Verbum

schíeben* I

1. vt штурха́ць, пхаць, пасо́ўваць;

etw. auf die lánge Bank ~ адклада́ць што-н. на до́ўгі час;

den Fúßball ~ ве́сці мяч (футбол);

Kégel ~ гуля́ць у ке́глі;

er muss ímmer geschóben wérden яго́ заўсёды трэ́ба падштурхо́ўваць;

die Schuld auf j-n ~ звалі́ць віну́ на каго́-н.

2. ~, sich (in A, durch A) паво́льна прабіра́цца, праці́сквацца (куды-н., праз што-н.)

scharf

1. a во́стры

2) рэ́зкі, прані́злівы

3) е́дкі

4) во́стры, то́нкі (пра слых)

5) мо́цны (пра акуляры);

~e Patrónen баявы́я патро́ны [набо́і];

ein ~er Schuss тра́пны стрэл;

auf j-n [auf etw.] ~ sein мо́цна ціка́віцца кім-н. [чым-н.]; разм. пра́гнуць, мо́цна хаце́ць [жада́ць] (чаго-н.), ква́піцца (на што-н.)

2. adv

1) во́стра (навастрыць)

2) дакла́дна; ува́жліва; пі́льна;

~ bewáchen пі́льна ахо́ўваць

3) рашу́ча; рэ́зка; энергі́чна;

~ dúrchgreifen* прыня́ць рашу́чыя ме́ры;

~ máchen падбухто́рваць, ве́сці кампа́нію супро́ць каго́-н.

zúführen

1. vt (D) падво́зіць (каго-н., што-н., каму-н., чаму-н.); падво́дзіць (каго-н. да каго-н.)

2) падава́ць (што-н. каму-н., чаму-н.); забяспе́чваць (чым-н., каго-н., што-н.); сілкава́ць (чым-н. што-н.)

3):

j-n dem Verdérben ~ прыве́сці каго́-н. да гі́белі;

die Verbrécher der Stráfe ~ пакара́ць злачы́нцаў

4) знахо́дзіць (пакупніка каму-н.); сва́таць (каго-н. каму-н.)

2. vi ве́сці (аб дарозе);

die Stráße führt auf den Markt zu ву́ліца вядзе́ да ры́нка

Haus n -es, Häuser)

1) дом, ха́та, буды́нак; ко́тлішча;

nach ~e дамо́ў, дадо́му;

zu ~e (у)до́ма;

das ~ führen [besórgen] ве́сці гаспада́рку;

das ~ hüten не выхо́дзіць з до́му;

wéder ~ noch Hof háben не мець ні кала́, ні двара́

2) пала́та, парла́мент; грама́дскі буды́нак, тэа́тр;

das ~ ist áusverkauft усе́ біле́ты прада́дзены;

◊

in éinem Fach zu ~e sein до́бра ве́даць сваю́ спра́ву;

mit der Tür ins ~ fállen* ≅ сячы́ з-за пляча́

3) род, дына́стыя;

das königliche ~ карале́ўская дына́стыя;

er ist von ~ aus ein Máler ён прыро́джаны маста́к

Rat I m -(e)s, -Räte

1) ра́да, нара́да;

~ hálten*, zu ~e géhen* [sítzen*] ве́сці нара́ду, ра́іцца, засяда́ць

2) дара́дца, ра́дца, саве́тнік;

der gehéime ~ та́йны саве́тнік

3) -(e)s, -schläge пара́да (указанне);

(éinen) ~ gében* [ertéilen] ра́іць, дава́ць пара́ду;;

j-m mit ~ und Tat zur Séite stéhen* [béistehen*] дапамагчы́ каму́-н. сло́вам і спра́вай;

◊

Hitz im ~, Eil in der Tat bringt nichts als Schad паспе́х лю́дзям на смех;;

gúter ~ kommt über Nacht пераначу́ем, то бо́лей [ле́пей] пачу́ем;;

kommt Zeit, kommt ~ што было́, то́е ба́чылі, а што бу́дзе – паба́чым

fáhren*

1. vi (s)

1) е́хаць, е́здзіць; плы́сці, ката́цца;

aufs Land ~ пае́хаць за го́рад [у вёску];

Boot [Rad, Schlítten] ~ ката́цца на ло́дцы [веласіпе́дзе, са́нках]

2):

das Mésser fuhr ihm aus der Hand нож вы́паў у яго́ з рукі́;

in die Tásche ~ пале́зці ў кішэ́ню;

j-m in die Háare ~ учапі́цца каму́-н. у валасы́;

◊

was ist in ihn gefáhren? разм. яка́я му́ха яго́ ўкусі́ла?;

~ lássen* vt разм. адмаўля́цца (ад чаго-н.), пакіда́ць (што-н.), упуска́ць (што-н.);

éinen Gedánken ~ lássen* адмо́віцца ад ду́мкі [наме́ру]

2. vt ве́сці, вадзі́ць, кірава́ць;

(ein) Áuto ~ кірава́ць аўтамабі́лем;

wélchen Brénnstoff ~ Sie? на які́м па́ліве Вы е́здзіце?

an

1. prp

1) (D – на пыт. «дзе?») пры, ля, каля́, по́бач;

~ der Wand на сцяне́

2) (на пыт. «калі?») у;

~ fréien Tágen у во́льныя [свабо́дныя] дні;

am Mórgen ра́ніцай

3) за;

~ der Hand führen ве́сці за руку́

4) пераклад залежыць ад беларускага кіравання: die Schuld líegt ~ dir гэ́та твая́ віна́;

~ etw. krank sein хварэ́ць на што-н.

5) (a – на пыт. «куды?») на, да;

~ den fluss на раку́;

bis ~ да;

bis ~ den Wald да ле́су;

ich hábe éine Bítte ~ Sie у мяне́ да Вас про́сьба, я ма́ю да Вас про́сьбу

2. adv:

von heute ~ з сённяшняга дня;

von jetzt ~ ад [з] гэ́тага ча́су;

◊

~ und für sich само́ сабо́й, само́ па сабе́

Punkt m -es, -e

1) кро́пка, пункт;

éinen ~ sétzen [stéllen, máchen] ста́віць кро́пку

2) (у спалучэнні з указаннем часу) ро́ўна, дакла́дна;

~ vier Uhr дакла́дна ў чаты́ры гадзі́ны

3) кро́пка (геаграфічная), ме́сца

4) пункт, арты́кул;

~ für ~ пункт за пу́нктам, арты́кул за арты́кулам

5) мо́мант, ме́сца;

den wúnden ~ tréffen* закрану́ць балю́чае ме́сца, закрану́ць за жыво́е

6) спарт. ачко́;

~e hólen набіра́ць ачкі́;

~е búchen ве́сці лік ачка́м;

j-n nach ~en schlágen* перамагчы́ каго́-н. па ачка́х

7) пыта́нне;

an éinen kítzligen ~ kómmen* закрану́ць казытлі́вае пыта́нне;

◊

das ist ein ~ für sich гэ́та асо́бая спра́ва;

auf dem ~ sein [stéhen*] etw. zu tun мець наме́р зрабі́ць што-н.;

der spríngende ~ гало́ўнае, су́тнасць спра́вы