генера́л-губерна́тар, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. У царскай Расіі: чыноўнік мясцовай адміністрацыі з вышэйшай ваенна-адміністрацыйнай уладай, які стаяў на чале генерал-губернатарства.
2. У краінах Садружнасці нацый: прадстаўнік англійскага манарха, які лічыцца кіраўніком дзяржавы.
|| прым. генера́л-губерна́тарскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ускра́іна, -ы, мн. -ы, -ра́ін, ж.
1. Край, крайняя частка якой-н. мясцовасці.
У. лесу.
На ўскраіне пасёлка.
2. Аддаленая ад цэнтра частка горада, якая прымыкае да яго межаў.
Гарадскія ўскраіны.
3. Аддаленая, пагранічная тэрыторыя дзяржавы.
Усходняя ў.
Беларусі.
|| прым. ускра́інны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ізраільця́не, ‑цян; адз. ізраільцянін, ‑а, м.; ізраільцянка, ‑і, ‑нцы; мн. ізраільцянкі, ‑нак; ж.
1. Гіст. Агульная назва старажытнаяўрэйскіх плямёнаў.
2. Грамадзяне дзяржавы Ізраіль.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
герб, герба, м.
Распазнавальны знак дзяржавы, горада, дваранскага роду і пад., які змяшчаецца на флагах, манетах, пячатках, некаторых дакументах. Дзяржаўны герб Савецкага Саюза.
[Польск. herb.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вялікадзяржа́ўны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да вялікай дзяржавы, уласцівы ёй.
2. Які не паважае правоў малых народаў; фанабэрыста-ўладарны. Вялікадзяржаўны шавінізм.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сепараты́зм, ‑у, м.
Імкненне да аддзялення, адасаблення. // У буржуазных шматнацыянальных дзяржавах — рух нацыянальнай меншасці за аддзяленне і ўтварэнне самастойнай дзяржавы або аўтаномнай вобласці.
[Фр. separatisme ад лац. separatus — аддзелены.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
дэнатураліза́цыя, ‑і, ж.
Выхад грамадзянін з падданства той ці іншай дзяржавы па ўласнаму жаданню або пазбаўленне яго гэтага падданства па рашэнню дзяржаўных органаў.
[Фр. dénaturalisation.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
суграмадзя́нін, ‑а; мн. ‑дзяне, ‑дзян; м.
Грамадзянін той жа дзяржавы (у адносінах да іншых грамадзян). // Жыхар або ўраджэнец адной мясцовасці з кім‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чатырохсотгадо́вы, ‑ая, ‑ае.
1. Які працягваецца, існуе чатырыста год. Чатырохсотгадовая гісторыя дзяржавы.
2. Які мае адносіны да чатырохсотгоддзя (у 2 знач.). Чатырохсотгадовы юбілей.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
руководи́тель кіраўні́к, -ка́ м.;
руководи́тели госуда́рства кіраўнікі́ дзяржа́вы;
руководи́тель учрежде́ния кіраўні́к устано́вы;
кла́ссный руководи́тель кла́сны кіраўні́к;
руководи́тель кружка́ кіраўні́к гуртка́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)