адве́ сіць , ‑вешу, ‑весіш, ‑весіць; зак. , што .
Адкрыць што‑н. завешанае; зняць або адсунуць убок тое, чым было што‑н. завешана. [Жанчына] адвесіла акно, і дождж знадворку зашумеў мацней. Чорны .
•••
Адвесіць губы — надзьмуцца, пакрыўдзіцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
БОКЛЬ ((Buckle) Генры Томас) (24.11.1821, Лі, графства Кент, Вялікабрытанія — 29.5.1862),
англійскі гісторык, сацыёлаг-пазітывіст. Прадстаўнік геагр. школы ў сацыялогіі. У асн. працы «Гісторыя цывілізацыі ў Англіі» (т. 1—2, 1857—61) крытыкаваў тэалагічную трактоўку гісторыі. Ставіў сваёй задачай адкрыць заканамернасці гіст. працэсу і паказаць іх дзеянне на прыкладзе шэрагу краін. Гал. фактарам гіст. развіцця лічыў разумовы прагрэс; асаблівасці гіст. развіцця розных народаў, тлумачыў уплывам геагр. асяроддзя, пераважна ландшафту.
Тв. :
Рус. пер. — Этюды. СПб., 1867;
Влияние женіцин на успехи знания. 4 изд. СПб., 1900.
т. 3, с. 207
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
знішча́ льны , -ая, -ае.
1. Вялікай разбуральнай сілы; які вядзецца з мэтай разбурэння, знішчэння.
Адкрыць з. агонь па ворагу.
Знішчальная вайна.
2. Прызначаны для знішчэння караблёў і авіяцыі праціўніка, для барацьбы з дыверсантамі і пад.
Знішчальная авіяцыя.
З. батальён.
3. перан. Рэзкі, бязлітасны, які выяўляе пагарду, нянавісць.
Знішчальная крытыка.
З. позірк.
|| наз. знішча́ льнасць , -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
á ufdrehen vt
1) адкру́ чваць, адкрыва́ ць;
den Hahn ~ адкры́ ць кран
2) накру́ чваць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Mucks m -es гл. Muck;
ké inen ~ sá gen не смець [не адва́ жвацца] адкры́ ць рот
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
morderczy
забойчы;
otworzyć morderczy ogień вайск. адкрыць забойчы агонь
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
put one’s cards on the table
выклада́ ць ка́ рты на стол, адкры́ ць свае́ ка́ рты
to show one’s cards — раскры́ ць ка́ рты
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
праці́ ўнік , -а, мн. -і, -аў, м.
1. Той, хто процідзейнічае каму-, чаму-н. , варожа адносіцца да каго-, чаго-н.
П. прымірэння.
2. Вораг, нядобразычлівец.
Гэты чалавек — мой даўні п.
3. зб. Варожыя ўзброеныя сілы, вораг.
Адкрыць агонь па праціўніку.
4. Сапернік у спаборніцтве, барацьбе.
Баксёр лёгка справіўся з праціўнікам.
|| ж. праці́ ўніца , -ы, мн. -ы, -ніц (да 1, 2 і 4 знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Разя́ піць ’шырока адкрыць (дзверы)’ (Раст. ): «Нашто гэта акно разяпілі?» (Полымя , 1970, 2, 134), сюды ж разе́ па ’разява’ (Гарэц. ), разя́ па ’тс’ (Мат. Маг. ). Апошняя форма скіроўвае ў бок зя́ па ’рот, пашча’ (гл.), што выводзіцца з прасл. *zěpati ’пазяхаць, крычаць; цяжка дыхаць’ (Фасмер , 2, 94; БЕР , 1, 671). Аднак укр. роззя́ пити ’адкрываць, раскрываць’, серб.-харв. razjápiti ’адкрыць рот’, чэш. дыял. rozjapiti , rozjapnouti ’хутка раскрыць (руку)’ даюць падставы для рэканструкцыі прасл. *orz‑zьjapiti , дзе *zьja‑p‑ звязана з ст.-слав. зьяти ’адкрываць рот, пазяхаць’ (Саднік-Айцэтмюлер , 1, 23). Немец (Этимология –1997–1999, 126) узводзіць чэш. дыял. rozjapati (ovoce ) ’хутка разабраць’ да выклічніка (j)ap , паралельнага да chap , гл. хапаць . Інакш адносна ст.-чэш. japati , jápati ’назіраць; разумець’ і аднакарэнных Махэк₂ , 216 (< *op‑ ), Трубачоў, ЭССЯ , 1, 71–72 (< *apati ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
размачы́ ць , ‑мачу, ‑мочыш, ‑мочыць; зак. , што .
Намачыўшы, зрабіць мяккім, разбухлым. Размачыць сухар. □ З лагчыны дыхнуў вецер — запахла прэлым леташнім лісцем, яго размачыў дождж, распарыў. Пташнікаў . Заліўны дождж.. размачыў поле, і футбалістам гуляць стала коўзка. Сабаленка .
•••
Размачыць лік — адкрыць лік (у спартыўнай гульні).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)