ХАРЫТО́Н Юлій Барысавіч (27.2.1904, С.-Пецярбург — 19.12.1996),

расійскі фізік і фізікахімік, заснавальнік навук. школы па фізіцы гарэння і выбуху. Акад. Рас. АН (1953, чл.-кар. 1946). Тройчы Герой Сац. Працы (1949, 1951, 1954). Скончыў Ленінградскі політэхн. ін-т (1925). У 1921—31 у Фізіка-тэхн. ін-це АН СССР. У 1926—28 стажыраваўся ў Кавендышскай лабараторыі ў Э.​Рэзерфарда. З 1931 у Ін-це хім. фізікі АН СССР. З 1946 у ядз. цэнтры КБ-11 (г. Арзамас-16, цяпер г. Сароў). Навук. працы па тэорыі выбуховых рэчываў. даследаванні крытычнай т-ры кандэнсацыі пары металаў, узаемадзеянні малекул з паверхняй цвёрдых цел, праблемах тэрмаядз. лазернага сінтэзу і ядз. энергетыкі. Разам з Я.Б.Зяльдовічам упершыню правёў разлік ланцуговай рэакцыі дзялення урану (1939). Адзін з удзельнікаў стварэння і ўдасканалення савецкай ядз. зброі. Ленінская прэмія 1957. Дзярж. прэміі СССР 1949, 1951, 1953. Залаты медаль імя Ламаносава АН СССР (1983).

Літ.:

Человек столетия Ю.​Б.​Харитон. М., 1999;

Ю.​Б.​Харитон: Путь длиною в век. М., 1999.

Ф.​Дз.​Папоў.

Ю.Б.Харытон.

т. 16, с. 556

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)