раскры́ть сов.
1. (коробку, дверь и т. п.) адчыні́ць, мног. паадчыня́ць; (широко) расчыні́ць, мног. парасчыня́ць;
2. (обнажить) раскры́ць, мног. параскрыва́ць;
3. (рот) разя́віць, мног. паразяўля́ць;
4. (глаза) расплю́шчыць, мног. парасплю́шчваць;
5. (книгу) разгарну́ць, мног. паразго́ртваць;
6. перен. (разоблачить) вы́крыць, мног. павыкрыва́ць; (тайну) раскры́ць;
◊
раскры́ть глаза́ (кому) адкры́ць во́чы (каму);
раскры́ть (чью) игру́ вы́крыць (чые) заду́мы (падко́пы);
раскры́ть рот разя́віць рот;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
толка́ться
1. шту́рхацца; пха́цца;
не толка́йтесь! не шту́рхайцеся (не пха́йцеся)!;
2. (стучаться, пытаться войти, обращаться) разг. сту́каць;
толка́ться в дверь сту́каць у дзве́ры;
3. (слоняться без дела) разг. апіра́цца, таўчы́ся;
4. перен. (пытаться найти доступ куда-л.) разг. со́вацца, патыка́цца, спрабава́ць прале́зці;
5. (отталкиваться, упираясь чем-л.) разг. папіха́цца, пха́цца, адпіха́цца, адпі́хвацца;
6. страд. шту́рхацца; пха́цца; заахво́чвацца, наво́дзіцца, падбіва́цца; см. толка́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
завалі́ць сов.
1. в разн. знач. завали́ть;
з. прахо́д бярве́ннем — завали́ть прохо́д брёвнами;
з. магазі́н тава́рам — завали́ть магази́н това́ром;
з. супрацо́ўнікаў рабо́тай — завали́ть сотру́дников рабо́той;
2. (на засов) запере́ть;
з. дзве́ры — запере́ть дверь;
3. разг. (потерпеть неудачу, не справиться с чем-л.) завали́ть;
з. рабо́ту — завали́ть рабо́ту;
з. экза́мен — завали́ть экза́мен;
4. заложи́ть;
го́рла ~лі́ла — безл. го́рло заложи́ло;
5. разг. (лезвие) загну́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пада́цца сов.
1. в разн. знач. пода́ться; (подвинуться, уклониться немного в сторону, вперёд, назад — ещё) приня́ть;
дзве́ры падалі́ся пад на́ціскам нато́ўпу — дверь подала́сь под давле́нием толпы́;
нато́ўп пада́ўся ўбок — толпа́ подала́сь в сто́рону;
машы́на падала́ся наза́д — маши́на приняла́ наза́д;
ён пада́ўся ў аграно́мы — он пода́лся в агроно́мы;
п. на по́ўдзень — пода́ться на юг;
2. перен. (заметно ухудшиться, ослабеть, постареть) сдать;
3. разг. почу́диться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
закрыва́ть несов.
1. (дверь, ящик и т. п.) зачыня́ць;
2. (покрывать) закрыва́ць; (заслонять — ещё) засланя́ць;
закрыва́ть одея́лом закрыва́ць ко́ўдрай;
ту́ча закрыва́ет луну́ хма́ра закрыва́е (засланя́е) ме́сяц;
3. (прекращать, заканчивать) закрыва́ць;
закрыва́ть собра́ние закрыва́ць сход;
4. (складывать, смыкать что-л. раскрытое) заго́ртваць, зго́ртваць, склада́ць, скла́дваць;
закрыва́ть кни́гу заго́ртваць кні́гу;
закрыва́ть зо́нтик зго́ртваць (скла́дваць) парасо́н;
5. (глаза) закрыва́ць, заплю́шчваць;
закрыва́ть глаза́ на что́-л. закрыва́ць во́чы на што-не́будзь;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пло́тно нареч.
