кайданы́ , ‑о́ ў і кайда́ ны , ‑аў; адз. няма .
У дарэвалюцыйнай Расіі і капіталістычных краінах — злучаныя ланцугом жалезныя кольцы, якія надзяваюцца на рукі і ногі тых, хто абвінавачваецца ў цяжкіх злачынствах. Закаваць у кайданы. □ Адвага або мёд п’е або кайданы трэ. Прыказка . // перан. Пра тое, што звязвае чалавека, пазбаўляе яго свабоды. Кайданы рабства. □ Дзяды нашы білі драпежнікаў прускіх, Не даўшы надзець на сябе кайданы. Броўка .
[Ад араб. kajdāni — путы, кайданы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
stoutness
[ˈstaʊtnəs]
n.
1) дзябёласьць f.
2) мо́ цнасьць, трыва́ ласьць f.
3) му́ жнасьць, сто́ йкасьць, усто́ йлівасьць f. ; адва́ га f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
дерза́ ние ср. , высок.
1. адва́ га , -гі ж. , сме́ ласць, -ці ж. ; (риск) ры́ зыка, -кі ж. ;
2. (смелое стремление) сме́ лае імкне́ нне, сме́ лае парыва́ нне; (риск) ры́ зыка, -кі ж.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Fortes fortuna adjuvat (Terentius)
Храбрым лес дапамагае.
Храбрым судьба помогает.
бел. Думка п’е ваду, а адвага — мёд. Бог не без міласці, казак не без долі. Бог шэльму меціць.
рус. Где отвага, там и счастье. Смелому Бог помогает. Смелость города берёт. На смелого собака лает, а трусливого рвёт.
фр. A cœur vaillant rien d’impossible (Нет ничего невозможного для храброго сердца).
англ. Fortune helps the brave (Судьба помогает смелым).
нем. Dem Mutigen hilft Gott (Храброму помогает Бог).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
manhood
[ˈmænhʊd]
n.
1) ста́ ласьць f. , ста́ лы век мужчы́ ны
2) мужчы́ нскасьць, му́ жнасьць, адва́ га f.
3) мужчы́ ны pl. (як гру́ па)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
backbone
[ˈbækboʊn]
n.
1) сьпі́ нны хрыбе́ т
2) Figur. хрыбе́ т -та́ m. (цьвёрдасьць хара́ ктару) , адва́ га , рашу́ часьць f
3) гало́ ўная апо́ ра; асно́ ва, су́ тнасьць f.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
kawalerski
kawalersk|i
1. халасцяцкі;
wieczór ~i — халасцяцкая вечарынка;
2. гіст. рыцарскі;
jazda ~a — ліхацтва;
fantazja ~a — адвага , знаходлівасць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
gallantry
[ˈgæləntri]
n. , pl. -ries
1) высакаро́ днасьць, му́ жнасьць, адва́ га f.
2) галя́ нтнасьць, даліка́ тнасьць f.
3) ласка́ васьць, ве́ тлівасьць f. ; камплімэ́ нт -у m. ; прые́ мныя сло́ вы
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Mut m -(e)s
1) му́ жнасць, сме́ ласць, адва́ га ;
zäher ~ упа́ ртасць;
ké cker ~ адва́ га , до́ блесць;
den ~ é insetzen праяві́ ць му́ жнасць;
den ~ sí nken lá ssen* тра́ ціць му́ жнасць;
~ fá ssen [á ufbringen* ] набра́ цца сме́ ласці;
j-m ~ má chen падбадзёрваць каго́ -н. ;
nur ~! смяле́ й!, не бо́ йся!
2) настро́ й;
hé iteren [fró hen, gú ten] ~es sein быць у бадзёрым [вясёлым, до́ брым] настро́ і
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
смеласць , адвага , мужнасць, храбрасць, харобрасць, бясстрашнасць, гераізм, геройства, рыцарства / у прыняцці рашэння : рашучасць, рызыка
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)