рахма́ны, -ая, -ае.
1. Які не баіцца чалавека; спакойны, нязлосны (пра жывёлін, птушак).
2. Памяркоўны ў адносінах да іншых; згаворлівы; дабрадушны, лагодны.
Чалавек ён р.
|| наз. рахма́насць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
руі́на, -ы, мн. -ы, руі́н, ж.
1. звычайна мн. Рэшткі разбуранага збудавання, паселішча.
2. перан. Стары, зусім нямоглы чалавек (разм.).
Стаць руінай.
|| прым. руі́нны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
правінцыя́л, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Жыхар правінцыі (у 2 знач.; уст.).
2. перан. Чалавек з адсталымі, абмежаванымі поглядамі.
|| ж. правінцыя́лка, -і, ДМ -лцы, мн. -і, -лак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пані́клы, -ая, -ае.
1. Схілены, прыгнуты.
Паніклая ад гарачыні расліннасць.
2. перан. Прыгнечаны; разбіты духоўна.
Чалавек стаяў п.
Выгляд у жанчыны быў п. і разгублены.
|| наз. пані́класць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пры́яцель, -я, мн. -і, -яў, м.
Блізка знаёмы чалавек, з якім устанавіліся сяброўскія адносіны.
Даўні п.
|| ж. пры́яцелька, -і, ДМ -льцы, мн. -і, -лек.
|| прым. пры́яцельскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
трапло́, -а́, мн. трэ́плы і (з ліч. 2, 3, 4) траплы́, трэ́плаў, н.
1. Прылада, пры дапамозе якой трэплюць лён.
2. перан. Чалавек, які гаворыць лухту, бязглуздзіцу; пустазвон (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
убрыкну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́; зак., каго (што).
Ударыць, выцяць задняй нагой ці абедзвюма заднімі нагамі (пра капытных жывёл).
Гэты чалавек можа знянацку і ў. (перан.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шахра́й, -я́, мн. -і́, -ёў, м. (разм., пагард.).
Чалавек, які любіць пажывіцца за кошт іншых; жулік.
|| ж. шахра́йка, -і, ДМ -йцы, мн. -і, -ра́ек.
|| прым. шахра́йскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шу́лер, -а, мн. -ы, -аў, м.
Чалавек, які ў картачнай гульні выкарыстоўвае махлярскія прыёмы, а таксама ўвогуле махляр.
Картачны ш.
|| прым. шу́лерскі, -ая, -ае.
Ш. прыём (перан.: махлярскі, несумленны).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няго́днік, ‑а, м.
Чалавек ганебных, несумленных паводзін; нізкі чалавек. Муж аказаўся нягоднікам. Лёля пакідае яго. Хадкевіч. — Я пагарджаю табой. Ты — баязлівец, вось хто, — даляцеў з зямлянкі жаночы голас. — Цябе судзіць трэба, расстраляць, нягодніка. Дзенісевіч. // Ужываецца як лаянкавае слова. [Палкоўнік:] — Устаць перада мной, нягоднік! Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)