КУ́НЬЯ ((Cunha) Эўклідыс да) (20.1.1866, г. Кантагалу, Бразілія — 15.8.1909),

бразільскі пісьменнік. Чл. Браз. акадэміі л-ры (з 1903). Па адукацыі ваен. інжынер. Удзельнічаў у выступленнях рэспубліканцаў супраць манархіі. Кн. «Сертаны» (1902) — спалучэнне навук. даследавання, публіцыстыкі з дакумент. апавяданнем пра задушэнне сял. паўстання 1896—97 у Канудусе. Аўтар кнігі аб збіральніках каўчуку «Страчаны рай» (1904, не завершана), зб-каў артыкулаў і нарысаў «Кантрасты і супастаўленні» (1907), «На палях гісторыі» (1909). Паўплываў на развіццё рэгіяналізму і крытычнага рэалізму ў браз. і лацінаамер. л-ры.

І.​Л.​Лапін.

т. 9, с. 23

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КРУС [Cruz; сапр. Асбахе-і-Рамірэс дэ Сантыльяна

(Asbaje y Ramírez de Santillana)] Хуана Інес дэ ла (12.11.1651, Сан-Мігель-дэ-Непантла, Мексіка — 17.4.1695),

мексіканская пісьменніца. З 1667 знаходзілася ў манастыры, прысвяціла сябе навуцы і паэзіі. У творчасці прытрымлівалася традыцый ісп. барока. Першы зб. вершаў «Кастальскае багацце» (1689). Філас. роздум пра зямное і трансцэндэнтнае ў паэме «Першы сон» (1690). Яе паэзіі ўласціва шчырасць лірычных пачуццяў, інтэлектуальная глыбіня і вытанчанасць стылю. Аўтар камедый нораваў «Дамашнія клопаты» (1683), «Каханне — самая заблытаная справа» (1688), вострапалемічных твораў у прозе «Крызіс адной пропаведзі» (1690), «Адказ паэтэсы славутай сястры Філатэі» (1691), алегарычных драм «Боскі Нарцыс», «Пакутнік таемнасці», «Посах Іосіфа».

І.​Л.​Лапін.

т. 8, с. 488

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БЕНЕДЭ́ЦІ ((Benedetti) Марыо) (н. 14.9.1920, г. Паса-дэ-лос-Торас, Уругвай),

уругвайскі пісьменнік, літ.-знавец, публіцыст. Ліраэпічнай накіраванасцю адметныя зб-кі вершаў «Непазбыўны пярэдадзень» (1945), «Вершы за канторкай» (1958), «Будзённыя паэмы», «Пазнанне айчыны» (абодва 1963), «Блізкая блізкасць» (1965), «Штодзённае» (1979). Сац.-маральная праблематыка ў раманах «Хто з нас» (1953), «Перадышка» (1960), «Дзякуй за аганёк» (1965, рус. пер. 1969), «Дзень нараджэння Хуана Анхеля» (1971), зб-ках апавяданняў «Гэтай раніцай» (1949), «Апошняе падарожжа і іншыя апавяданні» (1951), «Жыхары Мантэвідэо» (1959), «Смерць і іншыя сюрпрызы» (1968), п’есах «Вы, напрыклад» (1957), «Рэпартаж» (1958), «Туды і назад» (1963), «Пэдра і капітан» (1979). Аўтар кн. літ.знаўчых і крытычных прац «Марсель Пруст і іншыя нарысы» (1951), «Уругвайская літаратура — стагоддзе дваццатае» (1963), «Геній і постаць Хасэ Энрыке Радо» (1966) і інш.

Тв.:

Рус. пер. — [Стихи] // Поэты Уругвая. М., 1974;

Рассказы. М., 1977.

І.​Л.​Лапін.

т. 3, с. 96

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АТЭ́РА СІ́ЛЬВА ((Otero Silva) Мігель) (26.10.1908, г. Барселона, Венесуэла — 28.8.1985),

венесуэльскі пісьменнік, публіцыст, грамадскі дзеяч. Чл. Венесуэльскай акадэміі (з 1972). У 1958—64 і 1974—80 сенатар. У 1928—29 удзельнічаў у барацьбе супраць дыктатуры Х.​В.​Гомеса, за што арыштоўваўся. У 1930—41 у эміграцыі. Заснавальнік і рэдактар газ. «El Nacional» («Нацыянальнай газеты») і інш. выданняў. У зб-ках вершаў «Вада і рэчышча» (1937), «25 вершаў» (1942), паэмах «Харальная элегія Андрэсу Элою Бланка» (1958), «Мора — гэта смерць» (1965) спалучэнне лірызму і грамадз.-філас. разважанняў. Праблемы бунтарства моладзі, прагрэсу і экалогіі, выбару ідэалаў і сродкаў барацьбы за іх, аднаўлення гіст. справядлівасці і інш. у раманах «Ліхаманка» (1939), «Мёртвыя дамы́» (1955), «Кантора № 1» (1961), «Смерць Анорыо» (1963), «Калі хочацца плакаць — не плачу» (1970), «Лопэ дэ Агірэ: князь Свабоды» (1979), «І стаў той камень Хрыстом» (1989). Аўтар літ. і паліт. эсэ.

