РУМЯ́НЦАЎ-ЗАДУНА́ЙСКІ (Пётр Аляксандравіч) (15.1.1725, Масква — 19.12.1796),

расійскі ваенны і дзярж. дзеяч, граф (з 1744), ген.-фельдмаршал (1770). Бацька М.​П.​Румянцава. Сын ген. А.​І.​Румянцава, пад кіраўніцтвам якога набыў ваен. вопыт. Удзельнік рус.-швед. вайны 1741—43 і вайны за Аўстрыйскую спадчыну 1740—48. У Сямігадовую вайну 1756—63 камандаваў брыгадай, дывізіяй, корпусам, вызначыўся ў бітвах пад Грос-Егерсдорфам (1757) і Кунерсдорфам (1759); у 1757—58 фарміраваў кавалерыю ў г. Стоўбцы. У 1764—96 прэзідэнт Маларасійскай калегіі і ген.-губернатар Маларосіі. У рус.-тур. вайну 1768—74 камандаваў арміяй, паспяховыя дзеянні якой прымусілі Турцыю заключыць Кючук-Кайнарджыйскі мір; за перамогі каля Рабой Магілы, Ларгі, Кагула (усе 1770) і інш. атрымаў ганаровае найменне Задунайскі. У рус.-тур. вайну 1787—91 камандаваў арміяй, галоўнакаманд. рас. войскамі ў час задушэння паўстання 1794. З 1776 валодаў г. Гомель, пачаў будаўніцтва Гомельскага палаца (гл. Гомельскі палацава-паркавы ансамбль). Распрацаваў новыя формы бою, у т. л. шырокае выкарыстанне дывізійных і палкавых карэ; аўтар ваен. твораў («Абрад службы», «Думкі», «Інструкцыі»), якія выкарыстаны пры распрацоўцы статутаў рас. арміі, у арг-цыі, абучэнні і выхаванні войск у 2-й пал. 18 ст.

Літ.:

П.​А.​Румяниев, А.​В.​Суворов, М.​И.​Кутузов: Док. и материалы. Киев, 1974;

Золотарев В.А., Межевич М.Н., Скородумов Д.Е. Во славу Отечества Российского: (Развитие воен. мысли и воен. искусства в России во второй половине XVIII в). М. 1984;

Петелин В.В. Фельдмаршал Румянцев: Док. повествование. М., 1989.

Ф.​Я.​Кляцкоў.

т. 13, с. 449

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

around​1 [əˈraʊnd] adv.

1. прыблі́зна, каля́;

She is around fifty. Ёй пад пяцьдзясят;

Tom arrived around six o’clock. Том прыехаў каля шасці гадзін.

2. наво́кал, вако́л, наўко́л;

all around усю́ды;

I could hear laughter all around. З усіх бакоў я мог чуць смех.

3. паўсю́ль; усю́ды;

There were papers lying around all over the floor. Паўсюль на падлозе ляжалі паперы.

♦

he’s been around ён чалаве́к быва́лы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

depth [depθ] n. глыбіня́ (у розных знач.);

at a depth of six feet на глыбіні́ шасці́ фу́таў

♦

in depth глыбо́ка;

in the depths of despair у по́ўнай ро́спачы;

in the depth of winter у глуху́ю зі́мнюю пару́;

be out of one’s depth

1) BrE не дастава́ць нага́мі дна

2) : I am out of my depth in this job. Мне гэта праца не пад сілу.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

кала́пс

(лац. collapsus = які страціў прытомнасць)

1) раптоўнае моцнае зніжэнне сардэчнай дзейнасці, якое суправаджаецца слабасцю, часам стратай прытомнасці і пагражае смерцю;

2) катастрафічнае сцісканне масіўнай зоркі пад уздзеяннем сіл прыцяжэння (гравітацыйны к.);

3) татальнае разбурэнне важных жыццядзейных сувязей і цэласці якога-н. утварэння або сістэмы, грамадства або дзяржавы; катастрофа, пагібель.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

зака́тываться несов.

1. (катясь) зако́чвацца;

мяч ча́сто зака́тывается под стол мяч ча́ста зако́чваецца пад стол;

2. (о светилах) захо́дзіць;

со́лнце зака́тывается со́нца захо́дзіць;

3. перен. (миновать) га́снуць, міна́ць;

его́ сла́ва зака́тывается яго́ сла́ва га́сне (міна́е);

4. (смехом, кашлем и т. п.) разг. захо́дзіцца (ад чаго);

5. страд. зако́чвацца; см. зака́тывать​I.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

заня́ты

1. (захоплены) éingenommen, besétzt;

2. (не свабодны) besétzt, belégt;

ме́сца ўжо заня́та der Platz ist beréits besétzt;

3. (працай і пад.) beschäftigt, tätig;

я ве́льмі заня́ты ich bin sehr beschäftigt;

ён ве́льмі заня́ты гэ́тай спра́вай er ist davón zu sehr in Ánspruch genómmen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

надысці́ (пра час і пад.) ánbrechen* vi (s), heréinbrechen* vi (s), kómmen* vi (s), éintreten* vi (s); begínnen* vi;

надыйшо́ў дзень es wurde Tag, der Tag brach an;

надыйшло́ ле́та es wurde Sómmer, der Sómmer kam [begánn];

надыйшо́ў час es ist an der Zeit (zu + inf)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

падвыша́ць erhöhen vt, stéigern vt, hében* vt; hináufsetzen vt, heráufsetzen vt (цэны, падаткі і пад.);

эк. падвыша́ць прадукцы́йнасць пра́цы die Árbeitsproduktivität [-vi-] stéigern [erhöhen];

падвыша́ць жыццёвы ўзро́вень den Lébensstandard hében* [erhöhen];

падвыша́ць заро́бак das Gehált áufbessern;

падвыша́ць сваю́ кваліфіка́цыю sich wéiterbilden аддз.;

◊

падвыша́ць го́лас die Stímme erhében*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

палажэ́нне н.

1. (тэзіс) Satz m -s, Sätze; Léitsatz m; Thése f -, -n;

навуко́вае палажэ́нне Léhrsatz m, Thése f;

метады́чныя палажэ́нні methódische Grúndlagen;

2. (статута і пад.) Verórdnung f -, -n, Órdnung f, Bestímmung f -, -n;

палажэ́нне аб вы́барах Wáhlordnung f;

агу́льныя палажэ́нні Bestímmungen pl

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

набе́гчы

1. (на што-н.) gégen etw. (A) rénnen* vi (s) [láufen* vi (s)];

2. (нацячы – пра ваду і пад.) (hin)éinfließen* vi (s); sich ánsammeln (набрацца); vólllaufen* аддз. vi (s) (напоўніцца);

3. (набрацца, сабрацца) sich ánsammeln; sich ánhäufen;

4. (пра даўгі) áuflaufen* vi (s)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)