укло́н м.
1. ухі́л, -лу м.; (наклон) нахі́л, -лу м.; (склон) схіл, род. схі́лу м.; (дороги) пака́т, -ту м.; пака́тасць, -ці ж.;
стена́ дала́ большо́й укло́н сцяна́ дала́ вялі́кі ўхіл (нахі́л);
укло́ны железнодоро́жного пути́ пака́ты (пака́тасці) чыгу́начнага пуці́;
по́езд идёт под укло́н цягні́к ідзе́ з пака́ту;
2. полит. ухі́л, -лу м.;
ле́вый укло́н ле́вы ўхіл;
пра́вый укло́н пра́вы ўхіл;
3. (направление) ухі́л, -лу м.;
шко́ла с худо́жественным укло́ном шко́ла з маста́цкім ухі́лам.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
здаро́вы
1. в разн. знач. здоро́вый;
з. аргані́зм — здоро́вый органи́зм;
~вае сэ́рца — здоро́вое се́рдце;
з. вы́гляд — здоро́вый вид;
з. адпачы́нак — здоро́вый о́тдых;
~вае надво́р’е — здоро́вая пого́да;
~вая кры́тыка — здоро́вая кри́тика;
2. (крепкого сложения) здоро́вый, си́льный;
з. конь — здоро́вая (си́льная) ло́шадь;
3. большо́й, здоро́вый, изря́дный;
з. шчупа́к — здоро́вая (изря́дная) щу́ка;
◊ будзь ~ро́ў! — будь здоро́в!;
быва́йце ~ро́вы! — бу́дьте здоро́вы, до свида́ния!;
жывы́ і з. — здрав и невреди́м;
валі́ць з хво́рай галавы́ на ~вую — вали́ть (сва́ливать) с больно́й головы́ на здоро́вую
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ляце́ць несов., в разн. знач. лете́ть; (о быстром беге и т.п. — ещё) мча́ться; нести́сь;
самалёт ляці́ць — самолёт лети́т;
бу́сел ляці́ць — а́ист лети́т;
камяні́ з гру́катам ляце́лі ўніз — ка́мни с гро́хотом лете́ли вниз;
гу́кі ляце́лі ўдалечыню́ — зву́ки лете́ли вдаль;
матацы́кл ляце́ў з вялі́кай ху́ткасцю — мотоци́кл лете́л (мча́лся, нёсся) с большо́й ско́ростью;
дні і ты́дні ляце́лі непрыкме́тна — дни и неде́ли лете́ли незаме́тно;
гро́шы ляця́ць — де́ньги летя́т;
◊ л. страло́й — лете́ть стрело́й;
час ляці́ць — вре́мя лети́т;
лес сяку́ць — трэ́скі ляця́ць — посл. лес ру́бят — ще́пки летя́т
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дворI м.
1. двор, род. двара́ м.; (возле дома — ещё) панадво́рак, -рка м.; (большой) дзядзі́нец, -нца м.;
на дворе́ на двары́;
вход со двора́ увахо́д з двара́;
моне́тный двор мане́тны двор;
постоя́лый двор зае́зны дом;
скотоприго́нный двор жывёлапрыго́нны двор;
пти́чий двор пту́шнік, птушы́ны двор;
2. (отдельное крестьянское хозяйство) двор, род. двара́ м.; ха́та, -ты ж.;
в дере́вне сто дворо́в у вёсцы сто дваро́ў (хат);
◊
быть не ко двору́ быць не да кампа́ніі;
ни кола́ ни двора́ ні кала́ ні двара́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
увлече́ние ср.
1. (действие) книжн. уцягне́нне, -ння ср.; неоконч. уця́гванне, -ння ср.; захо́пліванне, -ння ср.;
2. (восторг) захапле́нне, -ння ср.; (пыл) запа́л, -лу м.;
рабо́тать с увлече́нием працава́ць з запа́лам (захапле́ннем);
расска́зывать с увлече́нием раска́зваць з захапле́ннем (запа́лам);
3. (сильный, большой интерес к чему-л., привязанность) захапле́нне, -ння ср.;
увлече́ние теа́тром захапле́нне тэа́трам;
ша́хматы — его́ увлече́ние ша́хматы — яго́ захапле́нне;
4. (влюблённость) захапле́нне, -ння ср., закаха́насць, -ці ж.; (любовь) каха́нне, -ння ср.;
увлече́ние перешло́ в серьёзное чу́вство захапле́нне перайшло́ ў сур’ёзнае пачуццё;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
интере́с м.
