прое́здить сов.
1. разг. прае́здзіць;
прое́здил мно́го денег прае́здзіў шмат гро́шай;
прое́здили два часа́, оты́скивая доро́гу прае́здзілі дзве гадзі́ны, шука́ючы даро́гі;
2. (о лошади — выездить) спец. аб’е́здзіць;
3. (о лошади — не дать застояться) спец. прае́здзіць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
указа́ние
1. (действие) пака́званне, -ння ср.; зазнача́нне, -ння ср.; называ́нне, -ння ср.; см. указа́ть 1;
2. (инструкция, наставление) указа́нне, -ння ср.;
по указа́нию из це́нтра па ўказа́нні з цэ́нтра;
дать соотве́тствующие указа́ния даць адпаве́дныя ўказа́нні.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зало́г, -гу м.
1. в разн. знач. зало́г; (ценная вещь — ещё) закла́д;
вы́купіць з. — вы́купить зало́г (закла́д);
даць у з. сто ты́сяч рублёў — дать в зало́г сто ты́сяч рубле́й;
2. перен. зало́г;
з. дру́жбы — зало́г дру́жбы
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
а́драс м., в разн. знач. а́дрес;
даць недакла́дны а. — дать нето́чный а́дрес;
віншава́льны а. — поздрави́тельный а́дрес;
звярта́цца не па ~се — обраща́ться не по а́дресу;
○ зваро́тны а. — обра́тный а́дрес;
◊ у а. (каго) сказа́ць — в а́дрес (кого) сказа́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пощёчина ж.
1. апляву́ха, -хі ж., по́ўха, -хі ж.;
дать пощёчину даць апляву́ху (по́ўху);
2. перен. апляву́ха, -хі ж., по́ўха, -хі ж.; (удар) уда́р, -ру м.; (оскорбление) знява́га, -гі ж.;
нра́вственная пощёчина мара́льная апляву́ха (мара́льны ўдар).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
папуска́ць I несов.
1. уступа́ть;
2. (делать длиннее, ослаблять) отпуска́ть; спуска́ть;
1, 2 см. папусці́ць 1, 2;
3. (чем-л.) запуска́ть, швыря́ть
папуска́ць II сов.
1. (всех, многих) пусти́ть; отпусти́ть;
2. (дать ростки, корни — о растениях) пусти́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мах I (род. ма́ху) м. мах; взмах;
ма́хам рукі́ — ма́хом (взма́хом) руки́;
пад’ём ма́хам — спорт. подъём ма́хом;
◊ адны́м ма́хам — одни́м ма́хом;
даць ма́ху — дать ма́ху;
за адны́м ма́хам — заодно́; в оди́н приём
мах II межд., разг. мах
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Ту́рман 1 ‘голуб асобай пароды, які куляецца пры палёце’ (ТСБМ). Укр. ту́рман ‘тс’, рус. ту́рман ‘тс’. Цёмнае слова. Як здаецца, пэўныя падставы мае думка Фасмера (4, 124) пра гукапераймальнае паходжанне слова, параўн. рус. пск. дать ту́рмана ‘ўпасці, паляцець уніз галавой, перакуліцца’ (1858 г., СРНГ) пры тури́ть ‘кідаць з вышыні’ (гл. турнуць). Аднак большасць даследчыкаў схіляецца да ўтварэння на базе французскага дзеепрыметніка tournant ‘які абарачаецца, круціцца’ (паводле Гараева, 380: франц. tourner ‘вярцець’), гл. ЕСУМ, 5, 683; Арол, 4, 119. Ідэя перакульвання пры найменні гэтага голуба пераважае, параўн. англійскую назву бірмінгемскіх ролераў roller ад roll ‘вярцецца, катацца’, roll over ‘перакульвацца’. Паводле Сетарава (Тюрк. лекс. элем., 39), назва птушкі — цюркізм.
Ту́рман 2 (ту́рмын) ‘дурань, неразвіты чалавек’ (Юрч. Фраз.), ‘дурыла, тупіца’ (мсцісл., З нар. сл.). Няясна. Параўн. польск. дыял. turman ‘дрэнь, нягоднік, марнатраўца’, turmanić ‘марнатравіць, нішчыць’, якія, відаць, ад turma ‘группа, натоўп, вайскоўцы’ (< лац. turma ‘найменшы атрад конніцы ў Старажытным Рыме’), гл. Варш. сл., 7, 171; Брукнер, 585. Аднак па лінгвагеаграфічных прычынах запазычанне менш верагоднае, чым мясцовы наватвор. Параўн. ду́рман ‘дурань’ (ТС), дурмана́й ‘тс’ (Сл. ПЗБ) як магчымыя зыходныя “звонкія” варыянты слова, утвораныя пры дапамозе суф. ‑ман; звязана з дурны́ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дазво́ліць сов. разреши́ть, позво́лить; (дать возможность) предоста́вить;
не д. — не разреши́ть (не позво́лить);
~льце мне зрабі́ць гэ́та — разреши́те (позво́льте, предоста́вьте) мне сде́лать э́то;
◊ д. сабе́ — позво́лить себе́;
~льце! — позво́льте! разреши́те!;
як ~ліце вас разуме́ць? — как прика́жете вас понима́ть?
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
навучы́ць сов.
1. научи́ть, обучи́ть;
н. чыта́ць — научи́ть чита́ть;
н. рамяству́ — научи́ть (обучи́ть) ремеслу́;
2. (подговорить) научи́ть, подучи́ть;
3. (дать совет) вразуми́ть, надоу́мить;
4. (обогатить опытом, знаниями и т.п.) научи́ть;
жыццё яго́ мно́гаму ~чы́ла — жизнь его́ мно́гому научи́ла
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)