шчы́ра, адкры́та (пагавары́ць), ад душы́, душа́ ў душу́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
psyche
[ˈsaɪki]
n.
1) душа́, дух (чалаве́ка); псы́хіка f.
2) ро́зум -у m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
наро́схрыст, прысл.
Расшпіліўшыся, расхінуўшы краі адзежы. Кашуля наросхрыст. □ Работа мая падыходзіла ўжо к канцу, калі да машыны падбег хлопец у сіняй спяцоўцы і вайсковым бушлаце наросхрыст.Кулакоўскі.У дзвярах будкі без шапкі, з раскудлачанымі валасамі, у расхінутай наросхрыст ватоўцы стаяў пуцявы абходчык.Васілёнак.
•••
Душа наросхрыстгл.душа.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хло́пец, -пца м. па́рень;
◊ душа́-х. — руба́ха-па́рень;
свой х. — свой па́рень
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
схізафрэні́я
(ад гр. schizo = расшчапляю + phren = душа, розум, мысленне)
тое, што і шызафрэнія.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
цыклаты́міяцыклатымі́я
(ад цыкла- + гр. thymos = душа)
псіхічнае захворванне (псіхоз), лёгкая форма цыклафрэніі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
го́луб, -а, мн. галубы́, галубо́ў, м.
Птушка сямейства галубіных пераважна з шаравата-блакітным ці белым апярэннем і вялікім зобам.
Дзікі г.
Г. міру (відарыс белага голуба як сімвал міру).
|| памянш.галубо́к, -бка́, мн. -бкі́, -бко́ў, м.
|| прым.галубі́ны, -ая, -ае.
Галубіныя гнёзды.
Галубіная пошта.
Галубіная душа (перан.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пераны́ць, ‑ныю, ‑ныеш, ‑ные; зак.
Разм. Паныўшы некаторы час, кончыць ныць. Няхай лепш у адзіноце пераные душа.Кулакоўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
САРАЧЫ́НЫ,
у беларусаў і інш. хрысціянскіх народаў памінальны абрад, які адзначаецца на 40-ы дзень (6-ы тыдзень) пасля смерці чалавека. Як і інш.памінкі, звязаны з культам продкаў. На Беларусі наз. таксама саракавіны, саракі, саракапуст; шасціны. Паводле нар. павер’я, у гэты час душа нябожчыка наведвае родную хату, таму яе прыбіралі ручнікамі, на акно ставілі хлеб-соль і шклянку з вадой. На С. родныя наведваюць магілу памерлага, наладжваюць ў доме жалобны стол, які паходзіць ад стараж. язычніцкай трызны. Сярод абавязковых памінальных страў — куцця, канун і інш. Асобны прыбор з пітвом і стравай ставяць для памерлага. Неабходнасць адзначаць С. тлумачаць тым, што непамянутая душа асуджана на пакуты і не будзе спрыяць людзям у іх зямных справах.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГУЙ,
у старажытнакітайскай міфалогіі душа (дух) нябожчыка. З распаўсюджаннем будызму Гуй стала агульнай назвай дэманаў і насельнікаў пекла. Уяўлялі Гуя падобным на чалавека, які не адкідвае ценю, раптоўна становіцца нябачным ці прымае аблічча звера, мужчыны ці жанчыны, каб завабліваць людзей і забіваць іх.