Verbum

ЗАДУБРО́ЎЕ,

вёска ў Віцебскім р-не, на аўтадарозе Віцебск—г.п. Сураж. Цэнтр сельсавета і саўгаса. За 36 км на ПнУ ад горада і чыг. ст. Віцебск. 638 ж., 232 двары (1997). Базавая школа, клуб, б-ка, аддз. сувязі. Брацкая магіла сав. воінаў.

т. 6, с. 499

ЗАРУДА́ЎЕ,

вёска ў Мастоўскім р-не Гродзенскай вобл. Цэнтр сельсавета. За 16 км на Пд ад горада і 14 км ад чыг. ст. Масты, 76 км ад Гродна. 387 ж., 155 двароў (1997). Базавая школа, Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам.

т. 6, с. 539

ЗУБКІ́,

вёска ў Клецкім р-не Мінскай вобл., на р. Цапра. Цэнтр сельсавета і саўгаса. За 10 км на У ад горада і чыг. ст. Клецк, 137 км ад Мінска. 700 ж., 250 двароў (1997). Сярэдняя школа, Палац культуры, б-ка, аддз. сувязі.

т. 7, с. 116

ЗЯ́БРАЎКА,

вёска ў Гомельскім р-не. Цэнтр сельсавета. За 12 км на ПдУ ад г. Гомель, 2 км ад чыг. ст. Зябраўка. 921 ж., 386 двароў (1997). Сярэдняя школа, Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.

т. 7, с. 124

МАЛЫ́Я НЯСТА́НАВІЧЫ,

вёска ў Лагойскім р-не Мінскай вобл. Цэнтр Нястанавіцкага с/с. За 45 км на ПнЗ ад г. Лагойск, 83 км ад Мінска, 50 км ад чыг. ст. Вілейка. 337 ж., 138 двароў (1999). Акц. аб’яднанне «Сельгасхімія». Пач. школа, б-ка.

т. 10, с. 42

НО́ВЫ ДВОР,

вёска ў Валожынскім р-не Мінскай вобл. Цэнтр Залескага с/с. За 55 км на У ад г. Валожын, 45 км ад Мінска, 19 км ад чыг. ст. Аляхновічы. 203 ж., 65 двароў (2000). Пач. школа, клуб, б-ка, аддз. сувязі.

т. 11, с. 372

ПАДЛЕ́ССЕ,

вёска ў Жабінкаўскім р-не Брэсцкай вобл. Цэнтр Хмелеўскага с/с і калгаса. За 24 км на ПнЗ ад горада і чыг. ст. Жабінка, 32 км ад Брэста. 434 ж., 161 двор (2000). Пач. школа, Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі.

т. 11, с. 500

МІ́ЛЬЧА,

вёска ў Вілейскім р-не Мінскай вобл., каля р. Вілія. Цэнтр калгаса. За 57 км на ПнУ ад г. Вілейка, 160 км ад Мінска, 30 км ад чыг. ст. Будслаў. 390 ж., 145 двароў (1999). Сярэдняя школа, клуб, б-ка, аддз. сувязі.

т. 10, с. 375

МО́САР вёска ва Ушацкім р-не Віцебскай вобл. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 16 км на ПдУ ад г.п. Ушачы, 140 км ад Віцебска, 30 км ад чыг. ст. Лепель. 304 ж., 141 двор (1999). Базавая школа, клуб, б-ка, аддз. сувязі.

т. 10, с. 524

МО́ЎЧАДЗЬ,

вёска ў Баранавіцкім р-не Брэсцкай вобл., на р. Моўчадзь. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 33 км на ПнЗ ад г. Баранавічы, 230 км ад Брэста, 5 км ад чыг. ст. Міцкавічы. 1046 ж., 348 двароў (1999). Лясніцтва, пякарня. Сярэдняя школа, базавая школа-інтэрнат, б-ка, бальніца, аптэка, аддз. сувязі. Помнік землякам і ахвярам фашызму, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну. Помнік архітэктуры — Петрапаўлаўская царква (1869—73).

Вядома з 1-й пал. 15 ст., калі тут быў заснаваны касцёл св. Тройцы (не збярогся). З 1486 мястэчка Слонімскага пав., уласнасць вял. князёў ВКЛ. У 1654 разбурана ў час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 і на 4 гады вызвалена ад падаткаў. У 1660-я г. ўласнасць Халецкіх. У 1716—70 належала Юдзіцкім, пазней — Тызенгаўзам. З 1795 у Рас. імперыі, у 19 — пач. 20 ст. мястэчка Люшнеўскай вол. Слонімскага пав. Гродзенскай губ. У 1879 М. на ​²/₃ знішчана пажарам. У 1886—479 ж., 45 двароў, школа, 2 царквы, 3 сінагогі, бровар, 4 кірмашы на год. З 1921 у складзе Польшчы, цэнтр гміны ў Слонімскім, з 1926 — у Баранавіцкім пав. Навагрудскага ваяв. З 1939 у БССР, з 15.1.1940 цэнтр сельсавета Гарадзішчанскага раёна, з 25.12.1962 у Баранавіцкім р-не.

В.​У.​Шаблюк, УМ.​Вяроўкін-Шэлюта.

т. 10, с. 530