гаўптва́хта, -ы, ДМ -хце, ж.
1. Памяшканне для трымання пад арыштам ваеннаслужачых.
Пасадзіць на гаўптвахту.
2. Галоўны каравул у крэпасці, горадзе, а таксама каравульнае памяшканне з пляцоўкай для вывядзення каравула (уст.).
|| прым. гаўптва́хтавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
герб, -а́, мн. гербы́, -о́ў і ге́рбаў, м.
Эмблема дзяржавы, горада, дваранскага роду і пад., якая змяшчаецца на сцягах, манетах, пячатках, дзяржаўных і іншых афіцыйных дакументах.
Дзяржаўны г.
|| прым. ге́рбавы, -ая, -ае.
Гербавая пячатка.
Гербавая папера.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гні́сці і гніць, гнію́, гніе́ш, гніе́; гніём, гніяце́, гнію́ць; гніў, гніла́, -ло́; незак.
1. Станавіцца гнілым пад уздзеяннем мікраарганізмаў.
Сена гніе.
2. перан. Цяжка жыць, гібець.
Г. у акопах.
|| зак. згні́сці і згніць, -гнію́, -гніе́ш, -гніе́.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
графі́т, -у, М -фіце, м.
1. Мінерал цёмнага колеру з класа самародных элементаў, разнавіднасць вугляроду, ужыв. для вырабу алоўкаў, змазачных матэрыялаў і пад.
2. Стрыжань у сярэдзіне алоўка.
|| прым. графі́тны, -ая, -ае і графі́тавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
во́жык, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Невялікі звярок з доўгімі вострымі іголкамі на спіне і баках.
2. Мужчынская прычоска ў выглядзе коратка абстрыжаных стаячых валасоў.
Стрыгчыся пад вожыка.
|| прым. во́жыкавы, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́барка, -і, ДМ -рцы, мн. -і, -рак, ж.
1. звычайна мн. Матэрыялы (загатоўкі, вытрымкі і пад.), падабраныя на якую-н. тэму, падборка (у 2 знач.).
Выбаркі з твораў пісьменнікаў.
2. Паглыбленне, выструганае рубанкам.
Глыбокая в.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́жыць¹, -жыву, -жывеш, -жыве; зак.
Застацца жывым пасля цяжкай хваробы, ранення і пад.
Ранены выжыў.
◊
Выжыць з розуму (разм.) — страціць памяць, здольнасць усведамляць.
|| незак. выжыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. выжыва́нне, -я, н.
Барацьба за в. чалавецтва.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
апанта́ны, -ая, -ае.
1. Нястрымны, захоплены чым-н. (пачуццямі, думкамі, імкненнямі і пад.).
2. у знач. наз. апанта́ны, -ага, мн. -ыя, -ых, м. Душэўна ўзрушаны; шалёны.
Носіцца, як а.
|| наз. апанта́насць, -і, ж. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
агу́лам, прысл. (разм.).
1. Усе разам, гуртам.
А. малаціць збожжа.
2. Усё адразу, цалкам (купіць, прадаць і пад.).
Прадаць фрукты а.
3. Неканкрэтна, не звяртаючы ўвагі на паасобныя факты.
Разабрацца ў справе не а., а канкрэтна.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абзаве́сціся, -вяду́ся, -вядзе́шся, -вядзе́цца; -вядзёмся, -ведзяце́ся, -вяду́цца; -вёўся, -вяла́ся, -ло́ся; -вядзі́ся; зак.
Набыць, стварыць што-н. неабходнае для жыцця, гаспадаркі і пад.
А. сям’ёй.
А. мэбляй.
|| незак. абзаво́дзіцца, -джуся, -дзішся, -дзіцца; -дзься.
|| наз. абзавядзе́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)