ХАЛАДНАЛО́МКАСЦЬ,

уласцівасць матэрыялаў набываць (або значна павялічваць) крохкасць пры паніжэнні т-ры (не абавязкова ніжэй 0 °C). Абумоўлена рэзкім памяншэннем вязкасці матэрыялаў пры пэўнай т-ры (т.зв. крытычнай т-ры Х.), утрыманнем шкодных дамешкаў.

Уласціва сплавам на аснове металаў з аб’ёмна-цэнтраванай кубічнай рашоткай (жалеза, хром. малібдэн. вальфрам). Найб. практычнае значэнне Х. мае для сталі. Тлумачыцца пераважным уплывам фосфару, які, раствараючыся ў ферыце, скажае яго рашотку. што вадзе да памяншэння вязкасці сталі. Х. памяншаюць тэрмаапрацоўкай і легіраваннем металаў, ачысткай ад шкодных дамешкаў.

т. 16, с. 527

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)