РАЎНАДЗЕ́ЙНАЯ сістэмы сіл, сіла, якая аказвае на цвёрдае цела такое ж механічнае дзеянне, як і дадзеная сістэма сіл, што прыкладзены да цела. Р. сістэмы n сіл
, дзе — адна з сіл, што дзейнічаюць на цела, i = 1, 2, ..., n. У найпрасцейшых выпадках, калі сілы прыкладзены да аднаго пункта або размешчаны ў адной плоскасці, Р. можна знайсці, карыстаючыся правілам паралелаграма. Р. мае не кожная сістэма сіл: напр., пара сіл або 2 сілы, якія не ляжаць у адной плоскасці, Р. не маюць.
т. 13, с. 377
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
вы́гладзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; -джаны; зак.
1. што. Зрабіць роўным, гладкім.
В. дарогу.
2. што. Адпрасаваць, расправіць складкі.
В. кашулю прасам.
3. каго (што). Адкарміць, зрабіць сытым (разм.).
В. кабанчыка.
|| незак. выгла́джваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адтрапа́ць, -раплю́, -рэ́плеш, -рэ́пле; -рапі́; -рапа́ны; зак.
1. што. Трэплючы, ачысціць ад кастрыцы.
А. лён.
2. што і без дап. Скончыць трапанне.
3. што. Прайсці пехатою (разм.).
А. дзесяць кіламетраў.
|| незак. адтрэ́пваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
таксава́ць, -су́ю, -су́еш, -су́е; -су́й; -сава́ны; зак. і незак., што (спец.).
Устанавіць (устанаўліваць) расцэнку на што-н., таксу¹; вылічыць (вылічаць) плату за што-н.
|| наз. такса́цыя, -і, ж. і таксіро́ўка, -і, ДМ -ро́ўцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расказа́ць, -кажу́, -ка́жаш, -ка́жа: -кажы́; -ка́заны; зак., што, аб кім-чым і пра каго-што.
Вусна паведаміць пра што-н. бачанае, чутае.
Р. пра ўсё перажытае.
|| незак. раска́зваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. раска́з, -у, м.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
правучы́ць, -учу́, -ўчыш, -ўчыць; -ўчаны; зак.
1. каго (што). Пакараць для постраху.
П. дурасліўца.
2. што. Правесці які-н. час, вучачы што-н.
П. урокі ўвесь вечар.
|| незак. праву́чваць, -аю, -аеш, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прама́цаць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак.
1. што. Мацаючы, праверыць, выявіць.
П. пухліну.
2. перан., каго-што. Праглядаючы, вывучаючы, скласці сабе ўяўленне пра каго-, што-н. (разм.).
П. новага работніка.
|| незак. прама́цваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
наба́віць, -ба́ўлю, -ба́віш, -ба́віць; -ба́ўлены; зак., што і чаго.
Прыбавіць, дабавіць звыш таго, што было, што ўстаноўлена.
Н. сто рублёў.
|| незак. набаўля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. наба́ўка, -і, ДМ -ба́ўцы, мн. -і, -ба́вак, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
найгра́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак.
1. Сыграць на музычным інструменце многа чаго.
2. што. Перадаць асноўны матыў.
Н. мелодыю.
3. што. Сыграць для гуказапісу.
4. што. Зрабіць лепшым, мілагучным ад працяглай ігры.
Н. скрыпку.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усчапі́цца, -чаплю́ся, -чэ́пішся, -чэ́піцца; зак.
1. на каго-што. Ухапіўшыся за каго-, што-н., павіснуць.
У. на шыю.
2. на што. Узлезці куды-н. (чапляючыся, карабкаючыся; разм.).
У. на дрэва.
|| незак. усчэ́плівацца, -аюся, -аешся, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)