ХАРАКІ́РЫ (ад яп. хара — жывот + кіры — рэзаць),

у Японіі самазабойства ўспорваннем жывата; таксама наз. капуку, тафуку, сэпуку. Было пашырана ў абарыгенаў яп. астравоў як ахвярапрынашэнне; пасля каланізацыі перанята японцамі. Вядома з сярэдневякоўя, у 1500 афіцыйна замацавана як прывілея саслоўя воінаў — самураяў. Х. рабілася паводле прыгавору ці добраахвотна: пры нежаданні здавацца ў палон ці не трапіць пад суд, каб загладзіць сваю віну перад гаспадаром, у выніку смерці гаспадара і інш. Х. ратавала самураю яго гонар. Жанчынам Х. не дазвалялася, яны маглі пераразаць горла (дзігай). Х. афіцыйна адменена яп. заканадаўствам у 1868, але яшчэ доўга захоўвалася сярод ваенных.

Літ.:

Книга самурая: Пер. с яп. СПб., 1998;

Сато Х. Самураи: история и легенды...: Пер. с яп. СПб., 1999;

Гвоздев С.А. Самураи: Путь меча. Мн., 2001.

А.​У.​Дзянісаў.

т. 16, с. 542

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)