КОНТР..., КОНТРА... (ад лац. contra супраць), састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на супрацьлегласць ці супрацьдзеянне чаму-н., на проціпастаўленне паняццю, якое выказана ў другой частцы слова, напр., контратака, контрразведка.
т. 8, с. 409
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БЫКО́ЎСКІ (Іаан) (царк. Іаіль; 1707, Мінскае ваяв. — жн. 1798),
бібліяфіл, царк. дзеяч. Меў шырокую свецкую і царк. адукацыю. Працаваў на Міншчыне, Чарнігаўшчыне, дзе вывучаў гісторыю Кіеўскай Русі. Ведаў шмат моў. У 1776—87 архімандрыт Спаса-Яраслаўскага манастыра, рэктар духоўнай семінарыі ў Яраслаўлі. Сабраў каштоўную б-ку. У ліку манускрыптаў меў «Слова пра паход Ігаравы», які прадаў А.І.Мусіну-Пушкіну. Некаторыя даследчыкі прыпісваюць Быкоўскаму магчымае аўтарства «Слова...». Аўтар кнігі-трактата пра ісціну (1787).
Літ.:
Моисеева Г.Н. Спасо-Ярославский хронограф и «Слово о полку Игореве». 2 изд. Л., 1984;
Каханоўскі Г.А. Адчыніся, таямніца часу: Гіст.-літ. нарысы. Мн., 1984.
Г.А.Каханоўскі.
т. 3, с. 372
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
фазэ́нда
(парт. fazenda)
1) буйны маёнтак, валоданне, плантацыя кавы ў Бразіліі;
2) дом на такой плантацыі; слова пашырылася і на Беларусі ў якасці сіноніма да слова «дача».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
фармулёўка, ‑і, ДМ ‑лёўцы; Р мн. ‑лёвак; ж.
1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. фармуляваць.
2. Сфармуляваная думка; формула. Гадзіны з тры я падганяў слова да слова, сказ да сказа, шукаў выразных фармулёвак, апісваў падзеі і факты так, што яны набывалі выразнае грамадска-палітычнае гучанне. Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крыла́ты прям., перен. крыла́тый;
~тая пту́шка — крыла́тая пти́ца;
~тая ду́мка — крыла́тая мысль;
○ ~тыя сло́вы — крыла́тые слова́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
недака́заны
1. прич. недоска́занный;
2. прич. недока́занный;
3. в знач. прил. недоска́занный;
~ныя сло́вы — недоска́занные слова́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сакаві́ты прям., перен. со́чный;
~ная трава́ — со́чная трава́;
с. я́блык — со́чное я́блоко;
~тае сло́ва — со́чное сло́во
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
мыля́цца, ‑яюся, ‑яешся, ‑яецца; незак.
Абл. Рабіць памылкі, памыляцца. Дзеці мардаваліся, мыляліся, некаторыя плакалі, пішучы гэтае слова. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перакру́чаны, ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад перакруціць.
2. у знач. прым. Разм. Няправільны, перайначаны. Перакручанае слова.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
складападзе́л, ‑у, м.
1. У лінгвістыцы — мяжа паміж двума сумежнымі складамі ў слове.
2. Падзел слова на склады.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)