ПАЛАВЫ́Я ГАРМО́НЫ,
біялагічна актыўныя рэчывы, якія выпрацоўваюцца ў палавых залозах, наднырачнікавых залозах і плацэнце (у час цяжарнасці). Рэгулююць палавую дыферэнцыроўку, развіццё першасных і другасных палавых прыкмет, палавое размнажэнне, палавыя паводзіны. Уплываюць на абмен рэчываў. Па хім. прыродзе — стэроіды ці паліпептыды. Стэроідныя П.г. падзяляюць на мужчынскія (андрагены) і жан. (эстрагены і гестагены), якія ўтвараюцца ў асоб абодвух полаў у розных суадносінах. Поліпептыдныя П.г. прыгнечваюць прадукцыю фалікуластымулюючага гармону ў клетках гіпофіза. Біясінтэз П.г. рэгулюецца ганадатропнымі гармонамі гіпофіза. Прэпараты П.г. выкарыстоўваюць у медыцыне.
т. 11, с. 533
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПУАЗЁЙЛЬ, Пуазёй (Poiseuille) Жан Луі Мары (22.4.1799, Парыж — 26.12.1869), французскі ўрач і фізік. Чл. Франц. мед. акадэміі (1842). Вучыўся ў Політэхн. школе ў Парыжы. Навук. працы па фізіялогіі дыхання, дынаміцы кровазвароту, малекулярнай фізіцы і гідраўліцы. Выкарыстаў ртутны манометр для вымярэння крывянога ціску ў жывёл (1828). Эксперыментальна ўстанавіў закон выцякання вадкасці (гл. Пуазёйля закон). У гонар П. названа адзінка дынамічнай вязкасці — пуаз.
Літ.:
Воларович М.П. Работы Пуазейля о течении жидкости в трубах // Изв. АН СССР. Сер. физ. 1947. Т. 11, № 1.
т. 13, с. 113
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
балбату́ха, ‑і, ДМ ‑тусе, ж.
Разм. Жан. да балбатун.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вярту́ха, ‑і, ж.
Разм. Жан. да вяртун (у 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гавару́ха, ‑і, ДМ ‑русе, ж.
Разм. Жан. да гаварун.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гераі́ня, ‑і, ж.
Жан. да герой.
•••
Маці-гераіня гл. маці.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
клапату́ха, ‑і, ДМ ‑тусе, ж.
Разм. Жан. да клапатун.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крыку́ха, ‑і, ДМ ‑кусе, ж.
Разм. Жан. да крыкун.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
брыку́ха, ‑і, ДМ ‑кусе, ж.
Разм. Жан. да брыкун.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
бурку́ха, ‑і, ДМ ‑кусе, ж.
Разм. Жан. да буркун.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)