагу́ — на широ́кую но́гу;
ног не чуць пад сабо́й — не чу́вствовать ног под собо́й;
ні ў зуб наго́й — ни в зуб ного́й;
но́гі адбі́ць (збіць) — оста́ться без ног;
падста́віць нагу́ — подста́вить но́гу;
падтапта́ць пад но́гі — подмя́ть по́д ноги;
наступа́ць на но́гі — наступа́ть на́ ноги;
узя́ць нагу́ —
на нага́х — на нога́х;
на нага́х не стая́ць — на нога́х не стоя́ть;
куды́ но́гі нясу́ць — куда́ но́ги несу́т;
паку́ль но́гі но́сяць — пока́ но́ги но́сят;
з яко́й нагі́ танцава́ць — с како́й ноги́ танцева́ть;
як (чаго́) ле́вая нага́ хо́ча — как (чего́) ле́вая нога́ хо́чет;
адку́ль то́лькі но́гі ўзялі́ся — отку́да то́лько но́ги взяли́сь;
патрэ́бен як саба́ку пя́тая нага́ — ну́жен как соба́ке пя́тая нога́;
адбіва́цца рука́мі і нага́мі — отбива́ться рука́ми и нога́ми;
но́гі заплята́юцца — но́ги заплета́ются;
у нага́х пра́ўды няма́ —
во́ўка но́гі ко́рмяць —
за дурно́й галаво́й нага́м непако́й —
ты на гару́, чорт за нагу́ —
пасадзі́ свінню́ за стол — яна́ і но́гі на стол —
конь на чатыро́х нага́х, і то спатыка́ецца —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)