асвятлі́ць, -вятлю́, -ве́тліш, -ве́тліць; -ве́тлены; зак.
1. каго-што. Зрабіць светлым; накіраваць святло на каго-, што-н.; напоўніць святлом.
А. памяшканне.
Усмешка асвятліла твар хлопчыка (перан.).
2. перан., што. Растлумачыць, падрабязна расказаць пра што-н.
А. падзеі дня.
А. пытанне.
|| незак. асвятля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. асвятле́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
суня́ць, суніму́, суні́меш, суні́ме; сунімі́; су́няты; зак.
1. што. Супакоіць, спыніць.
С. слёзы.
С. кроў.
2. што. Стрымаць рух, праяўленне чаго-н.
С. каня.
С. натоўп.
3. каго (што). Угаманіць, прымусіць супакоіцца.
С. дзяцей.
4. перан., што. Аслабіць, прыглушыць якое-н. пачуццё.
С. гнеў.
|| незак. суніма́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
смы́каць, -аю, -аеш, -ае; незак. (разм.).
1. што. Выскубваць кудзелю пры прадзенні.
С. кудзелю.
2. каго-што. Тузаць за што-н.
С. за рукаў.
3. Скубці, шчыпаць што-н.
С. цыбулю з вянка.
|| аднакр. смы́кнуць, -ну, -неш, -не; -ні.
|| зак. насмы́каць, -аю, -аеш, -ае; -аны.
|| наз. смы́канне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рассу́нуць, -ну, -неш, -не; -су́нь: -нуты; зак.
1. што. Рухаючы, сунучы ў розныя бакі, раз’яднаць, адсунуць, расхіліць.
Р. парты.
Р. шторы.
Р. пясок.
2. што. Зрабіць шырэйшым, раскласці (што-н. складное).
Р. стол.
3. каго-што. Прымусіць расступіцца.
Р. натоўп.
|| незак. рассо́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. рассо́ўванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прашчу́паць, -аю, -аеш, -ае; -аны; зак.
1. што. Шчупаючы, выявіць, адчуць, праверыць.
П. пухліну.
2. перан., каго-што. Назіраючы, даследуючы, скласці сабе ўяўленне пра каго-, што-н. (разм.).
П. веды новага работніка.
П. глебу (тое, што і зандзіраваць глебу).
|| незак. прашчу́пваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. прашчу́пванне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
настрачы́ць, -рачу́, -ро́чыш, -ро́чыць; -ро́чаны; зак.
1. гл. страчыць.
2. што. Строчачы, вышыць, прышыць што-н.
Н. манжэты.
3. чаго. Строчачы, зрабіць нейкую колькасць чаго-н.
Н. складак.
4. перан., што. Хутка напісаць што-н. (разм.).
Н. пісьмо.
|| незак. настро́чваць, -аю, -аеш, -ае (да 2 і 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазастаўля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е; -я́ны; зак.
1. што. Заняць паверхню чаго-н. нейкай колькасцю якіх-н. прадметаў.
П. пакоі мэбляй.
2. каго-што. Закрыць, загарадзіць усё, многае ці ўсіх, многіх чым-н. пастаўленым.
П. дзверы шафамі.
3. што. Паставіць усё, многае за што-н.
П. кнігі за шкло.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перапыні́ць, -ыню́, -ы́ніш, -ы́ніць; -ы́нены; зак.
1. што. Спыніць або прыпыніць якое-н. дзеянне.
П. сяўбу.
2. каго-што. Умяшаннем спыніць таго, хто гаворыць, робіць што-н.
П. дакладчыка пытаннем. П. на паўслове.
3. каго-што. Спыніць, затрымаць у час руху.
Прахожых перапыніў патруль.
|| незак. перапыня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усялі́ць, усялю́, усе́ліш, усе́ліць; усе́лены; зак.
1. каго (што) у што. Пасяліць на жыхарства.
У. новых жыхароў у кватэру.
2. перан., што ў каго-што. Пасеяць, выклікаць (высок.).
У. надзею ў каго-н. У. трывогу ў сэрца.
|| незак. усяля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
|| наз. усяле́нне, -я, н. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адве́сіць, -ве́шу, -ве́сіш, -ве́сіць; -ве́шаны; зак., што.
Адкрыць што-н. завешанае; зняць або адсунуць убок тое, чым было што-н. завешана.
А. акно.
◊
Адвесіць губы (разм., неадабр.) — надзьмуцца, пакрыўдзіцца.
|| незак. адве́шваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)