z, ze

1. з; а)

wyjąć z szuflady — вынуць з шуфляды;

Maria Z. z Kowalskich — Марыя З., з дому Кавальскіх (народжаная Кавальская);

dom z cegły — дом з цэглы; цагляны дом;

konfitury z wiśni — вішнёвае варэнне;

2. з (са);

spaść z dachu — упасці з даху;

przemawiać z trybuny — прамаўляць з трыбуны;

3. ад, з, па;

z rozpaczy — ад роспачы;

z przyzwyczajenia — па звычцы;

z własnej woli — па ўласным жаданні;

inżynier z zawodu — інжынер па прафесіі;

egzamin z matematyki — экзамен (іспыт) па матэматыцы;

4. ад;

list z piątego maja — ліст ад пятага мая (траўня);

5. пры азначэнні асобы ( часам не перакладаецца);

dobry z niego chłopak — ён добры хлопец;

6. ад (часам не перакладаецца);

oczyszczać z brudu — ачышчаць ад бруду;

wyzuć z praw — пазбавіць правоў;

opadać z sił — губляць сілы;

7. пры ўказанні на характэрную рысу па;

ubierać się z chłopska — апранацца па-сялянску;

8. каля, прыблізна;

ze dwa dni — дні два;

z pięć kilometrów — кіламетраў пяць, каля пяці кіламетраў;

z górą — з верхам; з лішкам;

z góry — а) зверху; звысоку; б) загадзя; авансам;

z gruba, z grubsza — у агульных рысах; прыблізна

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

гушчэ́ча, ‑ы, ж.

Разм. Тое, што і гушчар. Пад ялінай непралазны падлесак: маладыя елкі, хвойкі, густы арэшнік ды дубовыя кусты па адхону, аж да самай вады, да лазовай гушчэчы. Лынькоў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

бана́льна,

1. Прысл. да банальны.

2. у знач. вык. Шаблонна, збіта. [Авяр’ян:] — Толькі вяселле з машынай.. — гэта вельмі банальна. Нуды прыгажэй — у вазку па сняжку ды з бомамі пад дугой. Ракітны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

бараві́к, ‑а, м.

Высокакаштоўны ядомы грыб з светла- ці цёмна-карычневай шапкай і белай тоўстай ножкай; белы грыб.

•••

Заечы баравік — атрутны грыб, падобны па форме на баравік, але зеленаватага колеру.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ба́скет, ‑а, М ‑кеце, м.

Разм. Тое, што і баскетбол.

баске́т, ‑а, М ‑ке́це, м.

Група роўна падстрыжаных дрэў ці кустоў, якія высаджваюцца ў парку, садзе або па іх межах.

[Фр. bosquet.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

басто́навы, ‑ая, ‑ае.

Пашыты з бастону (у 1 знач.). У сінім бастонавым гарнітуры, пры яркім шырока завязаным гальштуку, з светлым фетравым капелюшом у руцэ,.. [Варушка] выглядаў франтавата і па-святочнаму. Карпаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

бесцырымо́ннасць, ‑і, ж.

Уласцівасць бесцырымоннага; развязнасць. Не надта блізка знаёмы яны [Тарас і Славік] .. А таму Славіку пры ўсёй яго бесцырымоннасці нялёгка было папрасіць грошай у гэтага спакойнага, старэйшага па ўзросту хлопца. Шамякін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вя́каць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.

Разм.

1. Падаваць час ад часу слабы голас. Каты.. церліся каля гаспадарскіх ног і па-блазенску дакучліва вякалі. Брыль.

2. Гаварыць пустое, не вартае ўвагі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

вяндля́рня, ‑і, ж.

Збудаванне, дзе вэндзяць мяса, сала, рыбу. З канца зімы і да лета пры кожнай хаце дыміцца вяндлярня, і па селішчы стаіць пах вэнджаных каўбас і шынак. Чорны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

гістарыягра́фія, ‑і, ж.

1. Навука аб развіцці і ўзбагачэнні ведаў па гісторыі чалавечага грамадства, а таксама гістарычныя крыніцы.

2. Гістарычная бібліяграфія.

3. Гісторыя вывучэння якой‑н. праблемы. Гістарыяграфія савецкага перыяду.

[Ад грэч. historia — гісторыя + grapho — пішу.]

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)