біясфе́ра

(ад гр. bios = жыццё + sphaira = шар)

вобласць распаўсюджання жыцця на зямным шары, якая ахоплівае верхнюю частку літасферы, гідрасферу і трапасферу.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

вітамі́ны

(фр. vitamine, ад лац. vita = жыццё)

арганічныя рэчывы, неабходныя для нармальнай жыццядзейнасці арганізмаў, а таксама прэпараты, якія ўтрымліваюць такія рэчывы.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

МУРА́ШКА (Рыгор Данілавіч) (16.2.1902, в. Бязверхавічы Слуцкага р-на Мінскай вобл. — крас. 1944),

бел. пісьменнік. Вучыўся ў Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі (1917—18). Скончыў інструктарскія курсы пры Наркамаце ўнутр. спраў Беларусі (1920). У 1921—24 на сав. і парт. рабоце. З 1926 адказны сакратар час. «Бальшавік Беларусі», у 1930—33 у Дзярж. выд-ве БССР. У Вял.

Айч. вайну ўдзельнік Мінскага падполля, з восені 1943 у партызанах. Загінуў у час прарыву ням.-фаш. блакады партызан на Лагойшчыне. Друкаваўся з 1924. Асн. тэматыка першага зб. апавяданняў «Стрэл начны ў лесе» (1926) — падзеі грамадз. вайны. Аўтар зб-каў апавяданняў «Прыгранічны манастыр» (1930), «Званкі» (1931), «Рузікі» (1932), «Мюдаўская ноч» (1934), напісаных на матэрыяле жыцця бел. вёскі, аповесці «У іхным доме» (1929). Раман «Сын» (1929, 3-е выд. 1957) пра жыццё бел. народа ў рэвалюцыю 1905—07, раман «Салаўі святога Палікара» (1940, асобнае выд. 1967) пра калектывізацыю, бел. вёску 1930-х г. Раман «Таварышы» (1942, пад псеўд. Максім Загорскі) пра драм. лёс мастака з рабочага асяроддзя, жыццё даваен. Мінска. Думкамі аб гіст. праве бел. народа на самаст. жыццё прасякнуты раман «Насуперак лёсу» (1942, пад псеўд. Мікалай Дуброўскі) пра сацыяліста-рэвалюцыянера А.​Савіцкага.

Літ.:

Хведаровіч М. Памятныя сустрэчы 3 выд. Мн., 1977;

Строева Т. Рыгор Мурашка // Беларускія пісьменнікі і літаратурны працэс 20—30-х гг. Мн., 1985;

Мурашка А. Захоўваю памяць // Полымя, 1993. № 6.

Л.​С.​Савік.

Р.Д.Мурашка.

т. 11, с. 32

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Máde f -, -n біял. лічы́нка, чарвячо́к;

◊

er lebt wie die ~ im Käse ≅ яму́ не жыццё, а ма́сленіца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Pein f - боль, паку́та, катава́нне;

j-m das Lében zur ~ máchen ператвары́ць чыё-н. жыццё ў паку́ту

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Wírklichkeit f - рэчаі́снасць, сапра́ўднасць; факт;

in ~ на са́май спра́ве;

in die ~ úmsetzen ператвары́ць у жыццё, ажыццяві́ць, здзе́йсніць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

перабудава́ць сов.

1. в разн. знач. перестро́ить;

п. дом — перестро́ить дом;

п. ле́кцыю — перестро́ить ле́кцию;

2. (устроить по-новому) переустро́ить, преобразова́ть;

п. жыццё — переустро́ить (преобразова́ть) жизнь

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

раско́шны

1. в разн. знач. роско́шный;

~нае жыццё — роско́шная жизнь;

~ная прыро́да по́ўдня — роско́шная приро́да ю́га;

2. (не тесный) просто́рный, свобо́дный;

р. касцю́м — просто́рный (свобо́дный) костю́м

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

працерабі́ць сов.

1. проруби́ть;

п. прасе́ку — проруби́ть про́секу;

2. перен. проложи́ть;

п. сабе́ даро́гу ў жыццё — проложи́ть себе́ доро́гу в жизнь;

3. (нек-рое время) проруби́ть

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

breathe [bri:ð] v.

1. ды́хаць; удыха́ць (таксама перан.)

2. выдыха́ць

3. шапта́ць

♦

breathe easily/freely уздыхну́ць з палёгкай;

breathe (new) life into smth. удыха́ць но́вае жыццё, ажыўля́ць;

breathe one’s last lit. паме́рці

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)