Verbum

КУПА́ЛАЎ (Пётр Сцяпанавіч) (13.10.1888, Віцебская вобл. — 17.3.1964),

вучоны ў галіне фізіялогіі. Акад. АМН СССР (1946). Скончыў Ваенна-мед. акадэмію (1915). Вучань І.П.Паўлава. З 1925 у Ін-це эксперым. медыцыны АМН СССР, у 1931—52 у Ленінградскім мед. ін-це. Навук. працы па фізіялогіі і паталогіі вышэйшай нерв. дзейнасці, функцыян. коркавай мазаіцы, сістэмнай дзейнасці кары вял. паўшар’яў.

т. 9, с. 29

ЛА́ЗАРАЎ (Міхаіл Васілевіч) (н. 14.7.1946, г. Сімферопаль, Украіна),

вучоны ў галіне ваен. навук. Ген.-лейт. (1994). Канд. ваен. н. (1996). Скончыў Казанскае танк. вучылішча (1966), Ваен. акадэмію бранятанк. войск (1978; Масква). З 1999 начальнік Ваен. акадэміі Беларусі. Навук. працы па праблемах удасканалення і павышэння ўстойлівасці кіравання злучэннямі і часцямі ў армейскіх (карпусных) аперацыях.

З.​А.​Валевач.

т. 9, с. 98

ЛЕЙБЕНЗО́Н (Леанід Самуілавіч) (26.6. 1879, г. Харкаў, Украіна — 15.3.1951),

расійскі вучоны ў галіне механікі, заснавальнік падземнай гідраўлікі. Акад. АН СССР (1943). Скончыў Маскоўскія ун-т (1901) і Вышэйшае тэхн. вучылішча (1906). У 1925 арганізаваў у Маскве першую ў СССР нафтапрамысл. лабараторыю. Навук. працы па тэорыі пругкасці, нафтапрамысл. механіцы, трываласці, геафізіцы і інш. Дзярж. прэмія СССР 1943.

т. 9, с. 188

ЛЫСЕ́НКА (Ірына Міхайлаўна) (н. 29.8.1954, г. Віцебск),

бел. вучоны ў галіне педыятрыі. Д-р мед. н. (1997). Скончыла Віцебскі мед. ін-т (1977) і працуе ў ім. Навук. працы па паталогіі гіпафізарна-тырэоіднай сістэмы дзяцей, рэабілітацыі аслабленых дзяцей бязлекавымі сродкамі (рэфлексатэрапія, фітатэрапія, масаж і інш.).

Тв.:

Сборник вопросов и ответов по клинической медицине. Витебск, 1998 (у сааўт.).

т. 9, с. 384

ЛЫСО́Ў (Віктар Пятровіч) (н. 10.8.1932, г.п. Кемля, Мардовія),

бел. вучоны ў галіне буд-ва. Д-р тэхн. н. (1985), праф. (1987). Скончыў Новасібірскі інж.-буд. ін-т (1958). З 1978 у БПА. Навук. працы па арганізацыі, кіраванні, інфарматыцы і тэхналогіі буд-ва.

Тв.:

Эффективность бетонных работ в строительстве. Мн., 1982;

Полимерный провод в греющих полах и устройствах. Мн., 1999.

т. 9, с. 386

МАЛА́ШКА (Віктар Віктаравіч) (н. 22.11.1949, в. Жырмоны Уздзенскага р-на Мінскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне ветэрынарыі. Д-р вет. н. (1993), праф. (1994). Скончыў Віцебскі вет. ін-т (1976). З 1976 у БСГА (з 1987 заг. кафедры). Навук. працы па марфалогіі с.-г. жывёл.

Тв.:

Гистологические и морфометрические методы исследования. Горки, 1993;

Анатомия мясопромышленных животных. Мн., 1998.

т. 10, с. 14

МА́РТАЎ (Юрый Барысавіч) (н. 31.8.1944, г. Рослаўль Смаленскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне хірургіі. Д-р мед. н. (1987), праф. (1988). Скончыў Віцебскі мед. ін-т (1967), працуе ў ім (з 1989 заг. кафедры). Навук. працы па хірургіі органаў брушной і грудной поласцей.

Тв.:

Язвенная болезнь глазами хирурга. Витебск, 1995 (у сааўт.);

Распространенный перитонит. М., 1998 (у сааўт.).

т. 10, с. 138

МО́РЗЕ ((Morse) Сэмюэл Фінлі Брыз) (27.4.1791, г. Чарлстаўн, штат Масачусетс, ЗША — 2.4.1872),

амерыканскі мастак і вынаходнік у галіне тэлеграфіі. Адзін з заснавальнікаў і першы прэзідэнт Нац. акадэміі малюнка ў Нью-Йорку (1826—45). У 1837 вынайшаў электрамех. тэлегр. апарат (гл. Морзе апарат), у 1838 распрацаваў для яго тэлегр. код (азбука М.; гл. ў арт. Код тэлеграфны).

т. 10, с. 521

НА́ЙМАРК (Лайзер Бенцыянавіч) (26.9.1912, г. Горкі Магілёўскай вобл. — 13.2.1994),

бел. вучоны ў галіне раслінаводства. Д-р с.-г. н. (1979), праф. (1982). Скончыў Бел. с.-г. ін-т (1934). У 1949—92 у БСГА. Навук. працы па агратэхніцы вырошчвання зернебабовых культур.

Тв.:

Интенсивные технологии возделывания зерновых и зернобобовых культур в условиях БССР: Сб. науч. тр. Горки, 1989 (у сааўт.).

т. 11, с. 129

ПРЭ́МІЯ (ад лац. praemium узнагарода),

1) грашовае ці інш. матэрыяльнае заахвочванне як узнагарода за поспехі, заслугі ў якой-н. галіне дзейнасці.

2) Грашовая сума, што выдаецца некат. ўрадамі як заахвочванне за вываз пэўных тавараў.

3) Розніца паміж біржавай і намінальнай вартасцю каштоўнай паперы.

4) Грашовая сума, якую выплачвае страхавальнік страхавой установе за рызыку, якую яна нясе.

т. 13, с. 93