Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
МЕХАНІ́ЗМАЎ І МАШЫ́Н ТЭО́РЫЯ,
навука пра агульныя метады даследавання і праектавання механізмаў і машын. Уключае структурны, кінематычны і дынамічны аналіз механізмаў і машын (тых, што існуюць) і сінтэз механізмаў (праектаванне новых механізмаў для ажыццяўлення зададзеных рухаў); дынаміку механізмаў і машын, кінематыку механізмаў, кінетастатыку механізмаў з ёю звязаны дэталі машын (як навук. дысцыпліна), матэрыялазнаўства, навука пра надзейнасць тэхн. сістэм і інш. Займаецца таксама праектаваннем сістэм кіравання машын-аўтаматаў (гл. Аўтаматычнага кіравання тэорыя), даследаваннем і праектаваннем маніпулятараў і прамысл. робатаў.
Сфарміравалася ў канцы 18 — пач. 19 ст. пад уплывам патрэб машынабудавання. Значны ўклад у яе развіццё зрабілі Ж.В.Панселе і Г.Г.Карыяліс (Францыя), Ф.Рэло, О.Мор і Л.Бурместэр (Германія), Р.Віліс (Вялікабрытанія), Дж.Бенафіт (ЗША), П.Л.Чабышоў, М.Я.Жукоўскі, М.І.Мярцалаў, І.І.Артабалеўскі, М.Р.Бруевіч (Расія) і інш.
Літ.:
Теория машин и механизмов. М., 1976;
Левитская О.Н., Левитский Н.И. Курс теории механизмов и машин. 2 изд. М., 1985;
Теория механизмов и машин Мн. 1970.
т. 10, с. 321
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
страві́цца I сов. (о пище) перевари́ться
страві́цца II сов., мор., спец., в разн. знач. страви́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вясло́ I ср. (в лодке) весло́;
○ сушы́ць вёслы — мор. суши́ть вёсла
вясло́ II ср. (о нанизанных предметах) свя́зка ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Морак 1 ’змрок, цемра’ (ТСБМ; Сцяшк.). Укр., рус. мо́рок, польск., н.-луж., в.-луж. mrok, чэш., славац. mrak, славен. mrȃk, серб.-харв. мра̑к, макед., балг. мрак, балг. мракът, ст.-слав. мракъ. Прасл. morkъ, да якога роднаснымі з’яўляюцца: літ. mérkti, лат. miȓgt ’міргаць, маргаць’, гоц. maúrgins, ст.-в.-ням. morgan ’ранак’ (Бернекер, 2, 78; Траўтман, 182; Фасмер, 2, 657; Бязлай, 2, 199). Да і.-е. *meig‑ (Мяркулава, Этимология–1973, 59). Сюды ж морак ’абмарачэнне’ (ТС), ’адурэнне’ (Рам. 8) — параўн. літ. mán ãkys apmar̃ko ’ў мяне пацямнела ў вачах’.
Морак 2 ’мор, пошасць’ (ТСБМ). З польск. po‑morek ’заразная хвароба на жывёлы’.
*Морак 3, мо́рок ’недабітая цурка пры гульні ў цурку’ (ТС). Няясна.
Морак 4 ’прымурак’ (маст., Сцяшк. Сл.). З польск. murek ’тс’, у якім адбыўся гіперправільны пераход польск. ó [y] ў бел. о [o].
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
здыхата́ ж., прост.
1. падёж м., мор м.;
2. (труп животного) дохля́тина, па́даль;
3. перен. (о хилом человеке) дохля́тина; мозгля́к м.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стра́ўлены I (о посевах, корме) стра́вленный, потра́вленный; см. страві́ць I
стра́ўлены II перева́ренный; см. страві́ць II
стра́ўлены III мор., спец. стра́вленный; см. страві́ць III
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
страві́ць I сов. (посевы, корм) страви́ть, потрави́ть
страві́ць II сов. (о пищеварении) перевари́ть
страві́ць III сов., мор., спец. страви́ть;
с. кана́т — страви́ть кана́т;
с. па́ру — страви́ть пар
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стра́ўліваць I несов. стра́вливать, стравля́ть, трави́ть; см. страві́ць I
стра́ўліваць II несов. (о пищеварении) перева́ривать; см. страві́ць II
стра́ўліваць III несов., мор., спец. стра́вливать, стравля́ть; см. страві́ць III
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ры́скать несов.
1. (бегать в поисках кого-, чего-л. — о животных) шны́рыць; (лазить, ходить, ездить, бегать в поисках кого-, чего-л. — о людях) разг. го́йсаць, бе́гаць;
2. (искать, в том числе и глазами) разг. шна́рыць, шны́рыць, шны́парыць; (перебегать с одного предмета на другой, высматривая что-л. — о глазах) бе́гаць, шна́рыць, шны́парыць, шны́рыць;
ры́скать глаза́ми шна́рыць (шны́рыць, шны́парыць) вача́мі;
3. мор., ав. ры́скаць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)