Тв.:

Рус. пер. — Избранное. М., 1982;

И стал тот камень Христом // Иностранная л-ра. 1989. № 3.

І.​Л.​Лапін.

т. 2, с. 81

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВЕРЫ́СІМУ ((Veríssimo) Эрыку Лопес) (17.12.1905, г. Крус-Алта, Бразілія — 28.11.1975),

бразільскі пісьменнік. Творча асвоіўшы авангардысцкія і маст. набыткі паўн.-амер. прозы і драматургіі канца 19 — пач. 20 ст., магчымасці псіхааналізу, сканцэнтраваўся на гар. праблематыцы. У раманах «Кларыса» (1933), «Скрыжаваныя дарогі» (1935), «Месца пад сонцам» (1936), «Глядзіце на палявыя лілеі» (1938) адлюстраваў складаныя нац.-псіхал. калізіі сучаснасці. Антыфаш. барацьбе ў Іспаніі прысвяціў раман «Сага» (1940), жыццю паўд. штатаў Бразіліі — дылогію «Час і вецер» (1949—62). У раманах «Далей — маўчанне» (1943), «Ноч» (1954) імкнуўся раскрыць глыбінныя пласты чалавечай свядомасці і падсвядомасці. Разгляд актуальных праблем рэв.-вызв. рухаў праз унутр. свет іх удзельнікаў у раманах «Спадар пасол» (1965), «Палонны» (1967), «Здарэнне ў Антарэсе» (1971). Аўтар кніг нарысаў «Чорны кот на снежным полі» (1941), «Вяртанне Чорнага ката» (1946) і мемуараў «Сола на кларнеце» (1973—76), падарожных нататкаў і інш.

Тв.:

Рус. пер. — Господин посол: Роман. М., 1969;

Пленник // Вериссимо Э. Пленник;

Вейга Ж. Тени бородатых королей: Повести. М., 1981.

І.​Л.​Лапін.

т. 4, с. 114

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВА́РГАС ЛЬЁСА ((Vargas Llosa) Марыо) (н. 28.3.1936, г. Арэкіпа, Перу),

перуанскі пісьменнік. Чл. Перуанскай акадэміі мовы. Прэзідэнт Пэн-клуба (1976—79). З 1959 жыве ў Еўропе (Мадрыд, Барселона, Парыж, Лондан). У раманах «Горад і сабакі» (1962), «Зялёны дом» (1966), «Размова ў «Катэдрале» (1969), «Панталеон і наведвальніцы» (1973), «Цётачка Хулія і пісака» (1977), «Вайна канца свету» (1981), «Гісторыя Майты» (1984), «Хто забіў Паламіна Малера?» (1986), «Апавядальнік» (1987), «Пахвальнае слова мачысе» (1988), аповесці «Шчанюкі» (1967), зб. апавяданняў «Важакі» (1959) сплаў вымыслу з амаль дакументальнымі замалёўкамі з натуры, уражаннямі дзяцінства і юнацтва. Звяртаючыся да вопыту рыцарскага рамана, флабэраўскай традыцыі, экзістэнцыялізму, сцвярджаючы права мастака на творчую свабоду і паслядоўны нонканфармізм, Варгас Льёса робіць кожны з сваіх твораў востраактуальным, чарговым эксперыментам прасторава-часавых і жанравых пабудоў. Аўтар кніг эсэ «Гарсія Маркес: сведчанне богазабойства», «Сакрэтная гісторыя рамана» (абедзве 1971), «Спрадвечная оргія: Флабэр і «Мадам Бавары» (1975), «Паміж Сартрам і Камю» (1981), «Супраць ветру і прыліву» (1983—90), «Праўда няпраўды» (1990), п’ес.

Тв.:

Рус. пер. — Война конца света: Роман. М., 1987;

Кто убил Паломино Молеро?: Повесть, пьеса. М., 1989;

Рота добрых услуг: Романы. М., 1993.

Літ.:

Земсков В.Б. Марио Варгас Льоса: сознание художника и реальность // Латинская Америка. 1975. № 4.

І.​Л.​Лапін.

