МО́ДЭНА (Modena),

горад на Пн Італіі, на Паданскай раўніне. Адм. ц. правінцыі Модэна. Каля 200 тыс. ж. (1997). Вузел чыгунак і аўтадарог. Прам-сць: агульнае і трансп. машынабудаванне, у т.л. вытв-сць спарт. аўтамабіляў, трыкат., швейная, харчасмакавая, буд. матэрыялаў. Ун-т (з 1171), ваен. акадэмія. Акадэмія л-ры і мастацтва. Музеі. Арх. помнікі 11—17 ст.

У старажытнасці горад этрускаў. З 183 да н.э. рым. калонія Муціна. Заняпала ў выніку нашэсця варвараў. Уздым пачаўся ў 8 ст., калі М. стала рэзідэнцыяй епіскапаў і графаў. У 1167 увайшла ў Ламбардскую лігу, у 12 ст. атрымала правы камуны. У 1288—1860 пад уладай роду д’ Эстэ (з перапынкамі: у 1306—36 камуна, у 1510—27 пад уладай пап). У 1598—1860 цэнтр аднайм. герцагства. У 2-ю сусв. вайну (пасля акупацыі Італіі ням. войскамі) адзін з цэнтраў Руху СупраціўленнЯ.

т. 10, с. 512

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

końcówka

ж.

1. канцоўка; канец;

2. рэшта;

3. лінгв. канчатак; флексія;

4. шахм. эндшпіль;

5. спарт. фініш

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

miotacz

м. спарт. кідальнік;

miotacz dyskiem — кідальнік дыска;

miotacz bomb — бамбамёт;

miotacz min — мінамёт;

miotacz ognia — агнямёт

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

sędzia

ж. суддзя;

sędzia śledczy — судовы следчы;

sędzia polubowny — трацейскі суддзя;

sędzia liniowy спарт. суддзя на лініі

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

szpagat, ~u

м.

1. шпагат; вяроўка; аборка;

2. спарт. шпагат;

zrobić szpagat — зрабіць шпагат; сесці на шпагат

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

przełaj, ~u

м. спарт. бег па перасечанай мясцовасці;

iść (biec) na przełaj — ісці (бегчы) а) напрасткі;

наперарэз

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

фавары́т м.

1. Günstling m -(e)s, -e, Lebling m -(e)s, -e, Favort [-vo-] m -en, -en;

2. спарт. Favort [-vo-] m -en, -en

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

чацвёрка ж.

1. Vier f -, -en;

2. (адзнака) Vier f;

3. карт. Vier f;

4. спарт. (лодка) Verriemer m -s, -, Verer m -s, -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

чэмпіён м. спарт., тс. перан. Mister m -s, -;

чэмпіён све́ту Wltmeister m;

чэмпіён краі́ны Nationlmeister m, Lndesmeister m;

кама́нда-чэмпіён Mistermannschaft f -, -en

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

падрыхтава́насць ж.

1. Grad der Vrbereitung;

2. (ступень вывучкі) Stand der usbildung;

падрыхтава́насць ка́драў Qualifikatinsgrad der Kder;

3. спарт. Konditin f -, Ftness f -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)