прожа́рить сов.
1. (приготовить для еды) прапячы́; (мясо) прасма́жыць; (сало) прасква́рыць; (кофе, семечки и т. п.) прапра́жыць;
2. перен. (прогреть на солнце) прапалі́ць, напячы́, прапячы́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дапяка́ць несов.
1. (печь до полной готовности) допека́ть; (сало и т.п.) дожа́ривать;
2. (каму) перен. (чрезмерно надоедать) допека́ть (кого), донима́ть (кого), досажда́ть; изводи́ть (кого)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дапячы́ сов.
1. (испечь до полной готовности) допе́чь; (сало и т.п.) дожа́рить;
2. (каму) перен. (чрезмерно надоесть) допе́чь (кого), доня́ть (кого), досади́ть, извести́ (кого)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стапі́ць сов.
1. (расплавив, смешать) стопи́ть;
с. са́ла з во́скам — стопи́ть са́ло с во́ском;
2. (расплавить всё до конца) истопи́ть, растопи́ть; (воск — ещё) распла́вить
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПАЗАЛІ́НІ ((Pasolini) П’ер Паала) (5.3.1922, г. Балоння, Італія — 2.11.1975),
італьянскі пісьменнік, сцэнарыст, кінарэжысёр. Скончыў Балонскі ун-т. У л-ры пачынаў з паэзіі, якая вызначалася адкрытай публіцыстычнасцю (цыкл вершаў «Прах Грамшы», 1957; зб. «Паэзія ў форме ружы», 1964). У прозе пераважалі раманы з жыцця люмпен-пралетарыяту, якія вызначаліся натуралістычнасцю, спалучэннем сац. пратэсту з матывамі расчаравання і бесперспектыўнасці. Героі твораў — асуджаныя на пагібель адрынутыя грамадствам людзі, якія сваімі пакутамі выкупляюць грахі свету («Ліхія хлопцы», 1955; «Жорсткае жыццё», 1959; «Тэарэма», 1968, і інш.). Аўтар работ у галіне мова- і літ.-знаўства. З сярэдзіны 1950-х г. выступаў як кінасцэнарыст («Бурная ноч» паводле свайго рамана, рэж. М.Баланыні, 1959, «Доўгая ноч 1943 года», рэж. Ф.Ванчыні, 1960, і інш.). З 1961 працаваў пераважна як рэжысёр у манеры, блізкай да неарэалізму. У фільмах (здымаў паводле ўласных сцэнарыяў, часта пісаў да іх музыку і выконваў ролі) працягваў праблематыку сваіх літ. твораў: «Жабрак» («Акатоне», паст. 1967, гал. прыз Міжнар. кінафестывалю ў Карлавых Варах 1962), «Мама Рома» (1962), «Евангелле ад Матфея» (1964, спец. прыз Міжнар. кінафестывалю ў Венецыі), «Птушкі — вялікія і малыя» (1966), «Цар Эдып» (1967), «Тэарэма» (1968), «Медэя», «Свінарнік» (абодва 1969), «Дэкамерон» (паводле Дж.Бакачыо, 1970, спец. прыз Міжнар. кінафестывалю ў Зах. Берліне 1971), «Кентэрберыйскія апавяданні» (паводле Дж.Чосера, 1971, гал. прыз Міжнар. кінафестывалю ў Зах. Берліне 1972), «Кветка тысячы і адной ночы» (1973, спец. прыз Міжнар. кінафестывалю ў Канах 1974), «Сало, або 120 дзён Садома» (1975) і інш. Здымаў дакумент. кіно. Яго творчасці прысвечаны дакумент. фільм «Пазаліні з плоці і крыві» (1967, рэж. Дж.Б.Саларэ).
С.У.Пешын.
т. 11, с. 515
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
перато́пліваць несов.
1. (сало и т.п.) перета́пливать; (воск — ещё) переплавля́ть;
2. (всё, многое) перета́пливать; переплавля́ть;
3. (молоко, творог) створа́живая, перегрева́ть;
1-3 см. ператапі́ць II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упячы́ сов.
1. упе́чь; ужа́рить;
у. хлеб — упе́чь хлеб;
у. са́ла — ужа́рить са́ло;
2. прост. (ударить) оже́чь;
3. разг. (сказать что-л. язвительное) уколо́ть, уе́сть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Anima sator calcat favum
Сытая душа топча мёд.
Сытая душа топчет мёд.
бел. Са скуры лупіцца і смаку не чуе. Наеўся, напіўся і царам зрабіўся.
рус. Сытой мышке и сало не вкусно. Жирный кот на мышей не охотится. Мышь сыта ‒ мука горька. Сыт поросёнок ка шу не ест. Сыта душа не берёт барыша.
фр. A ventre plein toute viande est amère (На полный/набитый живот любое мясо горькое).
англ. He that is warm thinks all so (Кто в тепле ‒ думает, что и всем тепло).
нем. Wenn die Maus satt ist, schmeckt das Mehl bitter (Когда мышь сыта, тогда и мука горька).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
вы́печы сов.
1. вы́печь, испе́чь;
2. (хорошо испечь) вы́печь, пропе́чь;
3. вы́жарить, прожа́рить;
до́бра в. са́ла — хороше́нько вы́жарить (прожа́рить) са́ло;
4. вы́жечь;
в. кляймо́ — вы́жечь клеймо́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Uxor erat qualis, herbarum coctio talis
Якая была жонка, такім быў і абед.
Какова была жена, таковым был и обед.
бел. Якая гаспадыня, такі і парадак.
рус. Какова Маланья, таковы у неё и оладьи. Какова Аксинья, такова и ботвинья. Какова пряха, такова на ней и рубаха.
фр. L’œil de la fermière engraisse le vœu (От глаза хозяйки и телёнок жиреет). Femme prudente et bien sage est l’ornement du ménage (Толковая и умная жена ‒ украшение дома).
англ. Men make houses, women make homes (Мужчины делают квартиры, женщины ‒ дома).
нем. Wo die Frau wirtschaftet, wächst der Speck am Balken (Где хозяйничает женщина, сало растёт на бревне).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)