НЕАБМЕЖАВА́НАСЦІ ЭВАЛЮ́ЦЫІ ПРА́ВІЛА, неабмежаванага прагрэсу заканамернасць. Яго сутнасць: развіццё ад простага да складанага неабмежавана — ад найпрасцейшых форм руху матэрыі да біял. і сац. яго форм. У межах біял. формы руху матэрыі Н.э.п. можа быць сфармулявана як максімальнае (вечнае, безупыннае і абсалютна неабходнае) імкненне жывога да адноснай незалежнасці ад умоў асяроддзя існавання і максімальнага прыстасавання да іх.
Аднак Н.э.п. не трэба разумець літаральна, таму што арганізм ніколі не можа поўнасцю вызваліцца ад уздзеяння асяроддзя, і кожная новая, больш эвалюцыйна-гістарычна высокая форма руху матэрыі толькі затушоўвае (у філасофіі — «адымае») дзеянне законаў больш нізкіх форм руху матэрыі (для біял. формы — фіз. і хім. яго формы), але не «адмяняе» іх. Тое ж назіраецца ў рамках сац. формы руху матэрыі. Паводле Н.э.п. заўсёды можна знайсці новыя шляхі развіцця, у прыватнасці, калі праблемы вырашаюцца метадам альтэрнатывы.
т. 11, с. 251
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
быль, -і, мн. -і, -ей і -яў, ж.
1. Тое, што сапраўды было, адбывалася, у адрозненне ад небыліцы.
Пераплялася б. з небыліцай.
2. Апавяданне аб праўдзівым здарэнні.
Б. перадаецца з пакалення ў пакаленне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вако́ліца, -ы, мн. -ы, -ліц, ж.
1. Ускраіна населенага пункта.
Выйсці за ваколіцу.
2. Тое, што размешчана вакол населенага пункта; наваколле.
Пайшла погаласка па ўсёй ваколіцы.
|| прым. вако́лічны, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
відо́вішча, -а, мн. -ы, -ішч і -аў, н.
1. Тое, што паўстае перад вачамі, з’яўляецца прадметам агляду.
Незвычайнае в.
2. Тэатральнае або тэатралізаванае прадстаўленне.
Масавыя відовішчы.
|| прым. відо́вішчны, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
любата́, -ы́, ДМ -баце́, ж.
1. Тое, што люба, што выклікае захапленне прывабнасцю, прыгажосцю.
2. у знач. вык. Пра захапленне, зачараванне кім-, чым-н., задавальненне ад каго-, чаго-н.
Дзяўчына — проста л.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
мале́нькі, -ая, -ае.
1. Нязначны па велічыні, памерах, колькасці.
Маленькая хатка.
М. мароз.
М. атрад.
2. Нязначны, які не мае істотнага значэння.
Маленькія непрыемнасці.
3. Тое, што і малалетні.
Любіць сваіх маленькіх (наз.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
матро́ска, -і, ДМ -ро́сцы, мн. -і, -сак, ж.
1. Форменная блуза матроса з вялікім адкладным каўняром спецыяльнага крою, а таксама жаночая або дзіцячая блуза такога ж крою.
2. Тое, што і бесказырка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́ясніцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ніцца; зак.
1. Стаць ясным, бясхмарным; распагодзіцца.
Неба выяснілася.
К вечару выяснілася (стала пагода; безас.).
2. Тое, што і высветліцца.
|| незак. выясня́цца, -я́ецца і выя́снівацца, -аецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кро́пельніца, -ы, мн. -ы, -ніц, ж.
1. Прыбор, які падае́ вадкасць кроплямі (лякарства ў вену, ваду ў расліны і пад.).
2. Бутэлечка з жалабком для налівання лякарства кроплямі.
3. Тое, што і піпетка.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
заня́так, -тку, мн. -ткі, -ткаў, м.
1. Тое, чым хто-н. заняты; справа, праца.
Род заняткаў.
2. мн. Вучэбныя гадзіны (урокі, лекцыі), а таксама наогул час вучэння.
У школе пачаліся заняткі.
Семінарскія заняткі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)