ТАРХА́НАЎ (сапр. Масквін) Міхаіл Міхайлавіч

(19.9.1877, Масква — 18.8.1948),

расійскі акцёр, педагог, рэжысёр. Брат І.М.Масквіна. Нар. арт. СССР (1937). Д-р мастацтвазнаўства (1939). На сцэне з 1898 — акцёр правінцыяльных т-раў, у т. л. ў Мінску, Віцебску. З 1922 у Маскоўскім Маст. акад. т-ры. У 1942—48 маст. кіраўнік Дзярж. ін-та тэатр. мастацтва (з 1939 праф.). Мастацтва Т. вызначалася багаццем камедыйна-сатыр. фарбаў, выразнасцю акцёрскіх прыёмаў пры тонкім пранікненні ў сутнасць вобраза. Сярод роляў: Градабоеў, Дзікой («Гарачае сэрца», «Навальніца» А.​Астроўскага), Сабакевіч («Мёртвыя душы» паводле М.​Гогаля), Сямёнаў («У людзях» паводле М.​Горкага), Фамусаў («Гора ад розуму» А.​Грыбаедава), Фурначаў («Смерць Пазухіна» М.​Салтыкова-Шчадрына), Лука («На дне» М.​Горкага). Здымаўся ў кіно: «Навальніца», «Іудушка Галаўлёў», «Пётр I» і інш. З выпускнікоў яго курса ў ін-це тэатр. мастацтва створаны Брэсцкі абл. рус. драм. т-р (1940—41; падрыхтаваў з імі ў час вучобы спектаклі «Мяшчане» М.​Горкага, «Любоў Яравая» К.​Транёва і інш.). Дзярж. прэмія СССР 1943.

Літ.:

Загорский М. М.​М.​Тарханов. М.; Л., 1946.

М.М.Тарханаў.
М.Тарханаў у ролі Лукі.

т. 15, с. 446

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)