сурма́ч
(тат., тур. surnačy)
музыкант, які іграе на сурме, трубач.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
чаба́н
(кр.-тат. ćoban, ад перс. śuban)
пастух авечых атар.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
алты́н
(рус.алтын, ад тат. altyn = золата)
старадаўняя руская трохкапеечная манета.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
армя́к
(тат. ärmäk)
старадаўняя сялянская верхняя адзежына з тоўстага саматканага сукна.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
бешме́т
(тат. bismet)
верхняя мужчынская вопратка ў татараў і каўказскіх народаў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
куга́
(кр.-тат. qoga)
водная травяністая расліна сям. асаковых; азёрны чарот.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
кума́ч
(тат. kumač, ад ар. kumáš)
баваўняная тканіна ярка-чырвонага колеру.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
мула́
(кр.-тат. mulla, ад ар. maulā = пан, уладар)
мусульманскі свяшчэннік.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
БАШКІ́РСКАЯ МО́ВА,
адна з цюркскіх моў, дзярж. мова Рэспублікі Башкортастан. Пашырана таксама ў Арэнбургскай, Чэлябінскай, Самарскай, Курганскай і Свярдлоўскай абл. Расіі. Найб. блізкая да татарскай мовы, ад якой розніцца гал. чынам сістэмай зычных і лексікай. Падзяляецца на 2 дыялекты: усх. (куваканскі) і паўд. (юрмацінскі). Літ. башкірская мова сфарміравалася пасля 1917 на аснове абодвух дыялектаў. Да пач. 20 ст. башкіры карысталіся паволжскім варыянтам сярэднеазіяцкай пісьмовай мовы цюркі (агульная назва рэгіянальных літ. цюркскіх моў), а пазней літ. тат. мовай. Пісьменства да 1928 на асн. араб., з 1929 — лац., з 1939 — рус. графікі.
т. 2, с. 364
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БАЛО́ТНІКАЎ (Іван Ісаевіч) (? — 1608),
кіраўнік Балотнікава паўстання 1606—07 у Расіі. З халопаў, у маладосці ўцёк да казакоў. Быў у тат. палоне, рабом на тур. галерах. Вызваліўшыся з няволі, апынуўся ў Венецыі. Вярнуўшыся ў Расію, назваўся ваяводам царэвіча Дзмітрыя Іванавіча і ўзначаліў паход на Маскву, маючы на мэце скінуць з прастола В.І.Шуйскага і аднавіць ўладу «цара Дзмітрыя». Дзякуючы таленту палкаводца і храбрасці нанёс шэраг паражэнняў царскім войскам. Пасля здачы Тулы царскім войскам (10.10.1607) захоплены і сасланы ў Каргапаль, дзе яму выкалалі вочы і ўтапілі.
т. 2, с. 260
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)