жалезістыя клеткі печані, якія ўваходзяць у склад пячоначнай долькі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
гідраксі́л
[ад гідра(ген) + аксі(ген)]
аднавалентная група OH, якая ўваходзіць у склад многіх хімічных злучэнняў, напр. вады, спіртоў, гідраксільная група.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
каапта́цыя
(лац. cooptatio = дадатковае выбранне)
увядзенне ў склад выбарнага органа новых членаў без правядзення дадатковых выбараў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
планетало́гія
(ад планета + -логія)
навука, якая вывучае планеты, іх фізічныя асаблівасці, хімічны склад, будову і інш.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
экстэр’е́р
(фр. extérieur, ад лац. exterior = знешні)
знешні выгляд і склад цела жывёлы (параўн.інтэр’ер 3).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сло́ўнікавы
1. Wörterbuch-; lexikográphisch;
сло́ўнікавая пра́ца lexikográphische Árbeit, Wörterbucharbeit f -;
сло́ўнікавы арты́кул Wörterbuchartikel m -s, -;
2.лінгв.:
сло́ўнікавы склад мо́вы der Wórtschatz [Wórtbestand] der Sprache
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
штатIIм. (складсупрацоўнікаў) Personálbestand m -(e)s;
шта́ты наста́ўнікаў Léhrkörper m -s, -;
(быць) у шта́це fest [háuptamtlich, háuptberuflich] ángestellt sein;
скарачэ́нне штатаў Stéllenplankürzung f -
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ка́дрымн.
1. (асноўнысклад) Káder pl; Káderbestand m -es, -stände;
аддзе́л ка́драў Káderabteilung f -, -en;
падрыхто́ўка ка́драў Káderausbildung f -;
2.вайск. Káder pl
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
НЕАФІ́ТЫ [ад неа... + ...фіт(ы)],
занесеныя з іншых зямель расліны, якія параўнальна нядаўна ўвайшлі ў складмясц. флоры. Трапляюцца ў аграцэнозах (пустазеллі) і ў прыродных цэнозах. Паяўленне Н. звязана пераважна з гасп. дзейнасцю чалавека.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПАВЕ́Т,
1) адм.-тэр. адзінка ў ВКЛ. Тэрмін «П.» ужываецца на Беларусі з 15 ст., напачатку як сінонім стараж.-рус. тэрміна воласць; з 1-й пал. 16 ст. пад. П. звычайна разумелі буйную воласць, цэнтрам якой быў горад або замак, што належаў дзяржаве, у т.л. скасаванае ўдзельнае княства. Часам пад П. разумелі толькі тэрыторыю, падкантрольную намесніку; у гэтым сэнсе П. быў сінонімам намесніцтва. Афіцыйна статус П. акрэслены ў выніку адм.-тэр. рэформы 1565—66 (гл.Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел). П. ўваходзілі ў складваяводстваў. Усе намесніцтвы і воласці, якія не атрымалі статус П., увайшлі ў іх склад як звычайныя маёнткі. З таго часу ўсе землеўладальнікі на тэр. П. падлягалі юрысдыкцыі пав. органаў улады. Структура пав. кіравання замацавана Статутамі ВКЛ 1566 і 1588. Зрэдку тэрмін «П.» ўжываўся для вызначэння гіст. воласці з цэнтрам у горадзе, які неабавязкова меў пав. ўстановы (у такім сэнсе ў крыніцах сустракаюцца назвы «Магілёўскі павет», «Крычаўскі павет» і інш.).
2) Адм.-тэр. адзінка Расійскай імперыі як эквівалент рус. тэрміна «уезд». Пасля далучэння да Расіі П. ўваходзілі ў складгуберняў. Пасля рэформы 1861 падзяляліся на воласці. Падзел на П. ў БССР скасаваны 20.6.1924.
3) Адм.-тэр. адзінка ў Зах. Беларусі ў 1919—39. Пасля заняцця часткі тэр. Беларусі ў 1919 польск. ўлады захавалі падзел на П., якія былі ўключаны ў складакруг. П. падзяляліся на гміны. На працягу 1919—20 утвораны шэраг новых П., 4.2.1921 яны ўвайшлі ў склад новаўтвораных Навагрудскага і Палескага ваяв. Пазней межы і колькасць П. у Польшчы мянялася. Падзел на П. ў Зах. Беларусі скасаваны 15.1.1940.