пазахле́ўю, прысл.

Абл. За хлявамі. Мірон вышмыгнуў непрыкметна за дзверы і зноў агародамі, пазахлеўю, падаўся дахаты. Сачанка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

пако́рлівасць, ‑і, ж.

Уласцівасць пакорлівага. Цвінгелю Ліда спадабалася. За пакорлівасць і ціхмянасць, за працавітасць і ўвішнасць. Кавалёў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

з-за, ад, цераз, з прычыны, у выніку

Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)

Навю́ткі ’новенькі’ (віц., Мат.). Хутчэй за ўсё запазычана з польск. nowiutki, перш за ўсё паводле словаўтваральнага крытэрыю, параўн. Карскі 2–3, 44.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

глыта́ць несов.

1. прям., перен. глота́ть; прогла́тывать;

г. кава́лкі мя́са — глота́ть (прогла́тывать) куски́ мя́са;

г. рама́ны адзі́н за другі́м — глота́ть рома́ны оди́н за други́м;

2. прост. (жадно есть) ло́пать, упи́сывать;

г. папо́ўніцы — ло́пать (упи́сывать) за о́бе щёки;

3. (о рыбе) загла́тывать, прогла́тывать;

◊ г. сло́вы — глота́ть слова́;

г. слёзы — глота́ть слёзы;

г. слі́нкі — глота́ть слю́нки;

г. паве́тра — глота́ть во́здух

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

дзя́куй

1. (выражение благодарности) благодарю́, спаси́бо;

дз. (табе́, вам) — благодарю́ (тебя́, вас), спаси́бо (тебе́, вам);

2. в знач. сказ. спаси́бо;

дз. тава́рышам, што дапамаглі́ — спаси́бо това́рищам, что помогли́;

3. в знач. сущ. спаси́бо;

вялі́кі (вялі́кае) дз. — большо́е спаси́бо;

◊ дз. (дзя́каваць) бо́гу — сла́ва бо́гу;

дз. за ла́ску — благодарю́ поко́рно;

за дз. — за спаси́бо;

дз. не ска́жуць — спаси́бо не ска́жут

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адначасова, адначасна, адным часам, у адзін час, у той жа час, разам, разам з тым, зараз, адразу, заадно, за адным; заразом (абл.) □ за адным заходам, адным махам, за адзін мах

Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)

пла́та, ‑ы, ДМ плаце, ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. плаціць; выплата. Плата даўгоў.

2. Узнагарода за працу, службу. [Багуцкі:] — Я прывык за добрую работу атрымліваць добрую плату. Лынькоў. Чым дакладней выходзіла работа, тым меншую плату назначаў Лапко. Колас.

3. Грашовая кампенсацыя за карыстанне чым‑н. Плата за кватэру. // перан. Тая або іншая ўзнагарода, аддача за што‑н. Гэта была шайка паліцаяў, якія, баючыся атрымаць належную плату за сваю службу немцам, цяпер туляліся па цёмных кутках. Васілевіч.

•••

Заработная плата — плата за работу па найму.

Рэальная заработная плата — пакупная здольнасць заработнай платы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

закі́нуцца, ‑нецца; зак.

1. Заляцець, упасці за што‑н. Мяч закінуўся за плот.

2. Разм. Згубіцца, заваліўшыся куды‑н., за што‑н. Ключ недзе закінуўся.

3. Адкінуцца (назад, убок). Галава закінулася назад.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прыступі́цца сов.

1. приступи́ться, подступи́ться; подойти́;

праз бало́цістыя берагі́ не п. да рэ́чкі — из-за боло́тистых берего́в не приступи́ться (не подступи́ться) к ре́чке;

ён бая́ўся п. да яе́ — он боя́лся приступи́ться (подступи́ться) к ней;

2. (да чаго) приступи́ть (к чему), взя́ться (за что), приня́ться (за что);

~пі́ліся ўсе дру́жна да рабо́ты — взяли́сь (приняли́сь) все дру́жно за рабо́ту;

◊ не́льга п. — (да каго, чаго) нельзя́ приступи́ться (к кому, чему);

не ве́даць, з яко́га бо́ку п. — не знать, с како́й стороны́ приступи́ться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)