1. (внимание) ціка́васць, -ці ж.; інтарэ́с, -су м.; ува́га, -гі ж.;
проявля́ть большо́й интере́с к де́лу праяўля́ць вялі́кую ціка́васць (вялі́кі інтарэ́с, вялі́кую ўва́гу) да спра́вы;
2. (занимательность, значительность) ціка́васць, -ці ж.;
де́ло име́ет обще́ственный интере́с спра́ва ма́е грама́дскую ціка́васць;
3. (нужда, потребность, польза) інтэ́рас, -су м., разг.; інтарэ́сы, -саў мн.; кары́сць, -ці ж.;
защи́та госуда́рственных интере́сов абаро́на дзяржа́ўных інтарэ́саў;
духо́вные интере́сы духо́ўныя інтарэ́сы;
в на́ших интере́сах у на́шых інтарэ́сах;
делово́й интере́с дзелавы́ інтэ́рас;
нет никако́го интере́са е́хать туда́ няма́ нія́кага інтэ́расу (нія́кай кары́сці) е́хаць туды́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ка́мень м., в разн. знач. ка́мень, -ня м.; мн. камяні́, -нёў; собир. каме́нне, -ння ср.;
большо́й ка́мень вялі́кі ка́мень;
драгоце́нный ка́мень кашто́ўны ка́мень;
моги́льный ка́мень магі́льны ка́мень;
дресвя́ный ка́мень жарсцвя́ны ка́мень;
ка́мни в пе́чени мед. камяні́ ў пе́чані;
◊
ка́мень преткнове́ния ка́мень спатыкне́ння; (помеха) перашко́да;
броса́ть ка́мнем (в кого-л.) кі́даць ка́менем (у каго-небудзь);
держа́ть ка́мень за па́зухой трыма́ць ка́мень за па́зухай;
ка́мня на ка́мне не оста́вить ка́меня на ка́мені не пакі́нуць;
ка́мнем упа́сть ка́менем упа́сці;
под лежа́чий ка́мень вода́ не течёт пад ляжа́чы ка́мень вада́ не цячэ́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
си́льный
1. мо́цны; (физически) ду́жы, здаро́вы;
си́льный уда́р мо́цны ўдар;
си́льные ру́ки ду́жыя (мо́цныя) ру́кі;
си́льная ло́шадь ду́жы (здаро́вы) конь;
2. (могущественный, мощный) мо́цны, магу́тны;
си́льное госуда́рство мо́цная (магу́тная) дзяржа́ва;
си́льная а́рмия мо́цная (магу́тная) а́рмія;
си́льный мото́р магу́тны мато́р;
3. (убедительный, основательный, важный) мо́цны, ва́жкі, грунто́ўны;
си́льные до́воды мо́цныя (ва́жкія, грунто́ўныя) до́вады;
4. (большой по количеству, величине, степени) мо́цны;
си́льный ве́тер мо́цны ве́цер;
си́льная за́суха мо́цная за́суха;
си́льная боль мо́цны боль;
5. (талантливый) мо́цны; (сведущий — ещё) (до́бра) дасве́дчаны (у чым);
си́льный писа́тель мо́цны пісьме́ннік;
он силён в матема́тике ён мо́цны ў матэма́тыцы, ён до́бра дасве́дчаны ў матэма́тыцы, ён до́бра ве́дае матэма́тыку.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
па́лец (род. па́льца) м., в разн. знач. па́лец; (стол. — ещё) шип;
вялі́кі п. — большо́й па́лец;
безыме́нны п. — безымя́нный па́лец;
по́ршневы п. — тех. по́ршневый па́лец;
канта́ктны п. — тех. конта́ктный па́лец;
◊ ве́даць як свае́ пяць па́льцаў — знать как свои́ пять па́льцев;
глядзе́ць праз па́льцы — смотре́ть сквозь па́льцы;
па́льцам аб п. не ўда́рыць — па́лец о па́лец не уда́рит;
па́льцам не павару́шыць — па́льцем не пошеве́лит;
па́льца ў рот не кладзі́ — (каму) па́льца в рот не клади́ (кому);
па́льцам не крану́ць — па́льцем не тро́нуть;
вы́ссаць з па́льца — вы́сосать из па́льца;
тра́піць (папа́сці) па́льцам у не́ба — попа́сть па́льцем в не́бо;
хоць па́льцам у во́ка — хоть глаз вы́коли;
то́лькі па́льцам кіўну́ць — то́лько намекну́ть;
пералічы́ць па па́льцах — сосчита́ть по па́льцам;
абве́сці вако́л па́льца — обвести́ вокру́г па́льца;
плы́сці (плыць) праз па́льцы — плыть сквозь па́льцы;
па́льцам (па́льцамі) пака́зваць (ты́каць, ты́цкаць) — па́льцем (па́льцами) пока́зывать (ука́зывать, ты́кать)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чужо́й
1. прил. чужы́;
чужи́е ве́щи чужы́я рэ́чы;
под чужи́м и́менем пад чужы́м і́мем;
в чужи́е ру́ки у чужы́я ру́кі;
они́ чужи́е друг дру́гу яны́ чужы́я адзі́н друго́му;
2. сущ. чужы́, -жо́га м.;
◊
чужи́ми рука́ми жар загреба́ть погов. чужы́мі рука́мі жар заграба́ць;
на чужо́й счёт на чужы́ кошт;
с чужи́х слов з чужы́х слоў;
в чужи́х рука́х пиро́г вели́к (большо́й) у чужы́х рука́х піро́г вялі́кі;
под чужу́ю ду́дку пляса́ть погов. па чужо́й ду́дцы скака́ць;
чужу́ю беду́ рука́ми разведу́ посл. чужу́ю бяду́ на па́льцах развяду́; чужу́ю бяду́ па валаску́ развяду́, а да свае́ ро́зуму не прыкладу́;
на чужо́й карава́й рот не разева́й посл. не будзь ла́сы на чужы́я каўба́сы; не руш чужо́га і не бо́йся ніко́га; не руш чужы́х груш;
с чужо́го коня́ среди́ гря́зи доло́й посл. з чужо́га каня́ злазь і ў гразь.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)