перамо́ўчаць

‘правесці пэўны час у маўчанні’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. перамо́ўчу перамо́ўчым
2-я ас. перамо́ўчыш перамо́ўчыце
3-я ас. перамо́ўчыць перамо́ўчаць
Прошлы час
м. перамо́ўчаў перамо́ўчалі
ж. перамо́ўчала
н. перамо́ўчала
Загадны лад
2-я ас. перамо́ўч перамо́ўчце
Дзеепрыслоўе
прош. час перамо́ўчаўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

прагаве́ць

‘правесці час у гавенні’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. прагаве́ю прагаве́ем
2-я ас. прагаве́еш прагаве́еце
3-я ас. прагаве́е прагаве́юць
Прошлы час
м. прагаве́ў прагаве́лі
ж. прагаве́ла
н. прагаве́ла
Загадны лад
2-я ас. прагаве́й прагаве́йце
Дзеепрыслоўе
прош. час прагаве́ўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

галалёд

1. Зімовы дождж, які замярзае ледзяной коркай на дарозе, дрэвах; лёд без снегу (БРС). Тое ж галялёд, галалодзіца (Сал.), галалёдзіца (Стол.), галаледзіца (Варк. 1603), каўзота (Варк. 1603, Слаўг.), каўзе́ль, каўзу́ха (Слаўг.).

2. Абледзянелая, коўзкая дарога зімой у час галалёдзіцы (Жытк., Лёзн., Слаўг., Стол.).

Беларускія геаграфічныя назвы. Тапаграфія. Гідралогія. (І. Яшкін, 1971, правапіс да 2008 г.)

акіса́ць

дзеяслоў, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. акіса́е акіса́юць
Прошлы час
м. акіса́ў акіса́лі
ж. акіса́ла
н. акіса́ла
Дзеепрыслоўе
цяп. час акіса́ючы

Крыніцы: krapivabr2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

аягні́цца

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. аягні́цца аягня́цца
Прошлы час
м. - аягні́ліся
ж. аягні́лася
н. -
Дзеепрыслоўе
прош. час аягні́ўшыся

Крыніцы: piskunou2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

кучкава́цца

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. - кучку́емся
2-я ас. - кучку́ецеся
3-я ас. - кучку́юцца
Прошлы час
м. - кучкава́ліся
ж. -
н. -
Дзеепрыслоўе
цяп. час кучку́ючыся

Крыніцы: krapivabr2012, piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

пацурчэ́ць

дзеяслоў, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. - -
2-я ас. - -
3-я ас. пацурчы́ць пацурча́ць
Прошлы час
м. пацурчэ́ў пацурчэ́лі
ж. пацурчэ́ла
н. пацурчэ́ла
Дзеепрыслоўе
прош. час пацурчэ́ўшы

Крыніцы: tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

indém conj

1. тым ча́сам, між тым, у той час

2. указвае на спосаб дзеяння:

~ er an díesem Werk árbeitete, studíerte er víele Dokuménte працу́ючы над гэ́тым тво́рам, ён вы́вучыў шмат дакуме́нтаў

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

geméssen

1. part II ад méssen*

2. a

1) разме́раны, ме́рны;

~er Schritt ро́ўны [разме́раны] крок

2) дакла́дны, вы́значаны;

~e Wórte скупы́я сло́вы;

~e Zeit спарт. засе́чаны час

3. adv ме́рна, разме́раным кро́кам [тэ́мпам]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Vergángenheit f -, -en

1) міну́лае, міну́ўшчына;

die jüngste ~ няда́ўняе міну́лае;

éine bewégte ~ бу́рнае міну́лае;

mit der ~ bréchen* парва́ць з міну́лым;

das gehört der ~ an гэ́та (ўсё) у міну́лым

2) грам. про́шлы час

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)