газіфікава́ць, -ку́ю, -ку́еш, -ку́е; -ку́й; -кава́ны; зак. і незак., што.
1. Забяспечыць (забяспечваць) прадпрыемствы, кватэры і пад. газам для асвятлення і ацяплення.
Г. жылы раён.
2. Ператварыць (ператвараць) цвёрдае ці вадкае паліва ў гаручы газ.
Г. торф.
|| наз. газіфіка́цыя, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
генера́тар, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Прыстасаванне для ператварэння аднаго віду энергіі ў другі.
Г. пастаяннага току.
Г. пераменнага току.
2. Прыстасаванне, апарат ці машына, якія вырабляюць якія-н. прадукты.
Г. вадароду.
Г. ідэй (перан.).
|| прым. генера́тарны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гнаі́ць, гнаю́, гно́іш, гно́іць; незак., каго-што.
1. Прыводзіць у стан гніення.
Г. дабро.
2. перан. Доўгі час трымаць каго-н. у невыносна цяжкіх умовах для жыцця.
Г. у турме.
|| зак. згнаі́ць, згнаю́, згно́іш, згно́іць; згно́ены.
|| наз. гнае́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
каро́мысел, -сла, мн. -слы, -слаў, м.
1. Драўляная дуга з выемкамі або кручкамі на канцах для пераносу на плячах вёдзер з вадой і іншых грузаў.
2. Рычаг у некаторых механізмах, напр., у вагах.
◊
Дым каромыслам (разм.) — вялікае ажыўленне; шум, беспарадак.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ка́тарга, -і, ДМ -рзе, ж.
1. Цяжкія прымусовыя работы для зняволеных у турмах ці ў іншых месцах зняволення ўзмоцненага рэжыму.
Саслаць на катаргу.
2. перан. Пра цяжкую працу, невыноснае жыццё.
Не работа, а к.
|| прым. ка́таржны, -ая, -ае.
Катаржная праца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
каўчэ́г, -а, мн. -і, -аў, м.
1. У біблейскай міфалогіі: судна, у якім Ной выратаваў людзей і жывёл ад Сусветнага патопу.
2. У праваслаўнай царкве: скрынка для захоўвання некаторых асабліва каштоўных рэчаў; скарбонка.
|| прым. каўчэ́жны, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
клёпка¹, -і, ДМ -пцы, мн. -і, -пак, ж.
Кожная асобная дошчачка для бакавых сценак бочкі і пад.
Клёпкі ў бочцы рассохліся.
◊
Клёпкі ў галаве не хапае (не стае) (разм., пагард.) — пра дурнаватага, з дзівацтвамі чалавека.
|| прым. клёпачны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кні́жны, -ая, -ае.
1. гл. кніга.
2. Які апіраецца на веды з кніг, не падмацаваны жыццёвым вопытам.
Кніжныя веды.
3. Характэрны для пісьмовага літаратурнага тэксту, не ўласцівы жывой мове.
К. стыль.
|| наз. кні́жнасць, -і, ж. (да 2 і 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лато́к, -тка́, мн. -ткі́, -тко́ў, м.
1. Адкрыты прылавак для гандлю на вуліцы.
2. Тое, што і латак (у 2 знач.).
Млынавы л.
3. Ёмістасць у выглядзе каўша.
|| прым. латко́вы, -ая, -ае і лато́чны, -ая, -ае.
Латковы гандаль.
Латочны спуск.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ліне́іць, -не́ю, -не́іш, -не́іць; -не́ены; незак., што.
Праводзіць на чым-н. паралельныя лініі для пісання па іх.
Л. паперу.
|| зак. наліне́іць, -не́ю, -не́іш, -не́іць; -не́ены.
|| наз. ліне́енне, -я, н. і лінёўка, -і, ДМ -ўцы, ж. (разм.).
|| прым. ліне́ельны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)