т. 4, с. 8

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ГАРСІ́Я МА́РКЕС ((García Márquez) Габрыэль) (н. 6.3.1928, г. Аракатака, Калумбія),

калумбійскі пісьменнік. Сваё жыццё звязаў з журналістыкай, што прадвызначыла вастрыню і кантрастнасць яго светаўспрымання, характар творчага почырку. З 1955 жыве па-за межамі Калумбіі (Еўропа, Венесуэла, Мексіка, Куба). Друкуецца з 1947 (аповесць «Трэцяя адмова», апавяданні). Вядомасць прынеслі раманы «Нядобры час» (1962), «Сто гадоў адзіноты» (1967), «Восень патрыярха» (1975), «Хроніка аб’яўленай смерці» (1981), «Каханне пад час чумы» (1985), «Генерал у сваім лабірынце» (1989). Аўтар аповесцей «Апалае лісце» (1955), «Палкоўніку ніхто не піша» (1958), зб. апавяданняў «Пахаванне Вялікай Мамы» (1962), кн. для дзяцей. Яго творы вызначаюцца адмысловым спалучэннем знешняй прастаты, жыццёвай насычанасці з ускладненымі асацыяцыямі, міфалагічнымі адсылкамі да глыбінных пластоў нац. і сусв. культуры. Выкарыстоўваючы нар. паэтыку, Гарсія Маркес у кожным творы вяртаецца да асэнсавання неацэннай каштоўнасці жыцця, самае вял. шчасце якога — у каханні, а трагедыя — у адзіноце. Нобелеўская прэмія 1982. На бел. мову творы Гарсія Маркеса перакладаў К.​Шэрман.

Тв.:

Рус. пер. — Палая листва. М., 1972;

Осень патриарха. М., 1978;

Сто лет одиночества;

Полковнику никто не пишет. М., 1986;

Избр. произв. М., 1989.

Літ.:

Земсков В. Габриэль Гарсия Маркес: Очерк творчества. М., 1986.

І.​Л.​Лапін.

Г.Гарсія Маркес.

т. 5, с. 70

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

СЕРВА́НТЭС Сааведра

(Cervantes Saavedra) Мігель дэ (хрышчаны 9.10.1547, г. Алькала-дэ-Энарэс, Іспанія — 23.4.1616),

іспанскі пісьменнік і драматург эпохі Адраджэння. Вучыўся ў калегіуме езуітаў г. Вальядалід (1557—61), у Мадрыдскай гуманіт. школе. З 1568 на службе ў пасла папы Пія V кардынала Дж.​Аквавівы. У 1570—75 служыў у войску, удзельнічаў у бітве ісп.-італьян. флоту з туркамі пры Лепанта (1571), дзе была знявечана левая рука. Вяртаючыся на радзіму, трапіў у палон да алж. піратаў, прададзены ў рабства. У 1580 выкуплены, вярнуўся ў Іспанію, служыў зборшчыкам нядоімак. Паводле несправядлівага абвінавачання тройчы трапляў у турму. Доўгія гады жыў у нястачы. Друкаваўся з 1568 (оды, рамансы, санеты і інш.). Першы значны твор — пастаральны раман «Галатэя» (1585). Аўтар каля 30 п’ес, у т. л. патрыят. драмы «Нумансія» (апубл. 1784), прасякнутай любоўю да свабоды і нянавісцю да рабства, зб-каў «Павучальныя навелы» (1613), «Восем камедый і восем інтэрмедый» (1615), паэмы «Падарожжа на Парнас» (1614), авантурнага рамана «Вандраванні Персілеса і Сіхізмунды» (апубл. 1617). Вяршыня яго творчасці — раман «Хітрамудры гідальга Дон Кіхот Ламанчскі» (ч. 1—2, 1605—15). Задуманы як пародыя на рыцарскія раманы, твор выйшаў за межы літ. сатыры, стаў энцыклапедыяй ісп. жыцця мяжы 16—17 ст. У ім намаляваны прыгоды Дон Кіхота — збяднелага двараніна, які прагнуў сцвердзіць на зямлі гуманіст. ідэалы. Не здольны адрозніваць у жыцці сапраўднае ад выдуманага, ён выбіраў дзіўныя шляхі здзяйснення мар. У вобразе Санча Пансы, збраяносца Дон Кіхота, увасоблены нар. розум, кемлівасць, гумар. Імя Дон Кіхота стала назыўным для абазначэння высакародных, але не ўсім зразумелых імкненняў. Паводле рамана напісаны оперы Г.​Пёрсела, Дж.​А.​Рысторы, Дж.​Паізіела, Н.​Пічыні, А.​Сальеры, Ж.​Маснэ, балеты Ж.​Буамарцье, С.​Меркадантэ, Л.​Мінкуса (паст. Бел. т-рам оперы і балета ў 1941, 1946, 1962, 1979), пастаўлены кінафільмы (Расія, Данія, Францыя). На бел. мову асобныя вершы С. пераклалі А.​Зарыцкі, Р.​Барадулін, М.​Пазнякоў.

Тв.:

Бел. пер. — Хітры гідальга Дон Кіхот Ламанчскі. Мн., 1999;

У кн.: Кахаць — гэта значыць...: Старонкі з паэзіі свету. Мн., 1986;

Рус. пер. — Собр. соч. Т. 1—5. М., 1961;

Хитроумный идальго Дон Кихот Ламанчский. Ч. 1—2. Мн., 1988.

