Verbum

КАЛЕНКО́Р (ад франц. calencar інд. ці перс. баваўняная тканіна),

баваўняная, моцна праклееная тканіна аднаколернай афарбоўкі. Атрымліваюць з міткалю шляхам прамочвання яго крухмальным апрэтам (гл. Апрэтаванне) і фарбавальнікам. Выкарыстоўваюць пераважна для кніжных пераплётаў.

т. 7, с. 461

КАПІ́ЦЫ ЗАКО́Н,

эмпірычная заканамернасць, паводле якой эл. супраціўленне полікрышталічных узораў металаў у моцных магн. палях прапарцыянальнае напружанасці магн. поля. Устаноўлены П.Л.Капіцай у 1928 для медзі, золата і серабра. Тлумачыцца тэорыяй гальванамагнітных з’яў.

т. 8, с. 27

КАРДЗЕ́ХІН Андрэй, разьбяр па дрэве 17 ст. Паходзіў з Беларусі. Працаваў у Аружэйнай палаце Маск. Крамля. У 1682—83 разам з інш. майстрамі-беларусамі рабіў для царскага дома ківоты, крэслы і інш.

т. 8, с. 66

КВІЗ (ад англ. quiz праверачнае апытанне, віктарына),

радыё- і тэлевізійная гульня на кемлівасць і эрудыцыю з пытанняў і адказаў на розныя тэмы; літ. або муз. тэлевіктарына з прызамі для пераможцаў і ўдзельнікаў.

т. 8, с. 216

ЛІГАТУ́РА ў медыцыне,

нітка, завязаная вакол крывяноснага, лімфатычнага сасуда ці інш. трубчастых органаў для спынення кровацячэння ці яго папярэджвання, злучэння органаў і тканак. Выкарыстоўваюць шоўк, кетгут, лаўсан, капрон, конскі волас і інш.

т. 9, с. 247

МЕХАНАТРО́Н [ад механа... + (элек)трон],

электравакуумная прылада, у якой кіраванне эл. токам ажыццяўляецца мех. перамяшчэннем яе электродаў. Прызначаны для пераўтварэння мех. велічынь (перамяшчэння, сілы, паскарэння ці інш.) у эл. сігнал; выкарыстоўваецца ў якасці датчыка вымяральных прылад.

т. 10, с. 320

МІКРАХВА́ЛЕВАЯ ПЕЧ,

награвальная прылада, у якой аб’ект тэрмічнай апрацоўкі награецца за кошт паглынання ім энергіі эл.-магн. выпрамянення ад ЗВЧ-генератара. Выкарыстоўваецца для хуткага награвання прамысл. вырабаў, матэрыялаў і паўфабрыкатаў, прыгатавання ежы.

т. 10, с. 363

МІЛІ... (ад лац. mille тысяча), дзесятковая прыстаўка для ўтварэння найменняў дольных адзінак, роўных 10​⁻³ зыходным адзінкам. Пазначаецца м. Напр., 1 мВт (міліват) = 10​⁻³ Вт, 1 мКл (мілікулон) = 10​⁻³ Кл.

т. 10, с. 372

ПІКЕ́Т,

пункт на мясцовасці, абазначаны драўляным або метал. калочкам, які служыць арыенцірам для ўстаноўкі рэйкі пры нівеліраванні і часовага замацавання трасы на мясцовасці. На эксплуатуемых лініях (напр., чыгунка) П. замацоўваюцца больш трывала.

т. 12, с. 354

РЫФ (галанд. rif, reef),

рэзкае надводнае або падводнае ўзвышэнне марскога дна на мелкаводдзі. Утвараюцца пры разбурэнні скалістага дна і берагоў або з’яўляюцца каралавымі пабудовамі. Небяспечныя для суднаходства. Гл. таксама Вялікі Бар’ерны рыф).

т. 13, с. 523