актыналі́т
(ад актына- + -літ)
пародаўтваральны мінерал класа сілікатаў зялёнага колеру, які выкарыстоўваецца як вогнетрывалы матэрыял.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гельві́н
(ад лац. helvus = бурштынава-жоўты)
мінерал класа сілікатаў жоўтага, чырвона-бурага колеру; руда берылію.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сідэралі́т
(ад гр. sideros = жалеза + -літ)
жалезакаменны метэарыт з вялікім змяшчэннем сілікатаў і нікелістага жалеза.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
спадуме́н
(гр. spodumenos = спапялёны)
мінерал класа сілікатаў светла-зялёнага або бледна-ружовага колеру; руда літыю.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
тайніялі́т
(гр. tainiolite = паласа, стужка)
рэдкі мінерал з групы слюд падкласа слаісных сілікатаў магніевы лепідаліт.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
хрызаты́л
(ад хрыза- + гр. tilos = валакно)
мінерал класа сілікатаў, валакністая разнавіднасць серпенціну зеленавата-жоўтага колеру.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ПАЛЯВЫ́Я ШПА́ТЫ,
група пародаўтваральных мінералаў падкласа каркасных сілікатаў, алюмасілікаты калію, натрыю, кальцыю, радзей барыю. Найб. пашыраны ў верхняй ч. літасферы (каля 60% аб’ёму магматычных парод). Падзяляюцца на плагіяклазы, шчолачныя П.ш. (мікраклін, артаклаз, санідзін) і барыевыя (гіялафан, цэльзіян). Крышталізуюцца ў манакліннай і трыкліннай сінганіях. Утвараюць кароткаслупкаватыя прызматычныя і сплошчаныя, ізаметрычныя або падоўжаныя зерні. Характэрна полісінтэтычнае двайнікаванне (альбітавае і перыклінавае) і двайнікі прарастання (карлсбадскі, монебахскі і бавенскі тыпы). Колер белы, жаўтаваты, бледна-ружовы, бясколерны, мясачырвоны, цёмна-шэры, чорны, зялёны і інш. Характэрна ірызацыя (месяцавы камень, лабрадор). Бляск шкляны. Цв. 6—6,5. Шчыльнасць 2,55—2,75 г/см³, да 3,4 г/см³ у барыевых П.ш. (цэльзіян). Крохкія. Трапляюцца ў эфузіўных, інтрузіўных, метамарфічных і асадкавых пародах. Выкарыстоўваюцца для вырабу фарфору, высакавольтных ізалятараў, спец. і аптычнага шкла і інш.; каштоўныя і вырабныя разнавіднасці ў ювелірнай справе.
Н.А.Кажамякіна.
т. 12, с. 23
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
анарты́т
(ад гр. anorthos = косы)
мінерал класа сілікатаў, кальцыевы палявы шпат шараватага або рыжа-шэрага колеру.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
адуля́р
(ад ням. Adula = назва горнага масіву ў Швейцарыі)
мінерал класа сілікатаў, бясколерная празрыстая разнавіднасць артаклазу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
алафа́н
(ад ала- + гр. phaino = выдаюся, выпінаюся)
мінерал класа сілікатаў бледна-блакітнага, зеленаватага або бурага колеру.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)