Літ.:

Державин К.Н. Сервантес: Жизнь и творчество. М., 1958;

Снеткова Н.П. «Дон Кихот» Сервантеса. 2 изд. Л., 1970;

Багно В.Е. Дорогами «Дон Кихота». М., 1988;

Умикян А.Д. Мигель де Сервантес Сааведра: Библиогр рус. переводов и крит. лит. на рус. яз., 1763—1957. М., 1959.

І.​Л.​Лапін.

М. дэ Сервантэс.

т. 14, с. 346

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ СУВЯЗІ́СТ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафесійным работнікам сувязі, якія працуюць у галіне сувязі 15 і больш гадоў, за заслугі ў развіцці і ўдасканаленні сродкаў сувязі, паляпшэнні абслугоўвання насельніцтва, прадпрыемстваў, устаноў і арганізацый, распрацоўцы і ўкараненні прынцыпова новай высокаэфектыўнай тэхнікі і тэхналогіі. Уведзена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1965 існавала ганаровае званне засл. сувязіст Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя сувязісты Рэспублікі Беларусь

1966. Н.​Н.​Азнабаева, Л.​М.​Анейчык, Л.​В.​Афанасьеў, М.​В.​Барсегян, М.​Ф.​Ваіенда, А.​П.​Ганчарык, М.​І.​Гушчынская, І.​Ф.​Должыкаў, М.​Ф.​Еўтухоўскі, Ф.​І.​Жывіца, У.​М.​Жыгмунт, І.​А.​Зракаў, І.М.​Д.​Кацаў, А.​Ц.​Кашчэнка, І.​М.​Кваца, Я.​П.​Кернажыцкі, А.​І.​Каржанеўскі, .К.​Маркаў, У.​Т.​Паслядовіч, А.​П.​Сісковіч, К.​В.​Фралоў, П.​А.​Шкліваліна, .Е.​Яначкін.

1967. П.​К.​Аўсеп’ян, А.​Булыбенка, Л.​П.​Заяш, М.​П.​Карэцая, Л.​У.​Касцюшка, І.​М.​Лузгін, І.​Х.​Лур’е, І.​Я.​Мядзведзеў, Н.​І.​Няілаў, П.​І.​Несцераў, П.​А.​Савельеў, С.​К.​Сівохін, Г.​Дз.​Шацкі, Т.​А.​Янкоўская, А.​С.​Яўрэінаў.

1968. І.​С.​Алейнікаў, В.​В.​Аляксеева, Я.​К.​Андрэева, Э.​Б.​Белановіч, А.​М.​Быкава, В.​М.​Васільеў, М.​А.​Вожыкава, А.​П.​Вырвіг, Ф.​І.​Гуз, М.​Кацовіч, С.​І.​Красненка, М.​В.​Манькоўскі, К.​А.​Марцінкевіч, М.​С.​Панкоў, А.​А.​Пшанічнюк, М.​А.​Старасцін, А.​П.​Старыковіч, Р.​Я.​Уладысік, Г.​В.​Хіжынскі, М.​М.​Шалега, С.​М.​Юранаў.

1969. П.​П.​Вальскі, Н.​М.​Загудаева, Б.​П.​Капарыха, Л.​С.​Нурыева, І.​П.​Фурманаў, Р.​І.​Хадасевіч, У.​К.​Харытонаў, Т.​А.​Хацкевіч.

1970. М.​І.​Бондарава, Л.​К.​Галаванава, В.​А.​Гардзеева, М.​Т.​Дэхта, У.​І.​Ільюцік, А.​П.​Караў, Р.​Р.​Кастравая, В.​Ц.​Курачэнкава, С.​А.​Папковіч, М.​А.​Прымшыц, Г.​Ф.​Пшаслаўская, І.​В.​Сіроткін, М.​С.​Сянько, Р.​М.​Філатаў, У.​І.​Чарнуха.

1971. М.​В.​Банькоўскі, К.​У.​Буйніцкая, Л.​М.​Горская, А.​Я.​Дзяжко, І.​Я.​Звераў, Ф.​К.​Ісаеў, Я.​В.​Кніга. У.​В.​Кунтыш, В.​П.​Максімовіч, Я.​С.​Малахаў, Я.​А.​Маркоўская, А.​А.​Мураўёў, А.​Ф.​Невар, М.​М.​Расоха.

1972. А.​Я.​Баброва, А.​У.​Міцкевіч, М.​В.​Пярвушын, С.​В.​Падмазенка, В.​І.​Слабашэвіч, І.​С.​Шмялькоў, Н.​Ф.​Шпілеўскі.

1973. В.​І.​Любецкі.

