Мацю́к ’род зельцу з барановых або свіных унутранасцей’ (мядз., Нар. сл.). Зах.-укр.мацько, мацьок, жытом.мацьок, мацько ’свіны страўнік’ (ЛАПП). З польск.maciek ’тс’, ’сальцісон’, ’бруха’, ’страўнік, напханы кашай’. Паводле Вештарт (Бел.-польск. ізал., 20), польск. і ўкр. лексемы запазычаны з рум.mat ’кішка’, ’унутранасці’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Жалу́дак ’страўнік’ (Сл. паўн.-зах.). З рус.желу́док ’тс’ няпэўнага паходжання (Фасмер, 2, 44).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ке́льбух ’свіны страўнік, начынены кавалачкамі сэрца, пячонкі’ (ТСБМ, Жыв. сл., Нар. сл.). Гл. келбухі.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Коўб1 ’невялічкая рачная рыба’ (Нар. лекс.). Параўн. келб (гл.).
Коўб2 ’свіны страўнік’ (Нар. словатв., Нар. лекс.), ’страўнік у жывёл’ (Мат. Гом.). Укр.ковбик, ковбік ’тс’. Апошняе разглядаецца як кантамінацыя ковбан ’калода, цурбан’ і ’каўбаса’ (маецца на ўвазе страўнік, начынены мясам) (ЕСУМ, 2, 479). Вельмі праблематычна. Больш верагодна Да коўп1 (гл.).
Коўб3 ’вузел валасоў, завучаных на патыліцы’ (Мат. Гом.). Параўн. укр.ковбешка ’галава’, якое таксама звязваецца з ковбан ’калода, цурбан’ (ЕСУМ, 2, 481). Ненадзейна. Ці не звязана з каўпак (гл.)?
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гастрано́м
(фр. gastronome, ад гр. gaster, -tros = страўнік + nomos = закон)
1) прадуктовы магазін;
2) тое, што і гурман.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гастры́т
(н.-лац. gastritis, ад гр. gaster, -tros = страўнік)
запаленчае захворванне слізістай абалонкі страўніка (востры г., хранічны г.).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Пу́пе́ц ’пуп у птушак; гузік; бутон; нарост; кутас’ (ТС), пупэц ’пуп у птушак, страўнік’ (ЛА, 1), ’пупок’ (бяроз., Шатал.), укр.пупець ’пупок, пупавіна; страўнік у птушак’, ст.-польск.pąpiec ’пупок’ (XV ст., глоса да лац.umbilicus), што дае падставы для рэканструкцыі дыялектнага прасл.*рррьcь < *рорь (Банькоўскі, 2, 539).
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
АДНАПРАХО́ДНЫЯ (Monotremata),
яйцародныя, атрад найб. прымітыўных сярод сучасных млекакормячых. Вядомы з плейстацэну Аўстраліі. 2 сям.: яхідны і качканосы, 5 відаў. Пашыраны ў Аўстраліі, Тасманіі, Новай Гвінеі.
Даўж. цела да 80 см. Характэрна сумяшчэнне заднепраходнай і мочапалавой адтулін (клаака, як у птушак). Зубоў у дарослых няма. Страўнік не мае стрававальных залоз. Сярэдняя т-ра цела ніжэйшая, чым у інш. млекакормячых (25—36 °C). Нясуць 1—2, зрэдку 3 яйцы. Малочныя залозы трубчастыя, выдзяляюць малако на брушную паверхню цела (залозістае поле), адкуль яго злізваюць дзіцяняты. Паўводныя ці наземныя формы. Кормяцца жывёльнымі арганізмамі. Колькасць невялікая.