Verbum

ДРАЖЭ́ (франц. dragée),

1) дробныя круглыя цукеркі з гладкай бліскучай паверхняй, часам з начынкай.

2) Пашыраная форма дазіравання вітамінаў, лекаў.

т. 6, с. 193

ДЫРЭКТЫ́ВА (франц. directive ад лац. dirigere накіроўваць),

распараджэнне, кіруючае ўказанне, настаўленне, якія даюцца вышэйстаячым органам ніжэйстаячаму ці кіраўніком установы падначаленаму.

т. 6, с. 291

КАШПО́ (франц. cache-pot ад cacher хаваць + pot гаршчок),

дэкаратыўная ваза для кветкавага гаршка, часта падвешваецца да столі, на сцяне.

т. 8, с. 199

ПЕТЫ́Т (ад франц. petit маленькі),

дробны друкарскі шрыфт, кегль якога роўны 8 пунктам (каля 3 мм); тэкст, надрукаваны такім шрыфтам.

т. 12, с. 339

РАМБУ́РС (ад франц. rembourser вяртаць затраты) у міжнародным гандлі, аплата купленага тавару пры дапамозе банка; аплата запазычанасці праз трэцюю асобу.

т. 13, с. 300

АЛЕКСАНДРЫ́ЙСКІ ВЕРШ,

у франц. паэзіі — 12-складовы верш з націскам на 6-м і 12-м складах, цэзурай пасля 6-га склада і парнай рыфмоўкай; у ням. і рус. вершаскладанні перадаецца 6-стопным ямбам з цэзурай пасля 3-й стапы. Назву звязваюць з франц. паэмай пра Аляксандра Македонскага (12 ст.), напісанай такім вершам. У рус. паэзію александрыйскі верш увёў В.​Традзякоўскі, асаблівае пашырэнне атрымаў у творчасці А.​Пушкіна. У бел. паэзіі александрыйскім вершам карыстаўся М.​Багдановіч (вершы «Перапісчык», «Летапісец»).

т. 1, с. 241

МУЛЕ́Н ((Moulin) Жан) (20.6.1899, г. Безье, Францыя — 8.7.1943),

герой франц. Супраціўлення ў 2-ю сусв. вайну. У 1940 прэфект дэпартамента Эр і Луар, адхілены ад пасады ўрадам «Вішы». З 1941 чл. руху «Змагарная Францыя», прадстаўнік яго кіруючага органа Франц. нац. к-та (ФНК) у паўд. зоне краіны (са студз. 1942), ген. прадстаўнік ФНК па ўсёй Францыі (з лют. 1943). Заснавальнік і першы старшыня (з 27.5.1943) Нац. савета Супраціўлення. 21.6.1943 схоплены гестапаўцамі і закатаваны. У г. Шартр — помнік.

т. 11, с. 22

МАЗАРЫ́НІ (італьян. Mazarini, франц. Mazarin) Джуліо (14.7.1602, Пешына, Італія — 9.3.1661), французскі дзярж. дзеяч. Д-р права (1622). Скончыў ун-т у Алькала-дэ-Энарэс (Іспанія, 1622). З 1630 на дыпламат. службе ў папы рымскага. З 1640 на франц. дыпламат. службе. З 1641 кардынал. У 1643—61 першы міністр Францыі, фактычны кіраўнік знешняй і ўнутр. палітыкі маладога Людовіка XIV і яго маці (рэгенткі ў 1643—51) каралевы Ганны Аўстрыйскай, з якой уступіў у тайны шлюб. Працягваў курс А.Э.Рышэльё на ўмацаванне франц. абсалютызму: задушана змова знаці (1643), шматлікія нар. паўстанні, выкліканыя павелічэннем падаткаў, атрымана перамога над Фрондай (1653). У знешняй палітыцы дамогся значных поспехаў (Вестфальскі мір 1648; мірны і гандл. дагаворы з Англіяй у 1655, ваен. саюз з ёй у 1657; мірны дагавор з Іспаніяй у 1659 і інш.), замацаваў паліт. гегемонію Францыі ў Еўропе.

т. 9, с. 508

ВАЛАРЫЗА́ЦЫЯ (франц. valorisation),

1) павышэнне цаны тавараў, курсу каштоўных папер і інш. з дапамогай дзярж. мерапрыемстваў.

2) Тое, што і рэвальвацыя.

т. 3, с. 472

ВІГО́НЬ (франц. vigogne),

1) рыхлая пушыстая пража з сумесі бавоўны ці яе адходаў і шарсцяных ачоскаў.

2) Тканіна з такой пражы.

т. 4, с. 140