убялі́цца, убялюся, убелішся, убеліцца; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Добра выбеліцца. Убялілася палатно.
2. Запэцкацца ў што‑н. белае. Убяліцца ў вапну.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
удне́ць, ‑ее; безас. зак.
Разм. Развіднець. З дома [мы з сястрой] выйшлі на вуліцу, як ужо добра ўднела. Сабаленка. Ніна засталася ў ельнічку, каб пачакаць, пакуль уднее. Мележ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ніга́дкі ’бесклапотна, ні аб чым не думаючы’ (Бяльк.), ’добра’ (Ян.), ’хоць бы што, нядоўга думаючы’ (ТС), ні гадкі ’як ні ў чым не бывала, як з гусі вада’ (Шат.). Гл. гадка ’размова’, г. зн. ’без доўгіх размоў’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Лаўды́ ’добра’ (Яўс.): «…лаўдьі табе, калі усе пымагиюць…» Відавочна, уграфінізм, параўн. эст. laudi ’палок у лазні’ < laud ’стол’, ’дошка’, вепск. лaud ’тс’. Семантыка слова лаўды — вынік развіцця значэння ’палок у лазні’ > ’асалода, раскоша ад парання ў лазні’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
equip [ɪˈkwɪp] v.
1. (with, for) забяспе́чваць; абсталёўваць
2. (for) рыхтава́ць;
He is well equipped for the job. Ён добра падрыхтаваны для гэтай працы.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
full3 [fʊl] adv.
1. пра́ма;
full in the face/eyes пра́ма ў твар/у во́чы
2. ве́льмі;
know full well ве́льмі до́бра ве́даць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
genned-up [ˌdʒendˈʌp] adj. BrE, infml (abo ut, on) до́бра інфармава́ны;
He is genned-up about foreign affairs. Ён усё ведае пра знешнюю палітыку.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
given3 [ˈgɪvn] prep. з улі́кам; пры ная́ўнасці;
Given the circumstances you’ve done a good job. З улікам абставін вы добра справіліся з работай.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
ба́чыць, -чу, -чыш, -чыць; -чаны; незак.
1. без дап. Валодаць пачуццём зроку.
Совы добра бачаць ноччу.
2. каго-што. Успрымаць зрокам.
Б. лугі і палі.
3. каго-што. Сустракаць каго-, што-н.
Учора бачыў яго ў клубе.
4. Уяўляць у думках.
Б. на стагоддзі ўперад.
5. каго-што. Звяртаць увагу, заўважаць.
Б. чалавечыя пакуты.
6. што і з дадан. Адчуваць, усведамляць, разумець.
Бачу, што Сяргей праўду кажа.
◊
Бачыць навылёт (навылет), бачыць наскрозь — вельмі добра ведаць каго-н.
Бачыш ты! (разм.) — пры выказванні здзіўлення.
Свету белага (божага) не бачыць (разм.) — быць вельмі занятым.
|| зак. уба́чыць, -чу, -чыш, -чыць; -чаны (да 2—6 знач.) і паба́чыць, -чу, -чыш, -чыць; -чаны (да 2, 3, 5 і 6 знач.).
|| наз. ба́чанне, -я, н. (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дале́й, прысл.
1.
Выш. ст. да прыслоўя далёка. Бачыць вока далёка, а розум яшчэ д. (прыказка).
2. Наперадзе, на пэўнай адлегласці.
Д., за жытам, пачынаецца бярэзнік.
3. Затым, потым, у далейшым.
Д. усё будзе добра.
4. Працягваючы пачатае.
Чытаць д.
◊
І гэтак далей (скарочана і г.д.) — ужыв. ў канцы пералічэння як указанне на тое, што пералічэнне можа быць працягнута.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)