на I
1. с
2. с
3. с
4. с
5. с
6.
7. с
на II частица на;
◊ вось табе́ і на́! — вот тебе́ и на́!;
на́ табе́! — на́ тебе́!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
на I
1. с
2. с
3. с
4. с
5. с
6.
7. с
на II частица на;
◊ вось табе́ і на́! — вот тебе́ и на́!;
на́ табе́! — на́ тебе́!
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
доро́га
желе́зная доро́га чыгу́нка;
подзе́мная желе́зная доро́га падзе́мная чыгу́нка;
подвесна́я желе́зная доро́га падве́сная чыгу́нка;
шоссе́йная доро́га шаша́, шашэ́йная даро́га;
больша́я доро́га а) гасці́нец, бальша́к, шлях; б)
просёлочная доро́га прасёлачная даро́га;
столбова́я доро́га а) гасці́нец, бальша́к, шлях; б)
то́рная доро́га
◊
ска́тертью доро́га! гла́дкай даро́гі!, з лёгкім ве́трам!;
переби́ть, перебежа́ть доро́гу перайсці́, перабе́гчы даро́гу;
пробива́ть доро́гу прабіва́ць даро́гу;
туда́ (ему́) и доро́га туды́ (яму́) і даро́га;
как горо́х
стать на доро́ге (чьей) стаць на даро́зе (чыёй);
идти́ свое́й доро́гой ісці́ сваёй даро́гай;
пойти́ по плохо́й (дурно́й) доро́ге пайсці́ па дрэ́ннай даро́зе.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
даI
1. утвердительная
все здесь? — Да усе́ тут? — Так (ага́, але́);
2. вопросительная
всё обошло́сь благополу́чно, да? усё абышло́ся до́бра, так?;
вы слы́шали? Петро́в прие́хал! — Да? А я и не знал вы чу́лі? Пятро́ў прые́хаў — Пра́ўда? (няўжо́, хі́ба́)? А я і не ве́даў;
граждани́н Ивано́в! — Да? грамадзя́нін Івано́ў! — Га (што)?;
3. усилительная
да здра́вствует Пе́рвое ма́я! няха́й (хай) жыве́ Пе́ршага ма́я!;
4.
да, хоро́шее тепе́рь вре́мя так (сапраўды́), до́бры цяпе́р час;
да, ещё одна́ но́вость ага́, яшчэ́ адна́ навіна́;
да, ты был там? дарэ́чы, ты быў там?
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
положе́ние
1. (состояние, обстоятельства) стано́вішча, -ча
междунаро́дное положе́ние міжнаро́днае стано́вішча;
вну́треннее положе́ние в стране́ уну́транае стано́вішча ў краі́не;
на вое́нном положе́нии на вае́нным стано́вішчы;
социа́льное положе́ние сацыя́льнае стано́вішча;
найти́ вы́ход из положе́ния знайсці́ вы́хад са стано́вішча;
попа́сть в смешно́е положе́ние тра́піць у сме́шнае стано́вішча;
2. (местонахождение) стано́вішча, -ча
определи́ть положе́ние плане́ты вы́значыць месцазнахо́джанне плане́ты;
диви́зия заняла́ наибо́лее вы́годное положе́ние дыві́зія заняла́ найбо́льш вы́гаднае стано́вішча;
3. (поза) паста́ва, -вы
положе́ние ко́рпуса
стреля́ть из винто́вки с положе́ния лёжа страля́ць з вінто́ўкі ле́жачы;
засну́ть в сидя́чем положе́нии засну́ць се́дзячы;
4. (научное, законодательное) палажэ́нне, -ння
положе́ние о вы́борах палажэ́нне аб вы́барах;
основны́е положе́ния кни́ги асно́ўныя палажэ́нні кні́гі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спусти́ть
1.
спусти́ть флаг спусці́ць сцяг;
спусти́ть шлю́пку спусці́ць шлю́пку;
спусти́ть во́ду из пруда́ спусці́ць ваду́ з са́жалкі;
спусти́ть соба́к с цепи́ спусці́ць (паспуска́ць) саба́к з ланцуга́;
я ему́ не спущу́ э́того я яму́ не спушчу́ гэ́тага;
ши́на спусти́ла шы́на спусці́ла;
спусти́ть три килогра́мма спусці́ць тры кілагра́мы;
спусти́ть куро́к спусці́ць куро́к;
спусти́ть пе́тлю (
спусти́ть с ле́стницы кого́-л.
2. (потерять в весе)
3. (сузить, утончить край, конец чего-л.)
4.