1975. А.​А.​Бугаеў, Л.​А.​Гардзеева, М.​І.​Кацерыкова, В.​Ф.​Салаўёва, І.​У.​Доўнар, Л.​Л.​Падорскі, Б.​С.​Смірноў.

1976. А.​Ф.​Бандарэнка, І.​Я.​Бразгоўка, І.​М.​Грыцук, В.​В.​Казак, В.​М.​Самадзелава.

1977. М.​Я.​Андрэеў, Д.​Я.​Краўцоў, У.​Е.​Крайко, І.​В.​Лявонаў, Л.​К.​Цярновая, І.​А.​Хуртай.

1978. А.​А.​Кашаль, Ц.​А.​Сакевіч.

1979. Л.​А.​Задорын, М.​І.​Дылевіч, М.​Ф.​Шарыкава.

1980. Ф.​Ц.​Анкудзінаў, В.​Дз.​Лапін, Н.​Дз.​Рашэтнікава, С.​М.​Сянькевіч.

1981. А.​Р.​Герасімовіч, М.​Я.​Ермакоў, П.​І.​Івашэвіч, М.​М.​Кваша, Л.​І.​Малчанаў, С.​К.​Славін, М.​М.​Худакормаў, У.​І.​Яначкін.

1982. М.​П.​Гірыловіч, Г.​С.​Ліхач, М.​Т.​Шкаруба.

1984. Г.​В.​Клімянкоў.

1985. С.​К.​Бурачэўская, М.​Ц.​Зыкаў, Э.​І.​Палеес.

1989. Г.​Э.​Куланіна.

1991. Г.​Дз.​Чубат.

1995. Э.​У.​Галаўко.

1996. А.​Н.​Лістапад.

1997. У.​І.​Ганчарэнка.

т. 6, с. 569

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З ДЫЗА́ЙНЕРАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз дызайнераў (БСД),

грамадская творчая арг-цыя дызайнераў Беларусі. Аб’ядноўвае спецыялістаў у галінах індустр. і графічнага дызайну, праектавання малых форм, інтэр’ераў, абсталявання, рэкламы, арт-дызайну, мадэльераў, педагогаў, тэарэтыкаў дызайну. Асн. мэты саюза: развіццё і прапаганда творчай дзейнасці дызайнераў, абарона аўтарскіх правоў, прафес., эканам. і сац. інтарэсаў; павышэнне эфектыўнасці ўкладу дызайну ў развіццё культуры і эканомікі краіны. Створаны ў 1987 на ўстаноўчым з’ездзе дызайнераў Беларусі як С.д.Б. З 1999 наз. Бел. саюз дызайнераў. У 1991 на пазачарговым устаноўчым з’ездзе дызайнераў Рэспублікі Беларусь прыняты новы статут, уведзены пасады прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта. Наступныя з’езды адбыліся ў 1993, 1995 (пашыраны сход), 1999. У 1987—95 старшыня праўлення саюза — А.​Длатоўскі, з 1995 прэзідэнт БСД — Дз.​Сурскі. У БСД зарэгістраваны 2 абл. аддзяленні — Гродзенскае і Віцебскае. БСД — чл. міжнар. асацыяцыі «Саюз дызайнераў» і асацыяцыі грамадскіх аб’яднанняў «Беларуская канфедэрацыя творчых саюзаў». Саюз выпускае вытв.-практычнае выданне «PRO дизайн» (з 2001). На 2001 у БСД 470 чл.

Члены Беларускага саюза дызайнераў

1987. Л.​І.​Агібалаў, Н.​М.​Астапенка, Ю.​І.​Базнікін, А.​А.​Барташэвіч, В.​Э.​Бартлаў, А.​П.​Блінцоў, У.​В.​Булгакаў, М.​У.​Бялоў, Ф.​Р.​Вількін, А.​П.​Волкаў, Л.​У.​Гальперын, К.​М.​Гардзееў, М.​Я.​Гармацько, У.​А.​Гаругін, В.​Р.​Гаругіна (Бека), І.​Я.​Герасіменка, У.​Б.​Гераўкер, Т.​А.​Голубева, Б.​Н.​Грубін, М.​М.​Грыбаў, Я.​М.​Грыгор’еў, В.​М.​Гур’еў, С.​М.​Гурыновіч, Ю.​В.​Далгачоў, Л.​А.​Дарбінян, І.​А.​Дзямкоўскі, А.​Г.​Длатоўскі, А.​Ф.​Елісееў, У.​С.​Жаркевіч, Л.​В.​Кажура, Л.​А.​Карнеева, Л.​А.​Кізіл, В.​В.​Кісялёва, В.​І.​Кісялёў, Р.​М.​Клімін, Л.​С.​Краўчыня, А.​В.​Крывёнак, Л.​Н.​Кульпіна, Н.​Р.​Кушнікава, В.​А.​Ламака, Я.​Ю.​Ленсу, З.​М.​Лібстэр, М.​І.​Ліўшыц, К.​Б.​Лыцін, У.​С.​Майсееў, В.​М.​Манін, А.​П.​Марозаў, Н.​К.​Махнач, А.​Р.​Мельнікаў, М.​С.​Нізоўцаў, Ю.​У.​Падгорнаў, С.​Ф.​Паланевіч, Л.​В.​Папуцьева, А.​Е.​Пастухоў, У.​І.​Паўлоўскі, В.​М.​Плаксін, М.​У.​Пратасаў, Н.​І.​Прышчэп, М.​С.​Пупко, В.​А.​Ражноў, В.​М.​Разоўскі, А.​У.​Ружо, В.​В.​Рысакоў, Л.​А.​Сабалеўская, А.​В.​Сандрыгайла, М.​А.​Скарасцецкі, М.​М.​Скварцоў, В.​М.​Старавойтаў, І.​В.​Старавойтаў, М.​В.​Стас, М.​І.​Сугака, Л.​В.​Тарасава, У.​П.​Трафіменка, А.​В.​Цэхановіч, У.​І.​Цярэнцьеў, Л.​А.​Чарнышова, А.​В.​Чарнышоў, В.​П.​Шагавік, У.​І.​Шолк, І.​У.​Яркова.

