сядла́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак., каго (што).
Прымацоўваць сядло на спіне жывёлы.
С. коней.
|| зак. асядла́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны.
|| наз. сядла́нне, -я, н. і сядло́ўка, -і, ДМ -ло́ўцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
швартава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; незак., што.
Прымацоўваць, прывязваць судна швартовамі да прычальных прыстасаванняў. Швартаваць параход.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прикрепля́ть несов.
1. (крепко приделывать) прымацо́ўваць; (прибивать) прыбіва́ць; (прикалывать) прыко́лваць, прышпі́льваць; (приклеивать) прыкле́йваць; (пришивать) прышыва́ць;
2. в др. знач. прымацо́ўваць; см. прикрепи́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
укрепля́ть несов., в разн. знач. умацо́ўваць; (прикреплять — ещё) прымацо́ўваць;
укрепля́ть плоти́ну умацо́ўваць плаці́ну;
укрепля́ть ме́стность воен. умацо́ўваць мясцо́васць;
укрепля́ть була́вкой прымацо́ўваць шпі́лькай;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мацава́ць, мацу́ю, мацу́еш, мацу́е; мацу́й; мацава́ны; незак., што.
1. Трывала прымацоўваць.
М. трос.
2. перан. Рабіць моцным, узмацняць.
М. абарону краіны.
3. У горнай справе: устанаўліваць крапеж.
4. Правяраць моц чаго-н. (разм.).
М. яйка.
|| наз. мацава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шкліць, ‑лю, ‑ліш, ‑ліць; незак., што.
Прымацоўваць, устаўляць шкло ў што‑н. Шкліць вокны. / у перан. ужыв. У лагчыне стаялі лужыны каламутнае вады. Ночы шклілі іх тонкім лядком. Грахоўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прихва́тывать несов.
1. в разн. знач. прыхо́пліваць;
2. (привязывать наскоро, слегка) прымацо́ўваць; см. прихвати́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сядла́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., каго-што.
Надзяваць і прымацоўваць сядло на спіну (каня, асла і пад.). І зноў на світанку Мы коней сядлалі. Хведаровіч. // Садзіцца верхам. Помню, Часта гарбы іх [валуноў] сядлала Басаногая наша гурма. Арочка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Прыпалёўваць ’прымацоўваць’ (пух., Сл. ПЗБ). Да палява́ць 2, палёваць ’тармазіць калком хвост плыта’ (гл.), аднак з больш дакладвай перадачай семантыкі польск. palować ’забяспечваць калкамі; падвязваць (расліны)’. Гл. яшчэ па́ля.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ляйца́ць ’прымацоўваць лейцы да аброці пры запраганні’ (Некр., Шат., ТСБМ; дзярж., Нар. сл.), ляйчы́на ’вожка’ (там жа; Сцяц. Словаўтв.), ляйчы́нкі ’маленькія лейцы пры аброці’ (гродз., Сцяц. Словатв.). Да ле́йцы (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)