ТЫПО́ВАЕ ў мастацтве,
абагульненае ўвасабленне ў маст. творчасці ў вобразнай форме рэальных людзей, падзей, фактаў. У аснове тыпізацыі (спосаб маст. абагульнення) — адлюстраванне спецыфічнага, характарнага ў з’явах рэчаіснасці, адносінах і паводзінах людзей, сац.-культ. працэсах. Характарнае ў Т. дасягае макс. выяўлення, усталёўваецца раўнадзеянне, баланс паміж індывід. і агульным. Т. ў маст. культуры адрозніваюць ад тыповага ў рэчаіснасці — сярэдняга, стэрэатыпнага, безаблічнага. Катэгорыя Т. — адна з вядучых у эстэтыцы, якая аддае перавагу мастацтву рэалізму.
У 19—20 ст. паняцце «Т.» шырока выкарыстоўвалася тэарэтыкамі мастацтва, крытыкамі, мастакамі; займала цэнтр. месца ў марксісцкай эстэтыцы. У сав. крытыцы 1920—50-х г. Т. разумелася вузка: як увасабленне ў мастацтве сац. пачатку; героі маст. твораў асэнсоўваліся ў якасці тыповых прадстаўнікоў пэўных сац. класаў, а іх індывід. рысы прызнаваліся класава абумоўленымі. што прыводзіла да схематызацыі і збяднення маст. вобразаў. З канца 20 ст. эстэт. тэорыя адмаўляе такі падыход да маст. творчасці і ігнараванне ролі індывід., непаўторнага ў Т.
В.А.Салееў.
т. 16, с. 78
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)