1988. Г.​А.​Аксёнава, С.​П.​Выдранкова, Н.​П.​Калыхалава, М.​Г.​Лагунова, Л.​І.​Мялоў, Р.​М.​Найдзен, М.​Дз.​Падалец, С.​У.​Стальмашонак, Дз.​А.​Сурскі.

1989. А.​В.​Барысаў, І.​Б.​Булгакава, С.​У.​Саркісаў, Л.​Ф.​Чупрына, А.​А.​Шакіраў, В.​У.​Яцкоўскі.

1990. В.​У.​Быкаў, В.​В.​Бяссонаў, С.​У.​Кукуруза, В.​У.​Кулянёнак, Т.​Г.​Леўніна, А.​Г.​Малін, А.​П.​Панамарэнка, У.​І.​Партолін, Т.​Я.​Собаль, І.​П.​Чухраеў.

1991. Ф.​Э.​Алібекаў, Р.​К.​Камышава, А.​П.​Крывашэеў, В.​А.​Ламака, М.​Я.​Мішчанка, М.​А.​Новік, В.​М.​Свіягін, В.​Л.​Сонца.

1992. М.​М.​Акалот, А.​В.​Барысаў, Л.​Я.​Дзягілеў, А.​М.​Крупец, Г.​С.​Масяеўская, Р.​С.​Салаўёва, Г.​М.​Шакавец.

1993. А.​В.​Гапіенка, Л.​С.​Гусева, І.​В.​Куржалаў, А.​Ю.​Семянцоў, А.​П.​Таранда.

1994. А.​Р.​Вышка, Я.​П.​Клепікаў, Н.​Р.​Коўш, К.​У.​Мезіт, Я.​Р.​Пільнік, В.​Я.​Семянько, А.​М.​Сняжко.

1995. С.​В.​Войчанка, Э.​Э.​Жакевіч, М.​М.​Камароўская, Т.​П.​Кузюкова, К.​А.​Пакаліцына, У.​Я.​Цэслер, А.​А.​Штанько.

1996. Р.​В.​Азарын, У.​М.​Берташ, В.​У.​Галаванаў, Г.​М.​Гоманава, А.​Б.​Грубін, С.​М.​Гулецкі, А.​Г.​Дашкевіч, Э.​Л.​Дашчынская, Г.​С.​Дзвірнык, Э.​А.​Жвікава, І.​Л.​Ідэльчык, М.​Б.​Какаулін, І.​Л.​Корзун, В.​І.​Кралявец, А.​С.​Крывенка, Н.​У.​Кузьмянкова, Т.​В.​Лісавенка, Дз.​Р.​Маслій, І.​В.​Мацкевіч, Г.​Я.​Мяшкова, М.​М.​Ніцэвіч, А.​Г.​Піскуноў, І.​М.​Полазава, В.​А.​Рагалевіч, І.​М.​Сак, В.​В.​Сафонаў, А.​У.​Смірнова, Т.​Я.​Сымановіч, А.​Г.​Угляніца, Н.​В.​Федасеенка, І.​У.​Халадзінскі, А.​М.​Шкаева, А.​С.​Шышко, С.​І.​Ярохін, В.​М.​Ярэська, С.​К.​Яўлампіеў.

