у старажытнаегіпецкай міфалогіі адзін з элементаў чалавечай існасці або адна з душ чалавека. Першапачаткова — увасабленне жыццёвай сілы багоў і цароў і іх магутнасці. Пазнейшыя міфы прыпісваюць наяўнасць К. ўсім людзям. Гэта духоўнае «другое я» кожнага чалавека, якое нараджаецца разам з ім, прадвызначае яго лёс і застаецца пасля яго смерці.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАЛАВЫ́Я ПРЫКМЕ́ТЫ,
марфалагічныя і функцыянальныя прыкметы, якія вызначаюць асн. адрозненні паміж самцом і самкай у жывёл, мужчынам і жанчынай у чалавека Адрозніваюць першасныя і другасныя палавыя прыкметы. Да першасных П.п. самцоў млекакормячых і чалавека адносяць семяннікі, семяправод, палавы член, прастату, у самак — яечнікі, яйцаводы, матку, похву. Гл. таксама Палавыя органы.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Варня́цца ’марнець (адносна слабага чалавека)’ (КЭС); ’ледзь жыць, існаваць, вельмі мала працуючы па слабым здароўі ці па старасці’ (Янк. I, 46). Няясна. Няма адпаведнасцей у суседніх мовах.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Ачка́ты, очка́ты ’пра чалавека з вялікімі вачыма’ (КСТ). Ад очко́ (вочко́, гочко́) ’вока, вочка’ (Клім., Шур, вусн. паведамл.), суфіксацыя як у насаты, губаты і да т. п.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
cosmopolitan2[ˌkɒzməˈpɒlɪtən]adj.
1. касмапаліты́чны, насе́лены людзьмі́ з ро́зных кутко́ў све́ту;
a cosmopolitan city касмапаліты́чны го́рад
2. касмапаліты́чны, з шыро́кім кругагля́дам (пра чалавека, погляды)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
trace2[treɪs]n. пастро́нак
♦
die in the traces паме́рці на пасту́;
kick over the traces устава́ць на дыбкі́ (пра чалавека); злоўжыва́ць сваёй во́ляю
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
каранты́ш, ‑а, м.
Разм. Пра чалавека малога росту. — Ат, не прыставай. Я доўга не буду, толькі пабачу аднаго чалавека і прыйду, — супакоіў яе Лявон, прысадзісты, шырокі ў плячах карантыш.Дамашэвіч.— Не, браток, ты заставайся, — Адказаў малому Вася, — Ад цябе ўцякла і мыш. Да спаткання, карантыш!..Муравейка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Увесці ў гнеў; раззлаваць; пакрыўдзіць. Гулак быў узрушаны і меў выгляд сярдзітага чалавека. Відаць, угнявілі яго.Колас.Апейка заўважыў, што хлопец хацеў штосьці запярэчыць яму, але стрымаўся, пабаяўся, відаць, угнявіць.Мележ.[Алесь] угнявіў чалавека, хоць і цяпер быў упэўнены ў сваім.Броўка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)