шуля́к, ‑а, м.
1. Тое, што і каршун. Шуляк мільгнуў, нібы лязо нажа, — і змоўкла сойка ў кіпцюрах ягоных. Рудкоўскі.
2. Абл. Шула (у 2 знач.). Тата ў санях да варот пад’ехаў. Завязаў лейцы за дубовы шуляк, кінуў каню пад ногі жменю сена, у хату ідзе. Мыслівец.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ро́звіны (розьвіны) ’рэзгіны — прылада для нашэння сена, саломы’ (Касп.; ушац., Нар. сл.; талач., Шатал.; шум., Сл. ПЗБ; ДАБМ, камент., 826). Да рэзгіны (гл.). Не выключаны ўплыў лексемы розвальні 1 (гл.). Параўн. таксама ро́звальні 2, розвы (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сыро́мля ’сырасць’ (Нар. Гом.), ’сырое, мокрае (дрэва, сена, салома)’ (глуск., Янк. Мат.), ’сырыя дровы’ (Ян.), ’сырая, недагатаваная страва’ (Янк. 3.). Укр. палес. сиро́мля ’сырызна, нешта сырое’. Утворана ад сыры (гл.) па тыпу сухомля, сухмель, гл. сухмень.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
се́на ср. се́но;
◊ (як) саба́ка на се́не — (как) соба́ка на се́не;
саба́кам с. касі́ць — в не́тях быть (обрета́ться и т.п.), скрыва́ться (главным образом от семьи);
як іго́лка ў сто́зе с. — как иго́лка в стогу́ се́на;
ко́замі с. траві́ць — не в коня́ корм; зря переводи́ть добро́;
і с. цэ́лае і ко́зы сы́тыя — погов. и о́вцы це́лы и во́лки сы́ты
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гнёт
1. (тяжесть) цяжа́р, -ру м.;
под гнётом судьбы́ перен. пад цяжа́рам лёсу;
2. (притеснение) прыгнёт, -ту м., уці́ск, -ку м.;
3. (жердь для прижимания сена, снопов) разг. рубе́ль, -бля́ м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Вало́к 1 ’каток’ (Яруш., ДАБМ, 825). Да вал 3.
Вало́к 2 ’папярочная планка ў граблях’ (Шатал.); ’частка грабель’ (Выг. дыс.); ’ворчык’ (Мат.). Да вал 3.
Вало́к 3 ’доўгія вузкія кучы сена’ (БРС, КЭС, Янк.₂). Да вал 4.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Но́рат ’від рыбалоўнай сеткі’ (Касп.; в.-дзв., паст., Сл. ПЗБ; мядз., Сл. ЦРБ, полац., Шн. 2), ’плеценая з нітак сетка для сена, пяхцер’ (Касп.; в.-дзв., Сл. ПЗБ), ст.-бел. норотъ ’верша’, рус. норот ’верша’. Гл. нерат.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
зары́цца I сов., в разн. знач. зары́ться;
крот зары́ўся — крот зары́лся;
з. ў се́на — зары́ться в се́но
зары́цца II сов., разг. (отдаться целиком какому-л. делу) зары́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перасо́хнуць сов., в разн. знач. пересо́хнуть;
се́на ~хла — се́но пересо́хло;
рэ́чка ~хла — ре́чка пересо́хла;
усе́ кве́ткі ~хлі — все цветы́ пересо́хли;
~хла ў ро́це — безл. пересо́хло во рту
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прагрэ́бці сов.
1. прогрести́; расчи́стить;
п. снег — прогрести́ (расчи́стить) снег;
п. даро́жку — прогрести́ доро́жку;
2. (нек-рое время) прогрести́;
~гро́б се́на дзве гадзі́ны — прогрёб се́но два часа́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)