1997. А.​П.​Азончык, В.​В.​Аляксеенка, М.​У.​Анемпадзістаў, В.​П.​Аніськова, С.​С.​Ануфрыева, В.​В.​Аржанухіна, М.​У.​Арысава, В.​Р.​Астахновіч, Г.​Я.​Балаш, Л.​М.​Баршчова, В.​У.​Бугаенка, К.​У.​Булгакава, І.​І.​Бурак, А.​Л.​Васіленя, А.​Э.​Васільеў, А.​В.​Галімскі, С.​Р.​Давыдзенка, Ю.​А.​Дарашкевіч, Н.​В.​Дзмітрыева, А.​В.​Дзмітрыеў, А.​У.​Дзмітраў, А.​М.​Дольнікаў, В.​Л.​Захарава, Ю.​А.​Захараў, І.​Г.​Казюлькаў, А.​В.​Каласоўскі, І.​С.​Канчатава, М.​А.​Капілава, Т.​С.​Карака, Т.​В.​Карымава, І.​М.​Кендзянкоў, А.​Дз.​Крыпская, Ю.​Я.​Кубараў, Дз.​В.​Кулагін, А.​І.​Кулікоў, Дз.​І.​Кухарчык, А.​С.​Ламанос, У.​І.​Лісавенка, Р.​А.​Макараў, М.​В.​Макарэвіч, Т.​І.​Макляцова, В.​Р.​Марчанка, В.​П.​Масквіна, Н.​У.​Мінкевіч, А.​В.​Міхалевіч, Ю.​В.​Мурашоў, А.​П.​Наважылаў, І.​Я.​Налімава, С.​У.​Нечунаева, П.​А.​Новікаў, В.​А.​Някрасава, Ю.​І.​Паддубскі, Л.​В.​Папкоўская (Тараканава), Н.​В.​Пастухова, С.​Я.​Плотнікаў, І.​І.​Пукшліс, Ю.​А.​Пятрова, А.​Б.​Пятроў, А.​У.​Рудая, К.​Я.​Сакалоў, Я.​М.​Саковіч, А.​Ф.​Скамарошчанка, Н.​М.​Скамарошчанка, К.​У.​Скварцоў, Т.​М.​Старыкава, А.​Р.​Сяргеева, М.​М.​Трапацкі, В.​І.​Трусаў, К.​А.​Філюта, А.​М.​Хількевіч, А.​Я.​Чарвінская, А.​А.​Шмялёва, А.​В.​Шэлегава, А.​Н.​Яніцкі.

1998. В.​А.​Азямблоўскі, І.​У.​Айплатаў, С.​А.​Аксінь, Ж.​Р.​Баравец, І.​Я.​Бруснікіна, Ю.​Л.​Брэўс, В.​М.​Валькоўскі, А.​У.​Варахобка, І.​А.​Варкулевіч, А.​Б.​Віхрова, К.​С.​Вязьмікін, Т.​В.​Гардашнікава, Т.​М.​Гарыдавец, У.​У.​Голубеў, Ж.​Г.​Грак, А.​А.​Гурыновіч, Т.​П.​Гушча, А.​М.​Дзямідаў, А.​Г.​Забаўчык, А.​У.​Забела, В.​У.​Зайцаў, А.​У.​Кажухар, А.​Б.​Кажухоўская, Г.​В.​Казарноўская, В.​Л.​Каленік, С.​А.​Карнільева, Р.​В.​Касануэва, І.​В.​Красоцкая, У.​В.​Круглік, С.​М.​Крупская, М.​І.​Кулак, М.​В.​Кушнікаў, А.​В.​Лапін, З.​А.​Луцэвіч, Т.​М.​Луцаіковіч. А.​А.​Малахоўскі, М.​М.​Маруга, Дз.​В.​Мурашоў, Т.​В.​Нагавіцына, А.​М.​Налівайка, В.​М.​Нікалаеў, А.​В.​Нікішын, С.​В.​Ольвінскі, С.​Ф.​Осіпаў, С.​І.​Пажарыцкі, П.​Я.​Палянскі, В.​У.​Папковіч, А.​П.​Папоў, Н.​Л.​Петракоўская, С.​Я.​Пятроў, М.​М.​Радава, С.​В.​Сайко, П.​М.​Салаўёў, У.​У.​Сарока, В.​А.​Сарокін, І.​Ф.​Селязнёў, Ю.​Я.​Собалеў, В.​В.​Старынская, В.​Р.​Стас, К.​А.​Стрыкелёва, А.​А.​Сурскі, А.​А.​Сцяпнёнак, У.​С.​Сямёнаў, Т.​Ф.​Табунова, Л.​І.​Талбузін, Н.​І.​Тарабука, В.​Л.​Тарэева, Ю.​А.​Тарэеў, А.​А.​Трухан, В.​А.​Філюта, Л.​Д.​Фінкельштэйн, Дз.​Р.​Чалей, П.​У.​Шкурэнка, А.​В.​Шчукін, С.​В.​Эляневіч.

