ОРФ ((Orff) Карл) (10.7.1895, г. Мюнхен, Германія — 29.3.1982),

нямецкі кампазітар, педагог. Чл. Баварскай АМ (1950), Нац. акадэміі «Санта-Чэчылія» ў Рыме (1957). Скончыў Акадэмію муз. мастацтва ў Мюнхене (1914). З 1915 капельмайстар драм. т-раў. У 1924 заснаваў у Мюнхене (разам з Д.​Гюнтэр) Школу гімнастыкі, танцаў і музыкі, на вопыце якой стварыў сусветна прызнаную сістэму муз. выхавання дзяцей, распрацаваў новы тып муз. інструментарыя. У 1950—60 праф. Вышэйшай муз. школы ў Мюнхене. У 1930-я г. разам з муз. этнографам К.​Губерам збіраў і апрацоўваў баварскія нар. песні і танцы, што адбілася на стылістыцы яго музыкі. Асн. галіна творчасці — муз.-сцэн. творы (каля 15, большасць на ўласныя тэксты), для якіх характэрны прастата муз. мовы, сувязь з сучаснай тэатр. драматургіяй і дэмакр. традыцыямі зах.-еўрап. тэатр. мастацтва. Распрацоўваў новы тып муз. спектакля, якому ўласцівы цесная сувязь музыкі, тэксту і сцэн. руху. Сярод твораў: «Карміна Бурана» (сцэн. кантата, паст. 1937; у 1983 паст. ў Дзярж. т-ры оперы і балета Беларусі), «Месяц» (паст. 1939) і «Разумніца» (паст. 1943; абедзве «муз. п’есы»), «Катулі карміна» (сцэн. кантата, паст. 1943), «Бернаўэрын» (муз.-драм. п’еса, паст. 1947), «Антыгона» (паст. 1949), «Цар Эдып» (паст. 1959; абедзве трагедыі Сафокла), «Трыумф Афрадыты» (сцэн. канцэрт, паст. 1953), «Камедыя пра ўваскрэсенне Хрыста» (паст. 1957), «Гульня пра нараджэнне дзіцяці» (паст. 1960, абедзве містэрыі), «Сон у летнюю ноч» (п’еса У.​Шэкспіра, паст. 1964), «Праметэй» (трагедыя Эсхіла, паст. 1968), «Камедыя пра канец часу» (містэрыя, паст. 1973); сцэн. трыпціх «Плачы» (паводле твораў К.​Мантэвердзі, 1940, паст. 1958), кантаты (каля 10), гімны для хору з суправаджэннем, інстр. п’есы і інш. Аўтар працы «Музыка для дзяцей» (т. 1—5, 1950—54). У 1961 адкрыты Ін-т Орфа (Ін-т муз. выхавання пры Вышэйшай школе музыкі і сцэн. мастацтва «Моцартэум»; Зальцбург, Аўстрыя). Нац. прэмія ГДР 1949.

Літ.:

Леонтьева О. К.​Орф. М., 1984;

Яе ж. Орф // Музыка XX в.: Очерки. М., 1984. Ч. 2, кн. 4.

К.Орф.
Інструментарый К.Орфа.

т. 11, с. 450

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

назо́ла ж. разм.

1. Lästigkeit f -, Zdringlichkeit -;

2. м., ж. (пра чалавека) iner [ine], der [die] sehr ufdringlich [zdringlich] ist

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

настая́ццаI кул. (пра гарбату і пад.) zehen* vi; zehen lssen*;

гарба́та настая́лася der Tee hat gezgen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

віхо́рII м. разм. (пра валасы) Schopf m -(e)s, Schöpfe, Harwirbel m -s, -, Harlocke f -, -n

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

выла́зіць heruskriechen* vi (s); (her)ussteigen* vi (s);

2. (пра валасы) usfallen* vi (s), usgehen* vi (s)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

выраша́цца

1. (пра справу, пытанне і г. д.) sich lösen; sich klären; sich entschiden*; sich rgeln (уладзіцца)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

вя́ласць ж. Schlffheit f -, Wlkheit f - (у цягліцах і г. д.); Trägheit f -, Lässigkeit f - (пра чалавека)

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

калаці́цца

1. (хістацца, трэсціся) zttern vi, sich schütteln;

2. (моцна біццапра сэрца) pchen vi, stark klpfen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

калю́чы

1. stchelig; drnig (пра расліны);

калю́чы дрот Stcheldraht m -(e)s, -drähte;

2. перан. scharf, bssig

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

касала́пы

1. klmpfüßig;

2. mit nach nnen gekhrten Füßen ghend (пра мядзведзя);

3. разм. tlpatschig, ngeschickt, plump

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)