Ата (прыстаўка долевых адзінак) 1/108
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
Дэцы (прыстаўка долевых адзінак) 1/108
Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
НАНА... (ад грэч. nanos карлік), дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў дольных адзінак, роўных 10−9 зыходным адзінкам. Пазначаецца н. Напр., 1 нг (нанаграм) = 10−9 г, 1 нКл (нанакулон) = 10−9 Кл. Да 1967 прыстаўку Н. называлі мілімікра... і пазначалі ммк.
т. 11, с. 139
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МЕ́ГА... (ад грэч. megas вялікі), 1) першая састаўная частка складаных слоў, што паказвае на вял. памер чаго-небудзь (напр., мегаспора, мегаліты).
2) Дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў кратных адзінак, роўных 106 зыходным адзінкам. Пазначаецца М. Напр., 1 МВт = 106 Вт, 1 МэВ = 106 эВ.
т. 10, с. 245
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МІКРА... (ад грэч. mikros малы), 1) дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў дольных адзінак, роўных 10−6 зыходным адзінкам. Пазначаецца мк. Напр., 1 мкг (мікраграм) = 10−6 г, 1 мкКл (мікракулон) = 10−6 Кл.
2) Першая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на малы памер чаго-небудзь (напр., мікраарганізм, мікрасхема), а таксама слоў, звязаных з вывучэннем або вымярэннем малых велічынь (напр., мікраскоп, мікрабіялогія).
т. 10, с. 357
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
А́ФІКС (ад лац. affixus прымацаваны),
службовая марфема, якая перадае дадатковае лексічнае і граматычнае значэнне слова або вызначае адносіны слова да інш. слоў у сказе. Да афіксаў адносяцца: флексія, або канчатак, — вызначае граматычную форму слова і служыць для сувязі з інш. словамі ў сказе; прэфікс, або прыстаўка (перад коранем), суфікс (пасля кораня), конфікс (з абодвух бакоў кораня), постфікс (пасля суфікса ці флексіі) — служаць для ўтварэння новых слоў або формаў слова; інтэрфікс — выкарыстоўваецца для злучэння пэўных марфем у слове.
Л.І.Бурак.
т. 2, с. 132
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ДО́ЛЬНЫЯ АДЗІ́НКІ,
складаюць вызначаную частку (долю) ад устаноўленай адзінкі фізічнай велічыні. У Міжнар. сістэме адзінак (СІ) уведзены наступныя прыстаўкі для ўтварэння найменняў Д.а. (гл. табл.).
Напр., 10 3 м = 1 мм (міліметр), 10−6 Дж = 1 мкДж (мікраджоўль), 10−12 с = 1 пс (пікасекунда), 10−18 Кл = 1 аКл (атакулон). Гл. таксама Кратныя адзінкі.
| Дольнасць |
Прыстаўка |
Абазначэнне |
| бел. |
міжнар. |
| 10−1 |
дэцы |
д |
d |
| 10−2 |
санты |
с |
c |
| 10−3 |
мілі |
м |
m |
| 10−6 |
мікра |
мк |
μ |
| 10−9 |
нана |
н |
n |
| 10−12 |
піка |
п |
p |
| 10−15 |
фемта |
ф |
f |
| 10−18 |
ата |
а |
a |
т. 6, с. 179
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)