1999. С.​Дз.​Алейнік, І.​В.​Андрасюк, М.​Р.​Баразна, М.​У.​Баран, А.​М.​Варанко, В.​М.​Варэнікава, М.​Л.​Ганчарук, А.​С.​Гаўрылаў, С.​П.​Гусельцаў, Т.​Л.​Дольская, М.​В.​Драко, П.​П.​Ермашкевіч, Г.​У.​Жаркевіч, А.​А.​Жданоўская, В.​К.​Зайцаў, А.​Я.​Захарэвіч, С.​І.​Зенчанка, К.​У.​Калашнікава, А.​М.​Калугіна, А.​А.​Канцадайлава, Я.​М.​Карава, Ю.​С.​Каштанаў, І.​Л.​Кірылава, І.​В.​Кукса, А.​А.​Кулажэнка, Т.​П.​Кулажэнка, І.​В.​Курыльчык, А.​Я.​Лабовіч, Л.​М.​Лазоўская, В.​І.​Латушкін, Дз.​І.​Латушкін, А.​А.​Ленсу, Ю.​А.​Лукомскі, В.​А.​Ляўчэня, Н.​П.​Мартынава, М.​А.​Міронаў, В.​Р.​Міхеева, А.​У.​Навуменка, С.​Г.​Наздрын-Платніцкая, Н.​Л.​Наўроцкая, Г.​В.​Нікіціна, Т.​П.​Осіпава, А.​У.​Панькоўскі, А.​У.​Працэнка, Н.​К.​Пятрова, Ю.​У.​Рудых, І.​Я.​Рыжкова, В.​В.​Сакалова, А.​М.​Саладзілава, Дз.​П.​Саладзілаў, А.​Л.​Самовіч, В.​Я.​Санько, Т.​М.​Свістунова, П.​А.​Семчанка, І.​В.​Сідаровіч, А.​Ю.​Строганаў, Г.​І.​Строцава, Дз.​Ю.​Строцаў, У.​П.​Федарэц, В.​У.​Фралова, В.​Р.​Фурман, Н.​І.​Харольская, І.​П.​Хіцько, Р.​В.​Ціхановіч, В.​А.​Цэхановіч, С.​В.​Чарановіч, С.​Дз.​Чыркоў, В.​М.​Шаргу, М.​Ф.​Шкляраў, П.​С.​Ярашч, А.​М.​Ярковіч, Т.​М.​Яфрэмава.

2000. В.​П.​Алейнік, К.​Р.​Алейнік, Н.​М.​Аляксеева, М.​В.​Аржанухіна, І.​У.​Аўсіевіч, А.​А.​Бандарэнка, С.​А.​Баранкоўская, І.​А.​Барсукоў, К.​У.​Блахін, У.​В.​Бугакаў, А.​У.​Бялоў, Л.​У.​Бярозкіна, К.​Г.​Вашчанка, М.​Г.​Галынская, І.​Г.​Дзёміна, У.​М.​Дымент, Г.​У.​Жаркевіч, А.​В.​Жураўлёў, М.​І.​Жых, І.​М.​Зносак, М.​Б.​Іслямаў, А.​А.​Кабанаў, Э.​М.​Казачэнка, Т.​У.​Казлова, В.​І.​Калечыц, С.​У.​Калтовіч, К.​К.​Камароўская, Ж.​А.​Капуснікава, Г.​Б.​Каралёва, М.​У.​Кончыц, Т.​І.​Косікава, А.​У.​Косікаў, Г.​Л.​Ліхтаровіч, Р.​І.​Макейчык, В.​Б.​Мар’янкоў, Ю.​М.​Матусевіч, А.​А.​Міт, Л.​Я.​Нішчык, С.​Л.​Піліповіч, Н.​І.​Піневіч, А.​У.​Плакучаў, Ю.​Г.​Планкін, У.​І.​Прыгарніцкі, У.​К.​Рута, А.​А.​Савелічава, А.​Л.​Самовіч, А.​В.​Свецік, М.​С.​Свечнікава, В.​А.​Сядых, В.​А.​Федарэнка, С.​А.​Філіпаў, Л.​В.​Халамава, У.​Ю.​Шавардзін, В.​Э.​Шапавалава.

2001. Н.​В.​Аўчарэнка, С.​У.​Бузун, А.​У.​Дамнянкоў, А.​В.​Жукава, А.​У.​Іванова, А.​В.​Канавалаў, А.​А.​Карабко, С.​А.​Кляцоў, Ю.​Э.​Круш, Л.​В.​Кухаронак, Р.​Б.​Лядэнка, А.​М.​Матросава, К.​М.​Міхееў, В.​У.​Пасюкевіч, І.​У.​Працко, Л.​А.​Стрыжак, А.​А.​Цакаленка, Л.​Б.​Церах, А.​В.​Цынкалаў, Т.​У.​Язерская.

Літ.:

Белорусский союз дизайнеров: Справ. Мн., 1999.

Т.​Р.​Мартыненка.

т. 14, с. 225

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)