1. (сплошь, вплотную, без щелей) шчы́льна; мо́цна;
пло́тно закры́ть дверь шчы́льна зачыні́ць дзве́ры;
пло́тно прижа́ться мо́цна прыці́снуцца (прытулі́цца);
2. (крепко) мо́цна; (массивно) то́ўста, дзябёла, гру́ба, обл. га́матна; (густо) ча́ста; гу́ста; (твёрдо, туго) цвёрда; ту́га;
пло́тно уто́птанный снег шчы́льна (ту́га) утапта́ны снег;
пло́тно населённая страна́ гу́ста насе́леная краі́на; см. пло́тный 1, 2;
3. (сытно) сы́тна; (хорошо) до́бра;
пло́тно пое́сть сы́тна (до́бра) пад’е́сці; см. пло́тный 4;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прикрыва́ть несов.
1. прыкрыва́ць; (закрывать) разг. закрыва́ць;
не прикрыва́й кастрю́лю кры́шкой не прыкрыва́й кастру́лю на́крыўкай;
де́рево прикрыва́ло нас от со́лнца дрэ́ва прыкрыва́ла нас ад со́нца;
прикрыва́ть ле́вый фланг воен. прыкрыва́ць ле́вы фланг;
2. (притворять) прычыня́ць;
прикрыва́ть дверь прычыня́ць дзве́ры;
3. (скрывать) хава́ць; (утаивать) уто́йваць; (покрывать) пакрыва́ць, прыкрыва́ць;
прикрыва́ть гро́мкими фра́зами хава́ць за гу́чнымі фра́замі, прыкрыва́ць гу́чнымі фра́замі;
прикрыва́ть обма́н уто́йваць (хава́ць, пакрыва́ць, прыкрыва́ць) падма́н;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
открыва́ть несов.
1. (дверь, окно, шкатулку) адчыня́ць, адкрыва́ць; (штору, занавес) адкрыва́ць;
2. (начинать) пачына́ць, распачына́ць; (собрание, заседание и т. п.) адкрыва́ць;
3. (класть начало существованию) адкрыва́ць;
4. (пускать, вводить в действие) пуска́ць, дава́ць, адкрыва́ць;
5. (предоставлять) адкрыва́ць, дава́ць;
6. (обнажать) адкрыва́ць;
7. (раскрывать) разго́ртваць; (глаза) расплю́шчваць, адкрыва́ць; (рот) разяўля́ць, адкрыва́ць;
8. перен. (разоблачать) выкрыва́ць, выяўля́ць;
9. перен. (откровенно сообщать) адкрыва́ць, выка́зваць;
10. (о научных открытиях) адкрыва́ць; см. откры́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зня́цца сов.
1. в разн. знач. сня́ться;
перадавы́я ча́сці знялі́ся з фро́нту — передовы́е ча́сти сня́лись с фро́нта;
з. з ме́лі — сня́ться с ме́ли;
лёгка зня́ўся абу́так — легко́ сняла́сь о́бувь;
кара́ зняла́ся з дрэ́ва — кора́ сняла́сь с де́рева;
дзве́ры знялі́ся з заве́саў — дверь сняла́сь с пе́тель;
2. сня́ться, сфотографи́роваться;
з. на фо́не мо́ра — сня́ться (сфотографи́роваться) на фо́не мо́ря;
з. ў но́вым фі́льме — сня́ться в но́вом фи́льме;
◊ з. з улі́ку — сня́ться с учёта
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
урэ́заць сов.
1. прям., перен. уре́зать;
у. крысо́ — уре́зать полу́;
у. расхо́ды — уре́зать расхо́ды;
2. вре́зать, вста́вить;
у. замо́к у дзве́ры — вре́зать (вста́вить) замо́к в дверь;
3. разг. наре́зать; отре́зать (немного);
у. хле́ба — отре́зать хлеба;
4. разг. (о музыке) гря́нуть;
у. по́льку — гря́нуть по́льку;
5. прост. (сделать или сказать что-л. неожиданное) отколо́ть;
6. прост. груб. сма́зать, уда́рить;
у. па тва́ры — сма́зать (уда́рить) по лицу́;
◊ у. шту́ку — отколо́ть но́мер; отмочи́ть шту́ку
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)