Verbum

ВІТРЫ́НА (франц. vitrine ад лац. vitrum шкло),

1) спецыяльнае акно ў магазіне для паказу тавараў.

2) Зашклёныя шафы, скрынкі для паказу розных экспанатаў у музеях і інш. установах. Для вітрыны вырабляецца спец. шкло павышанай трываласці («вітрыннае»).

т. 4, с. 205

ГІРЛЯ́НДА (франц. guirlande) у архітэктуры, арнамент, узор у выглядзе перапляценняў кветак і зеляніны. Як дэкар. элемент выкарыстоўвалася ў афармленні фасадаў будынкаў архітэктуры рэнесансу, барока і класіцызму.

т. 5, с. 263

ДЭПАЗІТА́РЫЙ (франц. dépositaire),

1) фізічная або юрыд. асоба, якой перадаюцца каштоўнасці для захавання без пераходу да яго права ўласнасці.

2) Дзяржава або міжнар. арг-цыя, што захоўвае арыгінальны тэкст міжнар. дагавора, дакументы пра яго ратыфікацыю і інш.

т. 6, с. 354

КАПУ́СЦІН ЯР,

касмадром і палігон у Архангельскай Астраханскай вобл. Расіі. Засн. ў 1946. З К.Я. здзейснены запускі геафіз. ракет «Вертыкаль», ШСЗ з серый «Космас» і «Інтэркосмас», інд. ШСЗ «Арыябхата» і «Бхаскара», франц. ШСЗ «Снег-3» і інш.

т. 8, с. 32

КАСКАДЗЁР (франц. cascadeur),

1) у цырку выканаўца нумара пантамімічнага характару, заснаванага на камічных акрабатычных падзеннях — каскадах.

2) Дублёр кінаакцёра: выконвае складаныя трукі, што патрабуюць спец. падрыхтоўкі. У якасці К. выступаюць пераважна спартсмены, артысты цырка і інш.

т. 8, с. 143

КРАКЕЛЮ́Р (франц. craquelure),

растрэскванне слаёў грунту, фарбы або лаку ў творах жывапісу. Бывае паверхневы ці глыбокі, жорсткі (з вострымі краямі), мяккі, або, плывучы. К. ўзнікаюць ад нераўнамернага высыхання (усадкі) сувязных рэчываў, мех. уздзеянняў (удар, страсенне) і інш.

т. 8, с. 445

КРАКЛЕ́ (франц. craquelé),

сетка тонкіх трэшчын на паліванай паверхні керамічных вырабаў, якая ствараецца дзеля дэкар. эфекту. Для гэтага выкарыстоўваюць неадпаведнасць каэфіцыентаў расшырэння чарапка і палівы пры абпальванні. Існуюць розныя віды К., у т. л. «кракадзілава скура».

т. 8, с. 446

ЛАНДО́ (франц. landau ад Landau горад у Германіі, дзе з 17 ст. вырабляліся экіпажы пад такой назвай),

кузаў легкавога аўтамабіля з верхам, які адкрываецца толькі над заднімі сядзеннямі. Раней Л. наз. 4-месная карэта з адкідным верхам.

т. 9, с. 119

МЕР-ДЭ-ГЛАС (ад. франц. Mer de Glace мора лёду),

самы вялікі (далінны) ледавік у Альпах, на паўн. схіле масіву Манблан (Францыя). Даўж. 12 км, пл. км². Утвараецца з 4 патокаў лёду, спускаецца да выш. 1430 м.

т. 10, с. 293

ПРО́ФІЛЬ (франц. profil),

1) абрыс, від твару або прадмета збоку.

2) Вертыкальнае (папярочнае ці падоўжанае) сячэнне якога-н. участка, паверхні, прадмета; від, форма чаго-н. у разрэзе.

3) Сукупнасць асн. тыповых рыс, якія характарызуюць гаспадарку, прафесію, спецыяльнасць.

т. 13, с. 42