◊
спустя́ рукава́ спусці́ўшы рукавы́;
спусти́ть жир спусці́ць лой (тлушч);
спусти́ть шку́ру спусці́ць шку́ру;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уходи́тьI
1. (идти) ісці́; (выходить) выхо́дзіць; (отходить) адыхо́дзіць; (отдаляться) адыхо́дзіцца; (заходить) захо́дзіць; (направляться) накіро́ўвацца, падава́цца; (исчезать) зніка́ць; (покидать) пакіда́ць; (переставать заниматься чем-л., делать что-л., быть кем, чем
2. (убегать, скрываться, спасаться) уцяка́ць; (избегать) пазбяга́ць, уніка́ць; (уклоняться) ухіля́цца; (избавляться) пазбаўля́цца; (отделываться) адчэ́плівацца, адкара́сквацца;
3. (не препятствовать, сторониться) сыхо́дзіць, саступа́ць;
4. (расходоваться) ісці́, выхо́дзіць; (тратиться) быць вы́даткаваным, быць стра́чаным; (пропадать) прапада́ць; (вытекать — о жидкостях)
5. (углубляться) паглыбля́цца;
6. (проходить — о времени) прахо́дзіць, міна́ць;
7. (о часах) спяша́цца;
8. (простираться, тянуться) ісці́, цягну́цца;
доро́га уходи́ла вдаль даро́га ішла́ ў далечыню́, даро́га цягну́лася далёка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хоть
1. союз хоць, хаця́;
он хоть и стар, но бодр ён хоць (хаця́) і стары́, але́ бадзёры;
2.
пойду́ хоть сейча́с пайду́ хоць за́раз;
скажи́те хоть одно́ сло́во скажы́це хоць адно́ сло́ва;
хоть кто хоць хто;
хоть что́-нибудь хоць што-не́будзь;
ты хоть туда́ не ходи́ ты хаця́ туды́ не хадзі́;
◊
хоть глаз вы́коли хоць у хо́ванкі гуля́й; хоць па́льцам у во́ка;
хоть пруд пруди́ хоць гаць гаці́; як расы́; як каме́ння; як дроў у ле́се;
хоть карау́л кричи́ хоць гвалт крычы́;
хоть кол на голове́ теши́ хоць у лоб страля́й; упёрся як чорт у грэ́блю; заця́ўся як ка́мень;
хоть бы что і не шум баравы́; хоць бы цвік.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шаг
1. (движение ногой
сде́лать шаг вперёд ступі́ць (зрабі́ць) крок напе́рад;
кру́пные, ме́лкие шаги́ буйны́я, дро́бныя кро́кі;
во́льный шаг во́льны крок;
разме́ренные (ме́рные) шаги́ ме́рныя кро́кі;
отме́рить шага́ми адме́раць кро́камі;
2. (движение пешком) крок,
заме́длить, уско́рить шаг прыці́шыць, паско́рыць крок (хаду́);
ско́рым (бы́стрым) ша́гом шпа́ркім кро́кам (шпа́ркай хадо́й);
ти́хим ша́гом ці́хім кро́кам (ці́хай хадо́й, ступо́й);
3.
ло́жный шаг няпра́вільны крок;
предприня́ть шаги́ зрабі́ць за́хады;
4.
◊
в двух шага́х крок ступі́ць; каля́ бо́ка;
на ка́ждом шагу́ што ні крок.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аб
1. с
2. с
3. с
4. с
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ката́ть
1. кача́ць;
ката́ть мяч кача́ць мяч;
2. (возить) вазі́ць, ката́ць;
ката́ть кого́-л. в автомоби́ле, на ло́дке вазі́ць (ката́ць) каго́-не́будзь у аўтамабі́лі, на ло́дцы;
3. (быстро или много ездить)
он на па́ре лошаде́й взад и вперёд ката́ет ён на па́ры ко́ней уза́д і ўпе́рад е́здзіць;
4. (придавать округлую форму) кача́ць;
ката́ть из хле́ба ша́рики кача́ць з хле́ба ша́рыкі;
5. (разглаживать
ката́ть бельё кача́ць бялі́зну;
6. (плющить или вытягивать)
ката́ть листово́е желе́зо кача́ць ліставо́е жале́за;
7. (выделывать из битой шерсти) валі́ць;
ката́ть ва́ленки валі́ць валёнкі;
8. (стремительно, энергично что-л. делать — писать, танцевать
ката́ть дра́мы піса́ць (страчы́ць) дра́мы;
ката́ть трепака́ танцава́ць (скака́ць) трапака́;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)