У выразе: ні за панюх табакі (разм.) — ні за што, дарэмна (прапасці, загінуць).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ниIIсоюзні;
ни он, ни она́ не приду́тні ён, ні яна́ не пры́йдуць;
ни встать, ни сестьні ўстаць, ні се́сці;
ни взад, ни вперёдні ўзад, ні ўпе́рад, ні туды́, ні сюды́;
◊
ни то, ни сёні то́е, ні сёе;
ни с того́, ни с сего́ні з таго́, ні з сяго́, ні се́ла, ні па́ла;
ни ры́ба, ни мя́соні ры́ба, ні мя́са;
ни к селу́, ни к го́родуні к сялу́, ні к го́раду;
ни за что, ни про чтоні за што, ні пра што, без дай прычы́ны.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гугу́: ні гугу́ ни гугу́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ні гугу́разг. ни гугу́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сёй:
ні той ні сёй wéder díeser noch jéner
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
аніво́дны, -ая, -ае (разм.).
Ні адзін, зусім ні адзін.
Я не чуў пра цябе аніводнага благога слова.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ніадку́ль, прысл.
Ні з якога месца, ні з якога боку.
Н. няма звестак.
Н. не чуваць галасоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
КАЛЮ́ГА (Лукаш) (сапр.Вашына Канстанцін Пятровіч; 17.9.1909, в. Скварцы Дзяржынскага р-на Мінскай вобл. — 22.10.1937),
бел. пісьменнік. Скончыў Бел.пед. тэхнікум (1931). Працаваў у НДІ прам-сці ВСНГБССР, на Бел. радыё. У студз. 1933 арыштаваны, высланы ў г. Ірбіт Свярдлоўскай вобл. Паўторна арыштаваны 2.10.1937. Расстраляны. Рэабілітаваны ў 1956. Друкаваўся з 1927. Выступіў бытапісальнікам бел. вёскі ў пераломны гіст. перыяд, калі мянялася яе сац. аблічча, лад жыцця. У аповесці «Ні госць ні гаспадар» (1928) трывога за чалавека, які перастаў адчуваць сябе гаспадаром на роднай зямлі. У аповесці «Нядоля Заблоцкіх» (1931) увасоблены маст. прыём т.зв. міфалагічнага рэалізму, у аснове якога спалучэнне перажыткаў стараж. светаўспрымання і веры беларусаў з рэальным жыццём. Матывамі тугі па родным краі, болем за скалечанае жыццё чалавека прасякнуты 2-я ч. аповесці «Шушамяць» (дайшлі фрагменты), няскончаныя творы: раман «Пустадомкі» (апубл. 1990), аповесці «Дзе косці мелюць», «Зоры Вам Вядомага горада», «Утрапенне» (апубл. 1989), напісаныя ў выгнанні. На бел. мову пераклаў асобныя творы П.Панча, Ю.Алешы, Я.Гашака.
Тв.:
Ні госць ні гаспадар. Мн., 1974;
Творы. Мн., 1992.
Літ.:
Драздова З.У. Творчасць А.Мрыя і А.Калюгі: Стылявыя асаблівасці. Мн., 1997.